Askerlik yasası: Yurt dışı için erkeklerden izin istenmeye başlandı

17 ile 45 yaş arasındaki erkeklerin artık uzun süreli yurt dışı ikametleri için Bundeswehr’den izin alması gerekiyor. Yeni askerlik hizmeti yasasına göre bu, üç aydan uzun yurt dışı kalışlar için geçerli. Bunu Savunma Bakanlığı duyurdu. İlk olarak Frankfurter Rundschau konuyu gündeme getirmişti.

Söz konusu düzenleme, 1 Ocak 2026’da yürürlüğe giren ve "Askerlik Hizmetinin Modernizasyonu Yasası" olarak bilinen kanun. Yasanın amacı, Bundeswehr’i personel ve organizasyon açısından geleceğe hazırlamak. Planlar arasında cazip hale getirilmiş gönüllü askerlik hizmeti, genç erkeklerin daha kapsamlı biçimde kayda alınması ve gerektiğinde daha hızlı harekete geçebilmek için yeni hukuki araçlar yer alıyor.

Yasa ne getiriyor?

Somut olarak söz konusu olan, Zorunlu Askerlik Yasası’nın 3. maddesi. Bu madde Almanya’da zorunlu askerlik hizmetinin içeriğini ve süresini düzenliyor. Birinci fıkrada şu ifadeye yer veriliyor: "Zorunlu askerlik, askerlik hizmeti ya da […] sivil hizmet ile yerine getirilir." Düzenleme, 18 ile 45 yaş arasındaki tüm askerlik çağı erkekleri için geçerli.

İkinci fıkrada ise artık şu hüküm yer alıyor: "Erkek kişiler, 17. yaşlarını doldurduktan sonra, Federal Almanya Cumhuriyeti’ni üç aydan daha uzun süreliğine terk etmek istediklerinde Bundeswehr’in yetkili kariyer merkezinden izin almak zorundadır […]."

Bakanlık sözcüsüne göre, askerlik hizmeti gönüllü olduğu sürece bu izin verilmiş sayılıyor. Yurt dışına çıkışlar için bürokratik olmayan bir çözüm hedeflendiği belirtildi. Askerlik gönüllü kaldığı müddetçe, izinlerin ilke olarak verilmiş olduğu kabul ediliyor.

Ancak bunun için gerekli idari düzenlemeler henüz yürürlüğe girmedi. Bu nedenle teorik olarak şu anda hâlâ, üç aydan uzun süre yurt dışına çıkmak isteyenlerin "Bundeswehr’in yetkili kariyer merkezinden izin almak" zorunda olduğu kuralı geçerli. Sözcü ise şu vurguyu yaptı: "Mevcut hukuka göre askerlik hizmeti tamamen gönüllülük esasına dayandığından, ilgili izinler esasen verilmek zorundadır."

Arka plan

Rusya’nın yaklaşık dört yıl önce Ukrayna’ya saldırmasından bu yana Avrupa’nın savunması yeniden daha fazla gündeme geliyor. Bu bağlamda, daha önce askıya alınmış olan zorunlu askerlik de yeniden hararetle tartışılıyor.

Bu yılın başında Askerlik Hizmetinin Modernizasyonu Yasası yürürlüğe girdi. Gelecekte genç erkeklerin yeniden zorunlu olarak kayda alınması ve yoklamadan geçirilmesi öngörülüyor. Federal hükümet, bu yolla Bundeswehr’in mevcudunu 2035’e kadar, şu anki yaklaşık 184 binden 255 bin ile 270 bin asker arasına çıkarmayı hedefliyor.

Savunma Bakanlığı’ndan bir sözcü IPPEN.MEDIA’ya yaptığı açıklamada şunları söyledi: "Ciddi bir durum halinde, kimlerin muhtemelen daha uzun süre yurt dışında bulunduğunu bilmek zorundayız."

Ne anlama geliyor?

Öz belirlenim hakkına yönelik bu kapsamlı müdahale, 1 Ocak 2026’dan önce sadece istisnai hallerde – yani bir başka ülkenin saldırısının çok muhtemel olduğu gerginlik veya savunma durumunda – geçerliydi.

Ancak şimdi 2. madde yeniden düzenlendi. Buna ek olarak şu ifade yer aldı: "Gerginlik veya savunma hali dışında da 3. madde hükümleri […] geçerlidir." Böylece 3. madde kuralı artık kural olarak uygulanıyor.

Savunma Bakanlığı da bunun "derin etkileri" olduğunu kabul ediyor. Örneğin yurt dışında bir sömestr okumak ya da bir "gap year" (ara yıl) geçirmek isteyen genç erkeklerin, önceden Bundeswehr’in kariyer merkezinden izin alması gerekecek. Bu nedenle şu anda Savunma Bakanlığı’nda "izin zorunluluğundan muaf tutulacak istisnaları somutlaştıran düzenlemeler" üzerinde çalışılıyor.

Uzun süreli bir yurt dışı kalışından önce izin almayanların hangi yaptırımlarla karşılaşacağı ise şimdilik belirsiz.

RND’nin haberine göre, Savunma Bakanlığı, kamuoyunun yeni düzenleme hakkında neden açık şekilde bilgilendirilmediğine dair önce açıklama yapmadı.