Türk Dünyasında Dijital Sınırlar Kalkıyor

Türk dünyasında ekonomik ve ticari ilişkilerin yeni döneminde dijital altyapıların ülkeler arasında daha güçlü şekilde entegre edilmesi öne çıkıyor. DİA Yazılım Genel Müdürü Suha Onay, “Türk Dünyasında Bilişimde Birlik” vizyonunun yalnızca teknolojik altyapıların birbirine bağlanması olarak ele alınmaması gerektiğine dikkat çekerek, ortak standartlardan veri paylaşımına, yapay zekadan siber güvenliğe, KOBİ’lerin dijitalleşmesinden sınır ötesi e- ticarete kadar uzanan kapsamlı bir dijital ekosistem kurulması gerektiğini belirtti. 

DİA Yazılım Genel Müdürü Suha Onay, Türk dünyası ülkelerindeki KOBİ’lerin ortak dijital altyapılar üzerinden ticaret yapabilmesinin bölgesel ekonomiye yeni bir hareket alanı kazandırabileceğini söyledi. 

“Bilişimde Birlik” Ekonomik İş Birliğinin Yeni Ayağı Olabilir 

Türk dünyası ülkeleri arasındaki ekonomik ilişkilerin gelişmesinde dijital teknolojilerin önemli bir kaldıraç oluşturabileceğini belirten Suha Onay, ortak dijital pazarın yalnızca teknoloji şirketleri açısından değil, farklı ölçeklerdeki işletmeler açısından da yeni fırsatlar yaratabileceğini ifade etti. Onay’a göre hedef, ülkelerin yalnızca birbirleriyle bağlantılı dijital altyapılara sahip olması değil; bilgi, deneyim, insan kaynağı ve teknoloji üretiminin ortak bir ekosistem içerisinde gelişmesi olmalı. 

“Bilişimde Birlik” vizyonunun hayata geçirilmesiyle Türk dünyası ülkelerindeki şirketlerin birbirlerinin pazarlarına daha kolay erişebileceğini belirten Onay, ortak Ar- Ge çalışmalarının ve teknoloji girişimlerinin de bu süreci hızlandırabileceğine dikkat çekti. 

İlk Adım Ortak Dijital Standartlar 

Dijital entegrasyonun önündeki en önemli sorunlardan birinin ülkeler arasındaki mevzuat, veri güvenliği yaklaşımı, teknik standart ve altyapı farklılıkları olduğunu belirten Onay, sürecin öncelikle ortak standartlarla desteklenmesi gerektiğini söyleyerek, “Dijital kimlik, elektronik imza, ödeme sistemleri, veri güvenliği ve yazılım entegrasyonu gibi alanlarda ortak çalışma zemininin oluşturulması kritik. Ülkelerin kendi düzenlemelerini korurken birbirleriyle daha uyumlu hareket edebileceği bir yapı kurulabilir.” Dedi. 

“Ortak Dijital Pazarın Altyapısı Bugünden Kurulmalı” 

Onay, Türk dünyasının ortak bir dijital pazar oluşturabilmesi için öncelikli yatırım alanlarının da netleştirilmesi gerektiğine dikkat çekerek, “Bu kapsamda veri altyapısı, bulut bilişim, siber güvenlik, yapay zeka, dijital ödeme sistemleri ve ortak dijital kamu hizmetleri öne çıktı. Kurumsal yazılımların ve dijital ticaret altyapılarının da bu yapının ayrılmaz bir parçası olması gerekiyor. Ortak dijital pazar yalnızca büyük teknoloji yatırımlarıyla değil, işletmelerin günlük operasyonlarını dijitalleştiren çözümlerin yaygınlaştırılmasıyla ekonomik değer üretecek.” şeklinde konuştu. 

