Zombi Virüsler Geliyor: Bir Sonraki Büyük Salgın Kutuplardaki Donmuş Topraktan Mı Gelecek?

Kuzey Kutbu uyanıyor ve toprağa gömülü mikroskobik organizmalar yeniden hayata dönüyor.

VİRÜSLER MUTASYON GEÇİRİYOR

Bir Sonraki Büyük Salgın:Kasım 2019’da dünyanın dört bir yanından 50 bilim insanı, Hannover, Almanya’daki Herrenhausen Sarayı’nda, halk sağlığına yönelik bir tehditi konuşmak için bir araya geldi: Çözünmüş zeminden çıkan “zombi” virüsleri ve mikroplar.

Kuzey kutbu’nun çoğunu kapsayan donmuş dünya, büyüyen mikrobiyal topluluklara ev sahipliği yapıyor. Yüzyıllar boyunca, hareketsiz, tamamen aktif veya tamamen askıya alınmış bir şekilde, buzlar arasında küçük cepler üzerinde yaşadılar. Kuzey Kutbu küresel ortalamanın iki ila beş katı ısındığında, bu cepler; havuzlar, perçinler, nehirler, su birikintileri veya göletler oluşturuyor. Kuzey Kutbu uyanıyor ve toprağa gömülü mikroskobik organizmalar yeniden hayata dönüyor.

Almanya’daki bilim insanları iklimin ısındığını ve permafrostun1 çözüldüğünü kabul etti. Ama hepsi bu durumun insanlar ve bulaşıcı hastalıkların geleceği için ne anlama geldiğini bilmek istedi.

Calgary Üniversitesi ‘nde ekosistem halk sağlığı profesörü ve Hannover toplantısında bilim insanlarından biri olan Susan Kutz, “Toplantıda, permafrosttan neyin çözüleceğini ve bizleri nasıl etkileyeceği / öldüreceği konuşuldu” dedi.

ANTİK MİKROPLARIN VEYA VİRÜSLERİN DEVASA REZERVUARI

Belçikalı araştırmacılardan oluşan bir ekip, daha önce permafrostta dondurulmuş olan mikroplardan insan sağlığına yönelik tehditleri açıkladı.

Yazarlar, “Son birkaç yıldır, permafrostun, çevresel koşullar değiştiğinde ve onları tekrar serbest bıraktığında hayata dönebilecek devasa bir antik mikrop veya virüs rezervuarı olduğuna dair artan kanıtlar var” diye yazıyor.

Bu makalede, 700 yıllık karibu2 dışkılarının tek bir örneğinden iki virüsün ortaya çıktığı ve ikisininde yeniden aktifleştiği yazıldı.

30 BİN YILLIK BUZ ÇEKİRDEĞİNDE

DEV BİR VİRÜS KEŞFETTİLER

Bilim insanları 30.000 yıllık bir buz çekirdeğinde donmuş dev bir virüs keşfettiler. Bilim kurgu filminden bir sahne gibi, bilim insanları virüsü çözdü ve bir amipin ele geçirilmesini izlediler.

Bilim insanları, bir makalede, virüsün dirilmesinin (küresel ısınmanın veya circumpolar3 bölgelerin endüstriyel sömürüsünün bir sonucu olarak) insan veya hayvan sağlığı için bir tehdit oluşturabileceğini sonucuna vardılar.

2017 tarihli makalenin yazarlarından biri olan EllenDecaestecker, insanların dünyadaki doğal alanlara giderek daha fazla girmesinin sağlık krizleri için yeni fırsatlar sunduğunu söylüyor.

“Şu anda çevreyi habitat parçalanması ve iklim değişikliği açısından çok hızlı değiştiriyoruz” diyor ve insanların geçmişe göre daha da fazla seyahat ettiğini da ekliyor. “Bu faktörlerin birleşimi sonucunda bir salgının meydana gelme olasılığı oldukça yüksektir.”

İNSANLARI ENFEKTE EDİP ÖLDÜREN

YENİ BİR DONMUŞ HASTALIK

2016 yılının sıcak yazında Sibirya’daki Yamal Yarımadasında bir şarbon salgını meydana geldiğinde dünya, permafrosttaki bulaşıcı risklerin farkına vardı. Binlerce ren geyiği ve çocuk öldü, düzinelerce insan bakteriyel enfeksiyonlarla hastaneye kaldırıldı. Manşetler bunun sadece yeniden uyanmakla kalmayıp aynı zamanda insanları enfekte edip öldüren yeni bir donmuş hastalık dalgasının başlangıcı olduğunu açıkladı.

Ancak, permafrost çözülme riski, eski hastalıkların yeniden ortaya çıkmasından daha derine iner: daha sıcak bir kutup, onunla yepyeni sorunlar getirir.

BÜYÜK TEHDİT

Zombi virüsleri dikkat çekici başlıklar oluşturur. Ancak Kuzey Kutbu’nda yaşayan insanlar için, daha sıradan kaynaklardan gelen bulaşıcı hastalıklar çok daha büyük bir tehdit oluşturabilir.

Alaska Fairbanks Üniversitesi’nde veteriner mikrobiyolog olan Karsten Hueffer ‘’iklim değişikliği ile muhtemelen burada, kızartmak için daha büyük balıklara sahip olacağımızı düşünüyorum.”

İklim değişikliği ve insan müdahaleleri manzarayı değiştiriyor, mikropların etrafta dolaşıp hayvanları ve insanları enfekte etmeleri için yeni yollar açıyor.

Yeni yollar, yeni madenler ve yeni sondaj programları, tıpkı toprağın çok sayıda taze virülan mikrop sunmaya başlaması gibi Kuzey Kutbu’na her zamankinden daha fazla insan getiriyor.

GİARDİA PARAZİTLERİ VE İÇME

SUYUNA GELEN KUNDUZLAR

Aynı ısınma kuzeye yeni türler davet ediyor ve bazıları insanları enfekte edebilen patojenlere ev sahipliği yapıyor. Kuzey Kutup akarsularından ve göllerinden gelen içme suyu, kunduzlar kuzeye doğru ilerledikçe daha riskli hale geliyor. Kunduzlar “kunduz ateşine” neden olan Giardia gibi parazitlere ev sahipliği yapar. Batı Nil virüsü taşıyan sivrisinekler daha da kuzeyde bulunur. Bu, Kuzey’in tıbbi altyapı sistemlerine stres katıyor.

Kutz, “Enfeksiyöz hastalığın yaban hayatı üzerindeki etkisini tam olarak anlamadığımız ve büyük olasılıkla hafife aldığımız endişeliyim” diyor.

Yaban hayatı etkilenirse, insanlar da etkilenebilir. Hastalıklar hayvansal gıdaların tüketiminden dolayı insanlara atlayabilir.

Örneğin, hemen hemen her ren geyiği sürüsü nüfusu Kuzey Amerika’da hızla azalıyor. Kutz, bulaşıcı hastalığın bu düşüşte oynadığı rolün göz ardı edilmiş olabileceğini ve iklim değişikliğinin de bu durumu tetiklediğini söylüyor.

SU KAYNAKLI SALGIN OLUŞABİLİR

Bu arada o bölgelerde ki kanalizasyon altyapısı hızlı çözülen zemin üzerine inşa edilmiştir. Borular kopabilir veya dökülebilir bu durumda orada su kaynaklı hastalıklar salgınlarına neden olabilir.

Hannover’deki toplantının nihai raporu henüz yayınlanmadı. Ancak Kutz’a göre genel fikir birliği, şu ana kadar görülenlere dayanarak permafrosttan çıkan virüslerin Covid-19 kadar bulaşıcı ve ölümcül olmayacağı ve çok endişelenmemiz gerekmediği yönünde  ancak endişelenmek için başka nedenler var.

Çözünmüşpermafrost, henüz karşılaşmadığımız bakteri ve virüslere veya İspanyol gribi ve çiçek hastalığı gibi feci sonuçlarla karşılaştığımız sorunlara ev sahipliği yapabilir. Ancak DNA’larının bir kısmında görülenlere göre, diğer canlıları enfekte edecek ve muhtemelen insanlarla temas etmeyecektir.

Kutz bu işin tek yolunun vahşi yaşamı izlemek olacağını söylüyor ve yaptığı şey bu: Laboratuarı, hayvan sağlığına göz kulak olmak için Kuzey kutbu’ndaki hasatçılarla işbirliği içinde çalışıyor.

“Yaban hayatı hakkında düşünürseniz, burunları çimlerin içinde, kirleri kazıyorlar” diyor. “Onlar nöbetçiler.”

Permafrost: Jeolojide iki veya daha fazla yıl suyun donma noktası veya altında yer alan topraktır.

Circumpolar Yıldız: Diğer adıyla Dolaykutupsal yıldızı, Dünya’daki belirli bir enlemden bakıldığında, göksel kutuplardan birine görünür yakınlığı nedeniyle asla ufkun altına yerleşmeyen bir yıldızdır

Karibu:  Amerika yerlilerinin “karibu” adını verdikleri büyük geyik sürüleri

ABD RESMİ SİTESİNDE ZOMBİ SALDIRILARINA

KARŞI HAZIRLIKLI OLUN ÇAĞRISI

Diğer taraftan  Amerika’da Hastalık ve afetleri kontrol ve engelleme merkezi, resmi sitesinde, deprem ve sel benzeri doğal olayların yaratacağı yıkımlara karşı uyanık olunmasını duyururken,  bildirisine herkesi şok edecek bir şey daha ekledi. ZOMBİ SALDIRILARINA KARŞI HAZIRLIKLI OLUN!

Bunu okuyan insanlar, bunun yanlış yazılma ya da aptal bir şaka zannettiler önce.

Merkezin web sitesi koordinatörü tarafından bizzat hazırlanan ve imzalanan yazı şöyle diyordu: ‘’Gelebilecek tüm doğal felaketlerin bilincinde, her şeye hazırlıklı olmalıyız. Olası bir zombi saldırısına bile!’’

Bu yazı yayınlanır yayınlanmaz doğal felaketleri engelleme ve kontrol merkezinin sayfası kilitlendi!

Anlaşılan şuydu ki: Esasen fazlaca hayal ürünü sayılabilecek, dizilere ve filmlere konu olan zombi fenomeni, insanlar tarafından oldukça ilgiyle karşılanıyordu. Aslında Kontrol merkezi yöneticisi, bu fenomeni kullanarak, insanların özellikle zombilere meraklı gençlerin, olası felaketler karşısında uyarmak istiyordu. Öte yandan zombi saldırı olasılığı sadece konuya ilgi çekmek için eklenmemişti bildiriye. Bu olayın olabilme ihtimali gerçekten de vardı!

ZOMBİ FELAKETİ DÜNYA DA

NASIL BİR KAOS YARATABİLİR?

Dr. Steven Schlozman, zombi fenomenini kullanarak derslerini giren öğrencilerine bu konu hakkında ciddi bilgiler veriyor. Dr. Schlozman’ın sınıfına giren öğrenciler, olası bir zombi istilası hakkında konuşurken, bunu gerçekliklere dayandırıyor. Mesela:  zombi istilası felaketi hangi virüsün mutasyona uğraması sonucu oluşabilir? Bu felaketin üstesinden gelmek için ne yapmalıyız? Tedavisi bulunamamış hastalıkların topluma vereceği zarar nelerdir? Bu durumda olan insanlar ne yapmalı? Zombi felaketi dünya da nasıl bir kaos yaratabilir? Bu kargaşa ortamından nasıl kurtuluruz? Dersin konularından sadece bazıları.

CNN kanalı Dr. Steven’a, Dr. Zombi lakabını takacak kadar işi ileriye götürmüş olmasından, konunun, CNN gibi bir kanal tarafından bile ne kadar ciddiye alındığı da bir gerçek. CNN Dr. Steven’la yaptığı konuşmada, sipiker gülümseyerek, kendisini Zombi uzmanı diye tanıtıyor.

Dr. Zombi, ya da gerçek adıyla Dr. Schlozman, son derece ciddi bir bilim insanı, olaylara farklı bakış açılarından bakıyor olsa da, Psikiyatri bölümünde doktorluk yapıyor. Aynı zamanda Zombi otopsileri adlı bir de kitabı bulunuyor. Roman,  tıbbi bir bilim kurgu. CNN kanalında yapılan röportaj, gerçekten de midelerimize bir yumruk atıyor sanki. Dr. şöyle diyor:

‘’Bu romanı sizleri eğlendirmek için yazmadım! Bilimi gerçekten anlamanıza epey katkısı olacağı kesin. Roman kahramanı gerçekten sıkı biri. Kolay vazgeçmiyor. Bu karakterle, insan oğlunun kararlı yapısına vurgu yapmaya çalıştım. Zorluklarla başa çıkabilme yeteneğine de. İnsanlar gerçekten de, bir kaos ve zorluk karşısında çok özel davranışlar sergileyebiliyor. Felaketler karşısında verilen tepkileri, virüslerin ne kadar kolay yayılabileceğini yazdım romanımda. Ayrıca, karanlık insanların, sıradan bir virüsü çıkarları için nasıl mutasyona uğratabileceklerini de ekledim. Böyle bilim insanları yok mu zannediyorsunuz?”

SIRADAN BİR VİRÜS BİRKAÇ GÜNDE

BÜTÜN DÜNYAYI ETKİSİ ALTINA ALABİLİR

”Gerçekten de istenilirse, sıradan herhangi bir virüs sadece birkaç gün içinde o kadar hızlı yayılır ki, inanamazsınız. Bir hafta da bir ülke, bir aya kalmaz bütün dünya virüsün etkisi altına kolaylıkla girebilir. Şunun altına çizmeme izin verin. Deli dana hastalığı, beyni öldüren proteinler yüzünden oluşur. Bu bir kurgu değil gerçektir. Benim hikâyemde bu proteinler insanlar tarafından havadan solunuyor ve tüm insanları etkiliyor. Sizce bu mümkün olamaz mı? Tıbben gayet de mümkün. Bu virüs,  amigdalayı yer önce. İnsani duygular böylece tamamen biter. Sonra, doyma merkezi gider ve zombilerde sürekli gördüğümüz, bitmek bilmeyen açlığı görmeye başlarız.”

DELİ DANA HASTALIĞI

Deli dana hastalığına bakalım. İnsanlar doğru düzgün yürüyemez. Peki ya kuduz virüsü? Kuduz taşıyan insanları zombilerle bağdaştırmak çok zor olmasa gerek. Peki. Bu kuduz ya da deli dana virüsü mutasyona uğrarsa neler olabilir?

Zombiler, virüslerini yaymak suretiyle, çoğalma içgüdülerini tatmin ederler. Koşamazlar ve doğru düzgün ayakta bile duramazlar.

‘’Kuduz virüsü öldürücü bir virüstür. Hayvanların salyalarında bulunan bu virüs insanlara geçebilir. Merkezi sinir sistemi yok olur bu virüs yüzünden. Kuduz virsü saldırganlık yapılmasına olanak sağlar. Bulaşıcıdır. Yürüme, konuşma ayakta durabilme faaliyetleri büyük sekteye uğrar. Kuduz mikrobu tesirinde olanlar, yürümekte zorlanır, saldırgan olur.’’ Bu tanımlar size bir şeyi çağrıştırmış olabilir. Elbette mutasyona uğramış zombileri.

Virüs bilimi uzmanları korkunç bir olasılığı telaffuz ediyor: Grip ve kuduz virüsleri etkileşime girdiklerinde, mutasyon geçirirse, tıpkı grip hastalığının kolayca birinden başka birine geçmesi gibi bulaşabilirler. Bu zombi istilası diye gülünüp geçilen bir fenomeni tam bir kıyamete çevirebilir.