Avrupa borsaları güne ekside açılıyor: Fransız şirketler isyanların maliyetini hesaplıyor

Fransa, yıllardır yaşadığı en şiddetli hafta sonlarından birinin şokunu yaşarken, Avrupa genelinde hisse senetleri pazartesi günkü işlemlere düşüşle başladı; esnaf da şirket yöneticileri de zararı hesaplıyor ve yetkilileri kendilerini korumasız bırakmakla suçluyordu.

Euro Stoxx 50 endeksi açılışta yalnızca %0,1 düşerken, daha geniş kapsamlı pan-Avrupa Stoxx 600 pazartesi seansının başında %0,6’dan fazla geriledi.

Fransa’nın CAC 40 endeksi %0,5 düştü; örneğin, 50 mağazasının yağmacılar tarafından hedef alındığını bildiren perakendeci Carrefour’un hisseleri %2’den fazla değer kaybetti.

Bölünmüş durumdaki parlamentonun 2027 bütçesini tartıştığı bir ortamda Fransa’nın borçlanma maliyetleri de yükseldi; on yıllık devlet tahvili getirisi, bu ay başında 2002’den bu yana en yüksek seviyesine ulaşmasının ardından %4,86 seviyesinde.

Yatırımcı tedirginliğinin göstergesi sayılan Almanya tahvilleriyle getiri farkı 143,5 baz puan düzeyinde; bu fark, ekim başında 150 baz puanın üzerine çıkarak euro borç krizi döneminden bu yana görülen en geniş seviyeye yaklaşmıştı.

Kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, olumsuz görünümle izlenen Fransa’nın Aa3 notunu cuma günü gözden geçirecek.

Diğer Avrupa endekslerinde ise, İngiltere’nin FTSE 100, İtalya’nın FTSE MIB ve İspanya’nın IBEX 35 endeksleri, cuma günkü kapanışlarının %0,4 ile %0,6 arasında altında işlem gördü.

Almanya’nın DAX endeksi gerilemeye öncülük ederek %0,8’den fazla düştü; Hollanda’nın AEX endeksi ise istisna oldu ve %0,4’ün üzerinde yükseldi.

Euro, ABD doları karşısında yaklaşık 1,121 dolar seviyesinde %0,2 değer kaybederken, İngiliz sterlini karşısında da %0,2 gerileyerek yaklaşık 0,841 sterline indi.

Geçen hafta euro, ABD doları karşısında Mayıs 2025 ortasından, İngiliz sterlini karşısında ise Haziran 2025 başından bu yana en düşük seviyesine indi; Fransa’nın borç sorunları ile güçlenen dolar, Avrupa Merkez Bankası’nın bu yıl yaptığı iki faiz artışının etkisini bastırdı.

ECB’nin bir sonraki toplantısı 29 Ekim’de yapılacak.

Fransız işletmeler zarar bilançosunu çıkarıyor

Yetkililer, artan yaşam maliyetlerini ve Fransız okullarının durumunu protesto eden ve cumartesi günü ülke genelinde düzenlenen gösterilere yaklaşık 550.000 kişinin katıldığını açıkladı; Paris, Lyon, Marsilya, Bordeaux ve diğer kentlerdeki bu gösteriler, kısa sürede şiddet olaylarına ve yağmalamaya dönüştü.

İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, 2.400 kişinin gözaltına alındığını, yaralanan polis, jandarma ve itfaiyecilerin sayısının ise 500 ile 1.000 arasında değiştiğini bildirdi.

Birçok kentte öngörü eksikliği ve kontrol kaybı yaşandığını kabul eden Nuñez istifa teklifinde bulundu; ancak Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron bu isteği geri çevirdi. Pazartesi günü yapılan açıklamada, güvenlik güçlerinin kesintisiz bir komuta zincirine ihtiyaç duyduğuna vurgu yapıldı.

Fransız perakende federasyonu FCD’ye de başkanlık eden Carrefour CEO’su Alexandre Bompard, yaklaşık 1.500 dükkânın hedef alındığını, faturanın yüz milyonlarca avroya ulaştığını ve Cumhuriyet’in esnafını koruması gerektiğini söyledi.

Sadece Carrefour’da bile onarım maliyetinin on milyon avronun çok üzerine çıkacağını belirtti.

Lacoste ve Aigle mağazaları yağmalanan moda markası Lacoste’un CEO’su Thierry Guibert, sosyal medyada yaptığı çağrıda Fransız devletini, işletmeleri ve çalışanları korumak için gecikmeden harekete geçmeye davet etti.

Market zinciri Intermarché’nin başındaki Thierry Cotillard da sosyal medyada duyduğu öfkeyi dile getirirken, işveren örgütü Medef’in başkanı Patrick Martin yağmalamayı kabul edilemez olarak nitelendirdi.

Daha küçük işletmeler ise çok daha sert ifadeler kullandı.

Açık hava ekipmanları satan Snowleader zincirinin yöneticisi, Lyon’daki mağazasının kapısını zorlayan yağmacılarla ilgili polisi uyardığını ancak kendisine beklemesi ve kimse gelmezse salı günü yeniden başvurması söylendiğini anlattı; Marsilya şehir merkezindeki esnaf derneğinin başkanı ise dükkân sahiplerinin yetkililer tarafından kaderine terk edildiğini savundu.

Başbakan Sébastien Lecornu’nun pazartesi günü bir kriz toplantısına başkanlık etmesi, Ticaret Bakanı Serge Papin’in ise meslek federasyonları, bankalar ve sigortacılarla bir araya gelmesi planlanıyor.

Bu arada sendikalar 5 Kasım için ulusal çapta grev çağrısı yaptı.