Avrupa'nın en zengin ve yoksul ülkeleri belli oldu

Satın alma gücü standardına (PPS) göre kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH), ülkeler arasındaki fiyat farklarını dikkate aldığı için gelir seviyelerini karşılaştırmada yaygın olarak kullanılan bir ölçüt olarak öne çıkıyor. 2025 yılında bu gösterge Avrupa genelinde ciddi farklılıklar sergiliyor.

Euronews'in haberine göreAB ortalamasının 100 olarak kabul edildiği ölçekte, Bulgaristan ve Yunanistan’da 68 seviyesinde olan değer, Lüksemburg’da 239’a ulaşıyor. Bu da Lüksemburg’daki seviyenin Bulgaristan ve Yunanistan’ın yaklaşık 3,5 katı olduğunu gösteriyor.

Satın alma gücü neyi ifade ediyor?

Bu verilere göre, fiyat farkları dikkate alındığında AB’de ortalama bir kişi 100 birimlik bir mal ve hizmet sepetine erişebiliyor. Bulgaristan ve Yunanistan’da bu sepet yaklaşık 68 birimken, Lüksemburg’da 239 birime çıkıyor. Lüksemburg’u 237 birim ile İrlanda takip ediyor.

Bu durum, Lüksemburg ve İrlanda’nın kişi başına gelirde AB ortalamasının sırasıyla yüzde 139 ve yüzde 137 üzerinde olduğunu ortaya koyuyor. Buna karşılık Bulgaristan ve Yunanistan’da bu oran AB ortalamasının yüzde 32 altında kalıyor.

En yüksek gelirli ülkeler

Bu iki uç örnek dışında, Hollanda yüzde 134 ile AB ortalamasına göre en yüksek kişi başına gelire sahip ülke konumunda bulunuyor. Onu Danimarka (yüzde 127) ve Avusturya (yüzde 117) izliyor.

Almanya ve Belçika yüzde 115, İsveç ve Malta yüzde 110, Finlandiya ise yüzde 101 ile AB ortalamasının üzerinde yer alan diğer ülkeler arasında bulunuyor.

'Büyük Dörtlü'de lider Almanya

AB’nin en büyük dört ekonomisi arasında Almanya, kişi başına gelirde yüzde 115 ile ilk sırada yer alıyor ve ortalamanın üzerinde olan tek ülke konumunda bulunuyor.

Fransa yüzde 98 ile ortalamaya yakın seyrederken, İtalya yüzde 96, İspanya ise yüzde 92 ile listenin alt sıralarında yer alıyor.

AB ortalamasının yüzde 20 altında kalan ülkeler

Bulgaristan ve Yunanistan’a ek olarak altı ülke daha AB ortalamasının en az yüzde 20 altında kalıyor. Bu ülkeler arasında Letonya (yüzde 71), Slovakya (yüzde 75), Macaristan (yüzde 76), Hırvatistan (yüzde 78), Romanya (yüzde 79) ve Estonya (yüzde 79) bulunuyor.

Polonya ve Portekiz’de ise bu oran yüzde 81 seviyesinde gerçekleşiyor.

Lüksemburg ve İrlanda istisna

Eurostat, Lüksemburg ve İrlanda’nın verilerinin özel durumlar içerdiğine dikkat çekiyor.

Lüksemburg’da çok sayıda yabancı çalışan ülke ekonomisine katkı sağlarken, bu kişiler nüfusa dahil edilmiyor. İrlanda’da ise yüksek gelir seviyesi, büyük çok uluslu şirketlerin varlığı ve fikri mülkiyet gelirlerinden kaynaklanıyor. Bu gelirlerin önemli bir kısmı ülke dışına aktarılıyor.

AB ortalaması 41 bin 600 euro

PPS’ye göre euro cinsinden hesaplandığında, 2025 yılı için AB’de kişi başına ortalama gelir yaklaşık 41 bin 600 euro olarak hesaplandı.

AB ülkeleri arasında bu değer Bulgaristan’da 28 bin 300 eurodan Lüksemburg’da 99 bin 300 euroya kadar çıkıyor.

Lüksemburg ve İrlanda’nın yanı sıra Hollanda’da 55 bin 600 euro, Danimarka’da ise 52 bin 800 euro seviyeleri görülüyor.

Almanya’da kişi başına gelir 47 bin 900 euro, Fransa’da ise 40 bin 700 euro olarak kaydedildi. AB ülkelerinin 10’unda bu rakam 35 bin euronun altında bulunuyor.

Doğu-Batı ayrımı belirgin

Genel olarak Doğu Avrupa ülkeleri en düşük kişi başına gelire sahipken, Batı ve Kuzey Avrupa ülkeleri en yüksek seviyelerde yer alıyor.

Eurostat’a göre ülkeler arasındaki farkların temelinde iş gücü verimliliği ve istihdam yoğunluğu gibi faktörler bulunuyor.

Her üç kişiden biri ortalamanın üzerinde ülkelerde yaşıyor

2025 yılında AB’ye üye 27 ülkenin sadece 10’unda kişi başına gelir ortalamanın üzerinde gerçekleşti. Bu ülkeler, toplam nüfusun yaklaşık yüzde 34’ünü oluşturuyor.

Bu da her üç AB vatandaşından birinin ortalamanın üzerinde gelire sahip ülkelerde yaşadığı anlamına geliyor.

Aday ülkelerde durum ne?

AB aday ülkeleri, Birleşik Krallık ve Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkeleri bu öncü verilere dahil edilmedi fakat 2024 verileri önemli bir tablo sunuyor.

Aday ülkelerde kişi başına gelir AB ortalamasının oldukça altında kalıyor. Bu oran Bosna-Hersek’te yüzde 35, Arnavutluk ve Kuzey Makedonya’da yüzde 42, Sırbistan’da yüzde 52, Karadağ’da yüzde 53 ve Türkiye’de yüzde 72 seviyesinde bulunuyor.

Türkiye dışında tüm aday ülkelerde bu oran AB üyelerinin gerisinde kalıyor.

Birleşik Krallık yüzde 99 ile AB ortalamasına yakın bir seviyede yer alırken, EFTA ülkeleri çok daha yüksek değerlere sahip.

Norveç’te bu oran yüzde 160, İsviçre’de yüzde 151, İzlanda’da ise yüzde 131 olarak kaydedildi.