Fitch Ratings: Macaristan 2030’a kadar Euro Bölgesi'ne katılım kriterlerini karşılayabilir

Fitch Ratings, perşembe günü yayınladığı değerlendirmede, Macaristan hükümetinin 2027 yılı bütçe taslağı ve orta vadeli bütçe açığı hedeflerinin, ülkenin 2030 yılına kadar Euro Bölgesi'ne katılma koşullarını yerine getirme hedefini desteklediğini bildirdi.

Başbakan Péter Magyar tarafından pazartesi günü sunulan 2027 bütçe taslağına göre hükümet, genel yönetim bütçe açığını bu yıl beklenen yüzde 7,5 seviyesinden yüzde 4,9’a düşürmeyi planlıyor.

Bütçe taslağı, gelecek yıl gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 1,5’ine karşılık gelen harcama kesintileri öngörüyor. Buna ek olarak, seçim öncesinde uygulamaya konulan geçici ve tek seferlik tedbirlerin sona ermesiyle GSYH’nin yüzde 1,4’ü kadar ek tasarruf sağlanması bekleniyor. Fitch, bütçede ayrıca GSYH’nin yüzde 0,2’sine kadar ulaşabilecek faiz gideri düşüşünün de hesaba katıldığını belirtti. Kurum, bu düşüşün enflasyona endeksli tahvillerin maliyetlerinin azalmasını ve piyasa algısındaki iyileşmeyle Macaristan devlet tahvillerinin getirilerinin gerilemesini yansıttığını kaydetti.

Hükümet, vergi artışları ve diğer tedbirlerle GSYH’nin yaklaşık yüzde 1’i kadar ek gelir elde etmeyi de hedefliyor. Planlanan harcama kesintileri arasında ekonomik kalkınma destekleri, hükümetin iletişim harcamaları, kamu medyası giderleri ile devlet yatırımları ve işletme maliyetleri bulunuyor. Bu kapsamda bakanlıkların ve devlete ait şirketlerin işletme giderlerinin en az yüzde 10 azaltılması planlanıyor.

Hükümetin tahminlerine göre kurumlar vergisi ve inovasyon vergilerindeki artışlar GSYH’nin yüzde 0,25’i, servet vergisi yüzde 0,2’si ve enerji şirketlerine getirilecek vergi yüzde 0,1’i kadar gelir sağlayacak. Madencilik telif ücretleri, şirket araçları vergisi ve reklam vergisindeki artışlardan da daha düşük tutarlarda gelir elde edilmesi bekleniyor.

Ancak Fitch, çok sayıda ve görece küçük ölçekli tedbire dayanılması ve mali disiplinin uzun süre korunması gerekliliği nedeniyle bütçe açığını azaltma planının uygulanmasının zor olabileceği uyarısında bulundu.

Bazı tasarruf kalemlerine ilişkin belirsizlikler sürerken, GSYH’nin yaklaşık yüzde 1,4’üne karşılık gelen yeni harcama taahhütleri ve vergi indirimlerinin de sağlanacak tasarrufların bir bölümünü dengelemesi bekleniyor.

Fitch, hükümetin 2027 bütçe hedefini tutturmasının önemine dikkat çekerek bu hedefi, 2030 yılına kadar avroya geçiş koşullarını yerine getirme planı kapsamında önden yüklemeli mali konsolidasyon stratejisinin güvenilirliğini ölçmek açısından önemli bir gösterge olarak nitelendirdi.

Hükümetin planına göre bütçe açığının GSYH’ye oranının 2028’de yüzde 4’e, 2029’da yüzde 3,4’e ve 2030’da yüzde 2,8’e düşmesi öngörülüyor.

Fitch’in kendi tahminleri de benzer bir eğilime işaret ediyor. Kurum, Macaristan’ın bütçe açığının 2026’daki yüzde 7,3 seviyesinden 2027’de yüzde 5,4’e gerilemesini ve 2030’a kadar yüzde 3’ün altına inmesini bekliyor.

Kurumun öngörülerine göre Macaristan’ın kamu borcunun GSYH’ye oranı 2027-2028 döneminde yüzde 77,7 ile zirveye ulaşacak. Bu oran, Fitch’in “BBB” kredi notu kategorisindeki ülkeler için hesapladığı yüzde 57,5’lik medyan seviyenin oldukça üzerinde. Fitch, kamu borcunun sonraki seyrinin forintin döviz kuru ve ekonomik büyümeye de bağlı olacağını belirtti.

Fitch’e göre Macaristan’ın ekonomik büyümesi, 2023’ten bu yana benzer kredi notuna sahip ülkelerin gerisinde kaldı. Kurum bu durumu zayıf dış talep, politika belirsizliğinin artması, Avrupa Birliği (AB) fonlarının gecikmesi ve bütçe açığını azaltmaya yönelik tedbirlerin yatırımlar üzerindeki etkisiyle açıkladı.

Macaristan hükümeti, GSYH büyümesinin 2027’de yüzde 2,4 olmasını ve 2030’a kadar yüzde 3’ün üzerine çıkmasını bekliyor. Bu büyümeye, AB fonlarıyla desteklenen yatırımların artmasının da katkı sağlaması öngörülüyor. AB, kısa süre önce Macaristan için daha geniş kapsamlı 16,4 milyar avroluk anlaşmanın bir parçası olan 4,2 milyar euroluk fonun kullanımını yeniden serbest bıraktı. Kalan fonlara erişim ise onaya tabi olmaya devam ediyor.

Hükümetin büyüme tahmini, Fitch’in öngörüleriyle büyük ölçüde örtüşüyor. Kurum, reel GSYH büyümesinin 2027’de yüzde 2,5 olmasını, 2028’den itibaren ise yüzde 3 civarına yükselmesini bekliyor. Fitch, bu büyümeyi AB fonlarının kullanıma girmesiyle yatırımların ve özel tüketimin güçlenmesine, ayrıca dış talepteki toparlanmaya bağlıyor.

Bununla birlikte, bütçe hedeflerinin tutturulması Macaristan’ın avroya geçmesi için tek başına yeterli olmayacak. Ülkenin enflasyon, uzun vadeli faiz oranları, döviz kuru istikrarı ve ulusal mevzuat alanlarındaki koşulları da karşılaması gerekiyor.

Siyasi ve ekonomik risk danışmanlığı şirketi Eurasia Group da yayımladığı değerlendirmede, Macaristan’ın 2032 yılında avro bölgesine katılmasının mümkün olabileceğini belirtti.

Macaristan 2030’da euroya geçiş öncesinde zorunlu olan Döviz Kuru Mekanizması II’ye (ERM II) katılırsa, Euro Bölgesi'ne 2032’de veya daha sonraki bir tarihte dahil olabilir. Ülkelerin euroya geçebilmesi için ERM II’de en az iki yıl boyunca ciddi döviz kuru gerilimleri yaşamadan ve euro karşısındaki merkezi kurunu düşürmeden kalması, ayrıca diğer katılım koşullarını da yerine getirmesi gerekiyor.