Hürmüz krizi uzarken IEA ile OPEC küresel petrol talebi tahminlerinde ayrıştı

Enerji piyasalarındaki en etkili iki kurum, çarşamba günü yıl değerlendirmelerinde zıt tablo çizdi.

IEA artık 2026'da dünya çapında petrol tüketiminin 2025'in altında kalacağını öngörüyor; küresel ekonominin Covid-19 nedeniyle neredeyse durma noktasına geldiği dönemden bu yana ilk kez böyle bir tahminde bulunuyor. OPEC ise hâlâ büyüme beklediği için iki tarafın projeksiyonları günlük iki milyon varilin üzerinde bir farkla ayrışıyor.

Paris merkezli IEA, 2026'da küresel petrol talebinin günlük 1,6 milyon varil (mb/d) azalacağını öngörüyor; bu, temmuz ayındaki tahmine kıyasla 510 bin b/d'lik bir aşağı yönlü revizyon.

"Hormuz Boğazı'nın süregelen kapalı kalması ve yüksek yakıt fiyatları petrol tüketimini baskılamaya devam ediyor" açıklamasını yapan kurum, yılın ikinci yarısına ilişkin tahminini de yaklaşık 550 bin b/d aşağı çekti.

OPEC ise talebin artmasını beklemeyi sürdürüyor; ancak tahminini üst üste dördüncü ayda da aşağı revize ederek 780 bin b/d'den 580 bin b/d'ye indirdi.

Üretici grup, savaşın tüketimi Batılı tahmincilerin öne sürdüğünden daha az zedelediğini savunmayı sürdürüyor ve iki kurumun rakamları, dünyanın bu yıl yakacağı petrol miktarında yaklaşık 2,2 mb/d'lik bir makasa işaret ediyor.

Arz hâlâ 6,3 milyon varil açık veriyor

Arz tarafındaki tablo, bu karamsarlığı açıklıyor.

Küresel üretim temmuz ayında 2,4 mb/d artarak 101,5 mb/d'ye yükseldi ancak 8,3 mb/d'lik Körfez üretimi hâlâ devre dışı olduğu için geçen yılın aynı döneminin 6,3 mb/d altında kaldı.

Körfez üretimi 23,9 mb/d'ye çıksa da, temmuz başında Hormuz Boğazı'nın fiilen yeniden kapanmasının ve tankerlerle altyapının saldırıya uğramasının ardından bölgesel ihracat 2,1 mb/d azalarak 15 mb/d'ye geriledi; yüklemeler de 20 mb/d seviyesinden yaklaşık 12 mb/d'ye düştü.

Su yolunun yeniden açılmasına ya da Bab el-Mandeb üzerinden güvenli geçişe ilişkin bir anlaşma sağlanmamışken IEA, arz tahminlerini yeniden aşağı çekti ve bu yıl üretimin 4,3 mb/d düşmesini beklemeye başladı.

Gözlemlenen küresel stoklar da temmuzda 69 milyon varil azalarak 7,9 milyar varilin hemen altına indi; savaşın başlangıcından bu yana kayıp 410 milyon varile ulaştı.

Her ikisi de 2027'ye oynuyor

İki kurumun uzlaştığı nokta ise gelecek yıl.

OPEC artık 2027'de talebin 2,2 mb/d artacağını öngörüyor; bu, geçen ay açıkladığı 1,94 mb/d'lik artış tahmininin yukarı yönlü revizyonu. IEA ise çıtayı daha da yükselterek 2,4 mb/d'lik artış bekliyor.

Bu tersine dönüş dikkat çekici, zira bu yıl için daha karamsar olan kurum, gelecek yıla dair daha iyimser bir tablo çiziyor.

IEA, yaşanan hasarı bir çöküşten ziyade bir tıkanma olarak okuyor; ortadan kaybolan talep değil, alıcılara ulaşamayan petrol söz konusu. Bu yüzden bu yılki daralma ne kadar derinse, Hormuz yeniden açıldığında toparlanmanın o kadar sert olacağını düşünüyor.

Tüketimin ciddi ölçüde düştüğünü hiçbir zaman kabul etmeyen OPEC'in ise telafi etmesi gereken kayıp daha sınırlı.

Ajansın görünümü açıkça tansiyonun düşeceği varsayımına dayanıyor; akışların kademeli olarak normale döneceğini, böylece bu yılki arz daralmasının 8,3 mb/d'lik büyümeye dönüşeceğini ve 1,3 mb/d'lik açığın 4,6 mb/d fazlaya çevrileceğini hesaplıyor.