Maersk Süveyş’e bir servisi daha geri taşıdı: genel dönüş hâlâ uzak

Maersk ve Hapag-Lloyd denizcilik şirketleri, Asya-Avrupa hattındaki bir başka büyük konteyner servisini Süveyş Kanalı’na geri yönlendirerek, taşımacılığın güzergaha kademeli dönüşünde yeni bir aşamaya imza attı.

Şirketlerin Gemini İş Birliği kapsamında ortaklaşa işlettikleri AE19 servisi, Asya’yı, Akdeniz’i, Suudi Arabistan’ı ve Avrupa’yı birbirine bağlıyor. Hat, daha önce Ümit Burnu üzerinden dolaşıyordu.

İki hat operatörü, değişikliğin pazartesi itibarıyla derhal yürürlüğe gireceğini, bunun da Berlin Maersk’in batı yönlü seferiyle başlayacağını duyurdu.

Hapag-Lloyd, Euronews’e AE19’un Süveyş’e çevrilmesinin, Ümit Burnu’ndan dolaşmaya kıyasla yaklaşık dört haftalık tasarruf sağlayacağının öngörüldüğünü söyledi.

Maersk, kararın Kızıldeniz’deki güvenlik koşullarının değerlendirilmesinin ardından alındığını belirtti. Hapag-Lloyd ise bunu “seçilmiş tek bir hat için hedefli bir ayarlama, ağ genelinde kapsamlı bir dönüş değil” diye nitelendirdi.

Hapag-Lloyd, güzergaha ilişkin ileride alınacak kararların güvenlik durumuna, hattın operasyonel olarak uygulanabilir olup olmadığına ve müşteriler üzerindeki etkisine bağlı olacağını kaydetti.

Danikalı denizcilik grubu, Euronews’e, AE19’un temmuz başından bu yana Ümit Burnu’ndan Süveyş’e kaydırdığı dört hattan biri olduğunu; diğerlerinin AE15, MECL ve WAF6 olduğunu söyledi.

“Vilnia Maersk” adlı konteyner gemisinin yükü, Almanya’nın Wilhelmshaven kentindeki JadeWeserPort konteyner terminalinde, salı, 15 Kasım 2022’de boşaltılıyor. (AP Fotoğrafı/Michael Sohn) AP Photo

Maersk, Kızıldeniz ve Süveyş güzergahını kullanmaktan fayda sağlayabilecek dokuz başka hattın şimdilik Ümit Burnu üzerinden seyre devam ettiğini, olası gelecekteki değişiklikler hakkında ise yorum yapamayacağını belirtti.

Denizcilik analistleri de birkaç hattın geri dönmesinin, kanala daha geniş çaplı bir dönüşle karıştırılmaması gerektiğini vurguluyor.

Drewry denizcilik danışmanlık şirketinde konteyner araştırmalarından sorumlu kıdemli yönetici Simon Heaney, Euronews’e, Süveyş trafiğinin toparlanma hızının, Hürmüz Boğazı’ndaki krizin ve Orta Doğu’daki daha geniş çaplı çatışmanın seyrine sıkı sıkıya bağlı olduğunu söyledi.

“İkincisi çözüme kavuşmadığı sürece, Asya-Avrupa hatlarının Süveyş üzerinden kayda değer ölçüde geri döneceğini beklemiyoruz” diye konuştu.

Dönüş neden kademeli olacak

Güvenlik koşulları iyileşse bile, denizcilik şirketlerinin tüm hatlarını bir anda yeniden Süveyş’ten geçirmeleri beklenmiyor.

Heaney, dönüşün muhtemelen kademeli olacağını, bunun da genelde daha düşük değerli yük taşıyan Avrupa çıkışlı seferlerle başlayacağını söyledi. Taşıyıcıların, daha değerli sevkiyatları bu güzergahtan geçirmeden önce çatışmaların yeniden başlamayacağına dair güven duyması gerekeceğini belirtti.

Ağırdan almanın ticari bir nedeni daha var.

Afrika etrafından dolaşmak, her sefer daha uzun sürdüğü için daha fazla gemi gerektiriyor. Birçok hattın aynı anda yeniden Süveyş’e dönmesi halinde, bu gemiler boşa çıkacak; üstelik taşıyıcılar halihazırda çok sayıda yeni gemiyi filolarına katıyor.

“Taşıyıcıların, teslim edilen çok sayıda yeni gemi nedeniyle kapasitelerini dikkatli yönetmeleri gerekiyor” diyen Heaney, “hatların topluca kısaltılması, navlun fiyatlarının hızla düşmesine yol açar” ifadelerini kullandı.

Avrupalı ithalatçılar için bu, Süveyş’e dönüşün sağlayacağı faydaların bir anda hissedilmeyeceği anlamına geliyor. Yeniden açılan birkaç hat, belirli güzergahlarda daha kısa yolculuklar sunabilir, ancak daha geniş ağda normal transit süreleri hemen eski haline dönmeyecek.

Mısır ve Avrupa için kilit bir rota

Süveyş Kanalı, Asya ile Avrupa arasındaki en kısa deniz bağlantısını sağlayarak, Ümit Burnu üzerinden yapılan çok daha uzun yolculuğu gereksiz kılıyor.

Alternatif rotalar, seferlere zaman ve yakıt maliyeti eklerken, Mısır’ı da önemli bir döviz kaynağından mahrum bıraktı.

Süveyş Kanal İdaresi, denizcilik şirketlerini kanala geri dönmeye teşvik etmek için defalarca girişimde bulundu. Kurumun başkanı Amiral Osama Rabie, haziran ayında yaptığı açıklamada, daha kısa geçiş süreleri ve işletme maliyetlerindeki tasarrufların, dünyanın en büyük konteyner gemilerinden bazılarının yeniden kanalı kullanmasını sağladığını söylemişti.

Rabie bu açıklamaları, 24 bin TEU kapasiteli CMA CGM Vendôme gemisi Asya ile kuzeybatı Avrupa arasındaki bir hat kapsamında Süveyş’ten geçerken yaptı.

Söz konusu sefer, FAL 3 hattının ocak ayından bu yana gerçekleştirdiği ilk güney yönlü Süveyş geçişi oldu. Kuruma göre, Fransa merkezli CMA CGM’nin işlettiği gemiler ocak-mayıs döneminde kanaldan 12,5 milyon ton toplam yükle 104 geçiş yaptı.

Birkaç hattın geri dönmesi, Süveyş’te trafiğin yeniden canlandığına dair ilk işaretleri veriyor; ancak hem Hapag-Lloyd hem de Drewry, AE19’un henüz daha geniş çaplı bir dönüş anlamına gelmediğini vurguluyor.