Avrupa'da öğretmen maaşları: En yüksek ücretleri hangi ülkeler veriyor

Fransa’daki son gösterilerin arkasındaki sendikaların talepleri arasında, öğretmenlere daha yüksek maaşın yanı sıra daha fazla personel ve daha iyi çalışma koşulları da yer alıyor.

Bu endişeler, Avrupa genelindeki daha geniş bir soruna işaret ediyor: öğretmenliği mali açıdan cazip hale getirmek. OECD’ye göre öğretmenler, genel olarak benzer eğitim düzeyine sahip çalışanlardan daha düşük ücret alıyor ve uzmanlar, maaşların personeli çekmek ve elde tutmak için yeterince rekabetçi olmadığı uyarısında bulunuyor.

Peki, hangi ülkeler öğretmenlere en yüksek maaşları ödüyor? Ve satın alma gücü hesaba katıldığında öğretmen maaşları nasıl sıralanıyor?

OECD’nin Education at a Glance 2026 raporuna göre Avrupa’da öğretmen maaşları büyük farklılıklar gösteriyor. Karşılaştırılan 28 eğitim sistemi içinde, 2025 yılında ilkokul öğretmenlerinin fiili maaşları Türkiye’de €18,669’dan Danimarka’da €74,086’ya kadar değişiyor.

Fiili maaşlar, 25-64 yaş aralığındaki tam zamanlı öğretmenlerin vergiler öncesi yıllık ortalama kazançlarını ifade ediyor. Temel ücretin yanı sıra performansa dayalı primler, tatiller için ek ödemeler ve diğer iş ilişkili tüm ödemeleri kapsıyor.

İzlanda (€73,752), İrlanda (€69,747), Almanya (€69,453) ve Avusturya (€65,851) ilk beşi tamamlıyor; hepsinin maaşı 65.000 €’nun üzerinde.

Norveç’te (€59,453), Belçika Flaman Topluluğu’nda (€59,105), Kuzey İrlanda’da (€57,838), İskoçya’da (€57,619), Belçika Fransız Topluluğu’nda (€55,689), Galler’de (€52,894), Finlandiya’da (€52,272) ve İngiltere’de (€50,727) görev yapan öğretmenler de 50.000 €’nun üzerinde kazanıyor.

Büyük ekonomiler: Almanya en yüksek, İtalya en düşük

Avrupa’nın başlıca ekonomileri arasında öğretmenlere en yüksek maaşı Almanya ödüyor. Almanya’yı, tamamı 50.000 €’nun üzerinde maaşlarla dört Birleşik Krallık ülkesi izliyor. Fransa’da öğretmenler €41,968 kazanırken, İtalya €32,100 ile en düşük seviyede.

İspanya için veri bulunmuyor.

Birçok ülkede maaşlar 25.000 €’nun altında

Yedi ülkede öğretmenlerin fiili maaşları 25.000 €’nun altında: Çekya (€24,457), Macaristan (€23,181), Slovakya (€22,936), Romanya (€20,805), Letonya (€20,516), Yunanistan (€18,746) ve Türkiye (€18,669).

Avrupa Eğitim İşverenleri Federasyonu genel sekreteri Daniel Wisniewski, Euronews Business’a yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Avrupa’daki öğretmen maaşlarındaki büyük farklılıklar, tek bir unsurdan ziyade ulusal gelir seviyeleri, ücret yapıları, yeterlilik koşulları ve kariyer ilerleme imkânlarındaki farkları yansıtıyor.”

“Vergilendirme, sosyal yardımlar ve ödeneklerdeki farklılıklar da ülkeler arasındaki karşılaştırmaları zorlaştırıyor.”

Genel ortaöğretim düzeyindeki öğretmenler, Türkiye ve Kuzey İrlanda hariç, genellikle ilkokul öğretmenlerinden daha fazla kazanıyor. İskoçya, Litvanya ve Estonya’da ise her iki düzeyde maaşlar aynı.

Ortaöğretim üst kademesi öğretmenlerinin maaşları Türkiye’de €17,615’ten İzlanda’da €93,938’e kadar uzanıyor. Danimarka’da (€85,999) ve Almanya’da (€80,163) da 80.000 €’nun üzerinde.

Üst ortaöğretim öğretmenleri lehine en büyük farklar, bu öğretmenlerin ilkokul öğretmenlerinden en az 10.000 € fazla kazandığı İzlanda, Finlandiya, Belçika, Danimarka, Avusturya ve Almanya’da görülüyor.

Öğretmenler maaşlarıyla ne kadar satın alabiliyor?

Salt maaş rakamları tabloyu tam olarak ortaya koymuyor. Bir ülkede fiyatlar yüksekse, göreli olarak yüksek öğretmen maaşları bile başka bir ülkeden daha az mal ve hizmet satın alabilir.

Yaşam maliyetlerindeki farkları hesaba katmak için Euronews Business, OECD’nin ulusal para birimleriyle verdiği maaş verilerini, hanehalkı nihai tüketim harcamalarına ilişkin Eurostat satın alma gücü pariteleri kullanarak ayarladı.

Sonuçlar, her ülkede aynı miktarda mal ve hizmet satın alabilen ortak bir birim olan satın alma gücü standardı (PPS) cinsinden ifade edildi. PPS göstergesi, ortalama AB fiyatlarını ölçüt alırken OECD satın alma gücü karşılaştırmalarını satın alma gücüyle ayarlanmış ABD doları üzerinden yapıyor.