KOBİ’ler Dijital Entegrasyonun Merkezinde Olmalı 

Türk dünyasında dijital entegrasyonun gerçek ekonomik karşılığının KOBİ’lerin sürece dahil edilmesiyle ortaya çıkacağını belirten Onay, farklı ülkelerde faaliyet gösteren işletmelerin ortak dijital altyapılar üzerinden ticaret yapabilmesinin önemli bir fırsat yaratacağını ifade etti. Onay, “Bir KOBİ’nin farklı bir Türk devletinde yeni bir teknoloji altyapısı kurmak zorunda kalmadan mevcut dijital sistemleri üzerinden ticaret yapabilmesi, bölgesel ticaretin önündeki önemli bariyerlerden birini ortadan kaldırabilir. Bu nedenle ortak kurumsal yazılım standartları, dijital ticaret altyapıları, ödeme sistemleri ve güvenli veri paylaşımı, KOBİ’lerin sınır ötesi büyümesinde kritik rol üstlenebilir.” şeklinde konuştu. 

Yapay Zeka Ve Siber Güvenlik Ortak Yatırım Alanlarına Dönüşebilir 

Ortak dijital ekosistemin yalnızca mevcut teknolojilerin kullanımına odaklanmaması gerektiğini belirten Onay, Türk dünyasının birlikte teknoloji geliştiren bir yapıya dönüşmesi gerektiğini belirterek, “Bu kapsamda yapay zeka araştırma merkezleri, siber güvenlik operasyon merkezleri, ortak veri merkezleri ve bulut altyapıları gibi projeler kamu ve özel sektör iş birliğiyle hayata geçirilebilir.” İfadeleri kullandı. 

Sınır Ötesi E-Ticaret İçin “Ortak Altyapı” Önerisi 

Suha Onay, farklı Türk devletlerinde faaliyet gösteren işletmelerin mümkün olduğunca ortak dijital altyapılar üzerinden ticaret yapabilmesini sağlayacak çözümlerin geliştirilmesinin bölgesel ticareti hızlandırabileceğini belirtti. 

Ortak Ar-Ge Ve İnsan Kaynağı İçin Yeni Model 

Dijital entegrasyonun sürdürülebilir olması için teknoloji yatırımlarının insan kaynağı yatırımlarıyla desteklenmesi gerektiğine dikkat çeken Onay, üniversitelerin bu süreçte önemli bir rol üstlenebileceğini belirterek, “Ortak Ar-Ge programları, öğrenci ve uzman değişimleri, ortak sertifikasyon ve eğitim modelleri ile bölgesel Ar-Ge merkezlerinin oluşturulması Türk dünyasının teknoloji üretme kapasitesini artırabilir. 

“Tek Seferlik Anlaşmalar Yerine Sürekli Yönetişim Gerekiyor” 

Dijital entegrasyon yalnızca ülkeler arasında yapılacak tek seferlik anlaşmalarla kalıcı hale getirilemez. Ortak standartların güncellendiği, yeni teknolojilerin takip edildiği ve ortak projelerin düzenli olarak değerlendirildiği sürekli bir yönetişim mekanizmasına ihtiyaç var. Kamu ve özel sektör temsilcilerinin düzenli şekilde bir araya gelmesi sürecin başarısı açısından kritik. 

Hedef, Teknoloji Tüketen Değil, Teknoloji Üreten Bir Türk Dünyası 

“Türk Dünyasında Bilişimde Birlik” vizyonunun asıl başarısı, ülkeler arasında kurulan teknolojik bağlantıların somut ekonomik çıktılara dönüşmesiyle ölçülecek. Ortak dijital standartlar, güvenli veri paylaşımı, sınır ötesi e-ticaret, ortak Ar-Ge, yapay zeka, siber güvenlik ve nitelikli insan kaynağı gibi başlıkların aynı ekosistem içerisinde ele alınması gerekli. Böylece Türk Dünyası yalnızca teknoloji tüketen değil, kendi teknolojisini birlikte geliştiren ve ihraç eden güçlü bir ekosisteme dönüşebilir.” diyerek sözlerini tamamladı.