Her gün 1 milyar doları kasaya indirdiler

İran-İsrail savaşının başlamasından bu yana 165 gün geçti. Savaş, petrol, savunma, LNG ve tanker şirketlerine 165 günde yaklaşık 160 milyar dolar kazandırdı. Petrol devleri ikinci çeyrekte 48 milyar dolar kâr ederken, savunma şirketlerinin sipariş defterleri milyarlarca dolar büyüdü. Füze üreticilerinden LNG ihracatçılarına, tanker sahiplerinden savaş riski sigortacılarına kadar uzanan yeni savaş ekonomisinin kazananları günde 1 milyar doları kasaya indirdi.
Şirketlerin açıkladığı ikinci çeyrek sonuçları, yeni savunma siparişleri, artan sipariş stokları ve savaş sonrasında ortaya çıkan mühimmat yenileme ihtiyacı üzerinden yapılan yaklaşık hesaplama, savaşın şirketler tarafında 160 milyar dolara yaklaşan bir ekonomik hacim oluşturduğunu gösteriyor.
Bu rakamın tamamı şirketlerin elde ettiği net kâr değil. 160 milyar dolarlık hesap; petrol şirketlerinin gerçekleşmiş kârları, savunma şirketlerinin yeni siparişleri, LNG ve tanker şirketlerinin artan faaliyet gelirleri ile doğrudan savaşın yarattığı yeni kontrat ve iş hacmini kapsıyor. Şirketlerin savaş öncesinden gelen sipariş stokları hesaplamaya dahil değil. En yüksek artış oranları tanker taşımacılığında yani deniz taşımacılığında ortaya çıktı. Hürmüz çevresindeki güvenlik riski, tankerlerin rotalarının uzaması ve bazı gemilerin bölgeye girmek istememesi küresel tanker arzını fiilen daralttı.

TANKERLER KÂRLA ÇIKTI
Aynı miktarda petrolün daha uzun mesafeler üzerinden taşınması gemilerin sefer sürelerini uzattı. Böylece piyasada kullanılabilecek tanker sayısı azalırken navlun fiyatları yükseldi. Bu durum tanker şirketlerinin bilançolarına doğrudan yansıdı. Sektörün en büyüklerinden DHT Holdings'in ikinci çeyrek net kârı geçen yılın aynı dönemindeki yaklaşık 56 milyon dolardan 198.3 milyon dolara yükseldi. Şirketin kârındaki artış yaklaşık 142 milyon dolar olurken yıllık artış oranı yüzde 254'e ulaştı. Gelirler de 127.9 milyon dolardan 284.8 milyon dolara çıktı. Böylece şirket yalnızca üç ayda geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık 157 milyon dolar daha fazla gelir elde etti. Asıl büyük değişim tankerlerin günlük kazançlarında yaşandı. DHT filosunun ortalama günlük geliri yaklaşık 46 bin 300 dolardan 126 bin 700 dolara yükseldi. Bu yaklaşık yüzde 174'lük artış anlamına geliyor. Tanker piyasasındaki bu fiyatlama yalnızca DHT'yi değil Frontline gibi büyük tanker işletmecilerini ve küresel filonun diğer sahiplerini de etkiliyor.
Savunma şirketlerinde biraz farklı bir tablo var. Savunma sanayisindeki ekonomik kazancın önemli bölümü bugün elde edilen kârdan çok önümüzdeki yıllarda gelire dönüşecek yeni siparişlerden oluşuyor.
İran savaşında kullanılan hava savunma füzeleri, seyir füzeleri, hassas mühimmatlar ve diğer sistemlerin yeniden stoklara konulması gerekiyor. Bu alandaki en dikkat çekici şirketlerden biri Lockheed Martin. Şirket yalnızca ikinci çeyrekte yaklaşık 65 milyar dolarlık yeni sipariş aldı. Lockheed Martin'in toplam sipariş stoku da 230 milyar doların üzerine çıktı. Ancak hesabı yaparken şirketin 230 milyar dolarlık toplam sipariş stokunun tamamı değil İran savaşı başladıktan sonraki iş hacmini esas aldık.