Bu temel alındığında, karşılaştırılan eğitim sistemleri arasında öğretmenlerin satın alma gücü en yüksek olan ülke Almanya; yani Almanya’da brüt maaşlar, diğer ülkelere kıyasla en fazla mal ve hizmeti satın alabiliyor.

Fiyat farkları dikkate alındıktan sonra ilkokul öğretmenlerinin ortalama yıllık maaşı, satın alma gücü bakımından Yunanistan’da en düşük (21,456 PPS) ve Almanya’da en yüksek (64,143 PPS).

Wisniewski, satın alma gücü hesaba katıldıktan sonra bile önemli farklılıkların devam ettiğine dikkat çekerek, yaşam maliyetlerinin tek başına maaşlardaki çeşitliliği açıklayamayacağını vurguladı.

“Ulusal ücret politikaları, yeterlilik gereklilikleri, kariyer basamakları, deneyim ve benzer eğitim düzeyine sahip mezunların diğer mesleklerde elde edebildiği kazançlar da bu farkın önemli bir bölümünü oluşturuyor” dedi.

Almanya’yı, ilkokul öğretmenlerinin maaşlarının en fazla satın alma gücü sağladığı eğitim sistemleri arasında Avusturya (58,265 PPS), Danimarka (53,036 PPS), İrlanda (51,226 PPS) ve Belçika Flaman Topluluğu (50,846 PPS) izliyor; böylece ilk beş tamamlanıyor.

Sıralamanın diğer ucunda ise Yunanistan’a, maaşların en az satın alma gücü sağladığı eğitim sistemleri arasında Letonya (24,670 PPS), Slovakya (26,916 PPS), Çekya (27,349 PPS) ve Estonya (28,197 PPS) eşlik ediyor.

Üst ortaöğretim öğretmenleri için de Almanya, 74,034 PPS ile genel satın alma gücü sıralamasında ilk sırada yer alırken, Yunanistan 23,289 PPS ile en alt sırada bulunuyor.

Karşılaştırılan Avrupa’nın büyük ekonomileri arasında ise İtalya, 36,964 PPS ile son sırada geliyor.

Üç Birleşik Krallık ülkesi Almanya’yı izlerken, İngiltere (43,091 PPS) bu sıralamada Fransa’nın (46,058 PPS) gerisinde kalıyor.

Letonya Üniversitesi’nden Profesör Mihails Hazans, PPS cinsinden öğretmen maaşı sıralamasının üst basamaklarında yer alan ülkelerin, kişi başına milli gelirlerinin de AB ortalamasının belirgin biçimde üzerinde olduğuna dikkat çekti.

“Bu farklılıkların arkasındaki etkenler arasında gelenekler ve toplumsal normlar, öğretmen sendikalarının gücü ve yasal maaşlarla karşılanan fiili iş yükü de bulunuyor” diye Euronews Business’a konuştu.

PPS sıralamasında dikkat çekici değişiklikler

Nominal maaş ve PPS sıralamaları karşılaştırıldığında bazı ülkelerin konumu belirgin biçimde değişiyor. İlkokul öğretmenleri için en büyük yükselişler, altı basamak birden çıkan Türkiye ile beş sıra yükselen Polonya’da görülüyor. Belçika Fransız Topluluğu ve Romanya dörder basamak yukarı çıkıyor.

Bu da, fiyat seviyelerindeki farklılıklar dikkate alındığında bu ülkelerin sıralamada daha üst konumlara geldiği anlamına geliyor.

İzlanda ise en büyük düşüşü yaşıyor; ikinci sıradan 12’nciliğe geriliyor. İsveç ve Estonya da üçer basamak kaybediyor.

OECD’nin, uluslararası ABD doları cinsinden hesaplanan satın alma gücü sıralamaları, Eurostat dönüşüm oranlarını kullanan Euronews Business hesaplamalarından farklılık gösteriyor.

Türkiye, OECD sıralamasında belirgin biçimde daha yukarıda yer alıyor; ilkokul öğretmenleri için 11’inci, üst ortaöğretim öğretmenleri için ise 17’nci sırada.

Maaşlar öğretmenleri çekmek ve elde tutmak için yeterince rekabetçi değil

Wisniewski, OECD ülkelerinde ilkokul ve genel ortaöğretim düzeyindeki öğretmenlerin fiili maaşlarının, yükseköğretim görmüş çalışanların kazançlarının ortalama yalnızca yüzde 87–95’ine karşılık geldiğine dikkat çekerek, benzer niteliklere sahip kişilerin çoğu zaman öğretmenlik dışındaki alanlarda daha fazla kazanabildiğini söyledi.

“Öğretmen maaşları, Avrupa genelinde öğretmenleri çekmek ve elde tutmak için her zaman yeterince rekabetçi değil” diye konuştu.

Avrupa Eğitim Sendikaları Komitesi’nin Avrupa direktörü Jelmer Evers, öğretmenlerin en azından benzer nitelik ve sorumluluklara sahip diğer çalışanlar kadar ücret alması gerektiğini, bunun da mesleklerinin karmaşıklığını ve toplumsal önemini yansıttığını belirtti.