Tosun Paşa Ve Memleketin Yeşil vadisi
Tosun Paşa, 1976 yapımı bir Yeşilçam komedisi..
Bayılırdım izlemeye..
Yönetmen Kartal Tibet. Senaryo Yavuz Turgul. Arzu Film’in o unutulmaz kalabalık sofrasında kimler yok ki!
Ki çoğunu kaybettik.
Kemal Sunal, Şener Şen, Müjde Ar, Adile Naşit, Ayşen Gruda…
Ama o film sadece güldürmezdi beni..
O dönem Türkiye’sinin aile, toprak, erkeklik, statü ve otorite takıntısını da kahkahaya sarıyordu.
Filmde Seferoğulları ile Tellioğulları yıllardır kavga eder. Görünürde mesele Leyla’dır; gerçekte Yeşil Vadi’dir. Yani aşk bahane, tapu şahane. Oğullar âşık değil, ailelerin yatırım aracıdır. Damatlık gönül meselesi değil, mülkiyet stratejisidir. Leyla ise halk gibiydi.. Herkes onun adına konuşur, kimse ona ne istediğini sormaz. Sonra sahneye biri çıkardı ki of ne of! Aslında Şaban’dı o. Mahcup, ölçülü, fazla iyi niyetli, biraz da kendi kostümünün altında ezilen biri…Ama üstüne paşa kıyafeti giydirilir.
Çünkü bu coğrafyada bazen hakikatten çok kostüm, karakterden çok makam, akıldan çok unvan konuşulduğuna yaptığı filmde her salaklığın sineye çekildiğine tanık olurdum. Gülmek ile acımak arası bir yer..
Ama.. Yeşil Vadi stratejik bölgeydi..
Leyla milli iradeydi. Damatlık beka meselesidir.
Paşa kostümü ise güçlü liderlik dekoruydu..
Muhalefet tarafında ise aileler birbirini yer. Herkes haklıydı, herkes mağdurdu..herkes vadiyi istiyordu!
Ama kimse “Bu kavganın sonunda Leyla’ya ne olacak?” diye sormazdı ki taa gerçek Tosun Paşa gelene kadar.
1970’lerin Yeşilçam’ı işte Memleketin büyük kavgalarını küçük aile sofralarına indirir, sınıf meselesini gelin-damat kavgasına, iktidar hırsını tapu davasına, otoriteyi de bir paşa kostümüne sıkıştırırdı.
Bazen en gerçek kişi, sahte paşa olduğunu bilen Şaban’dır.
Çünkü diğerleri kendi kostümlerini hakikat sanırdı..
Ve şimdi 2026..
Bir başka hikayenin içindeyiz. İçindeyiz, içindeyiz de.. Karakterler aynı mı? Yeşil Vadi Kimin?