FÜZE SİPARİŞLERİ ÖNDE
Lockheed Martin'in en çok kazanan bölümü Missiles and Fire Control oldu. Bölümün ikinci çeyrek satışları 3.43 milyar dolardan 4.10 milyara çıktı. Faaliyet kârındaki artış ise yaklaşık 115 milyon dolar oldu. Şirket, satış artışının yaklaşık 560 milyon dolarlık bölümünün PAC-3 ve THAAD'ın da aralarında bulunduğu hava ve füze savunma programlarında açıkladı.

SAVAŞ RİSKİ FİYATI DA ARTTI
Savaşın oluşturduğu yeni hacimlerden biri de sigorta alanında. Özellikle Körfez'e giren tankerler ve ticari gemiler için savaş riski sigortalarının fiyatlarında hızlı yükseliş yaşandı. Savaş öncesinde gemi değerinin yaklaşık 0.15-0.25'i seviyesinde bulunan savaş riski primleri 1.5 seviyelerine kadar çıktı. Bu oran 100 milyon dolar değerindeki bir tanker için tek seferde yaklaşık 1.5 milyon dolarlık sigorta primi anlamına geliyor.

LNG'DE ABD İLK SIRADA
İran savaşı yalnızca petrol piyasasını değil küresel doğal gaz ticaretini de etkiledi. Hürmüz Boğazı'nın küresel LNG ticaretindeki önemi nedeniyle Körfez kaynaklı LNG arzının kesintiye uğrayabileceğine yönelik endişeler alternatif tedarikçilere olan talebi artırdı. Bu tablonun kazananlarının başında ABD'li LNG şirketleri geliyor. ABD'nin en büyük LNG ihracatçılarından Cheniere Energy'nin ikinci çeyrek düzeltilmiş FAVÖK'ü yaklaşık 1.42 milyar dolardan 1.80 milyar dolara yükseldi. Böylece şirket yaklaşık 388 milyon dolarlık ilave FAVÖK elde etti. Firmanın ihracatı da aynı dönemde 154'ten 184'e yükseldi. Aynı zamanda 2026 beklentilerini yukarı yönlü revize etti. Daha önce 7.25-7.75 milyar dolar aralığında bulunan yıllık FAVÖK beklentisi 7.9-8.4 milyar dolar aralığına çıkarıldı. Tahmin aralıklarının orta noktaları karşılaştırıldığında şirketin yıllık FAVÖK beklentisindeki artış yaklaşık 650 milyon dolara ulaşıyor.

RAYTHEON'IN SATIŞLARI 1.3 MİLYAR DOLAR ARTTI
Benzer bir gelişme RTX bünyesindeki Raytheon'da yaşandı. Raytheon'ın ikinci çeyrek satışları 7 milyar dolardan 8.27 milyar dolara yükseldi. Faaliyet kârı ise 805 milyon dolardan 1.04 milyar dolara çıktı. Şirketin büyümesinde Patriot hava savunma sistemleri, Standard Missile ve AMRAAM gibi mühimmatların üretim hacmindeki yükseliş etkili oldu. RTX'in savunma sipariş stoku da ilk çeyrek sonundaki 109 milyar dolardan 119 milyar dolara ulaştı. Savunma tarafındaki bir başka kazanan L3Harris oldu. Şirket ikinci çeyrekte yaklaşık 7.3 milyar dolarlık yeni sipariş aldı. Toplam sipariş stoku ise 42 milyar dolar civarında rekor seviyeye yükseldi. Savaşın başlangıcından itibaren ABD'nin Patriot stoklarında yaklaşık yüzde 65, THAAD stoklarında ise yüzde 38'e ulaşan azalmalar yaşandı. Bu durum Pentagon'a milyarlarca dolarlık yeni mühimmat yenileme faturası oluşturuyor.

PETROL DEVLERİ 48 MİLYAR DOLAR KÂR ETTİ
Savaş ekonomisinin en büyük kazananları petrol şirketleri oldu. ExxonMobil, Chevron, Shell, BP ve TotalEnergies gibi dünyanın en büyük petrol şirketlerinin ikinci çeyrekte elde ettiği toplam kâr yaklaşık 48 milyar dolara ulaştı. Beş büyük petrol şirketinin aynı dönemde yarattığı nakit yaklaşık 90 milyar dolara yaklaştı.

Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin