Zelenskiy Druzhba hattının yeniden açılmasına karşı: 'Rusya yaptırımlarını kaldırılmaktan farkı yok'
Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskiy, zarar gören Druzhba boru hattından petrol akışının yeniden sağlanmasına karşı çıkarken, Macaristan da sabotaj konusunda ısrarlı.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, hafta sonu yaptığı açıklamada, Rus petrolünü taşıyan tartışmalı Druzhba boru hattının onarılmasına karşı çıkarak, Macaristan’ın AB’ye yönelik baskılarına rağmen Moskova yaptırımlarını tam uygulama çağrısı yaptı.
Zelenskiy, AB'nin Macaristan ve Slovakya'nın talebiyle boru hattını bir an önce işler hale getirmesi için Kiev üzerinde baskı kurduğunu ima etti.
"Rus petrolü satıyor muyuz, satmıyor muyuz?" diye soran Ukrayna lideri, durumun bir çelişki olduğunu vurguladı: "Druzhba’yı yeniden açmaya zorlanıyorum. Bunun Ruslara yönelik yaptırımları kaldırmaktan ne farkı var? Bir yandan ABD'ye yaptırımların kaldırılmasına karşı olduğumuzu söylerken, diğer yandan Ukrayna'yı Avrupa karşıtı politikaları finanse eden siyasi bir bedel karşılığında petrol sevkiyatına zorlamak neden?"
90 milyar euroluk kredi ve 'şantaj' iddiası
Zelenskiy, petrol akışının yeniden başlamasının Ukrayna için hayati önem taşıyan 90 milyar euroluk kredi için bir şart olarak öne sürülmesine tepki gösterdi: "Eğer Ukrayna’nın silah alamayacağı gibi şartlar dayatılırsa, korkarım bu konuda çaresiz kalırım. Avrupalı dostlarımıza bunun adının şantaj olduğunu söyledim."
Ayrıca kredinin boru hattından bağımsız olarak aralık ayında kararlaştırıldığını söyledi. Onarım çalışmalarının 2 ay kadar sürebileceğini de sözlerine ekledi.
Macaristan’da seçim öncesi 'Druzhba' tansiyonu
Macaristan Başbakanı Viktor Orban, hafta sonu düzenlenen bir kampanya etkinliğinde akışın derhal yeniden başlaması gerektiğini savundu. 12 Nisan’da sandığa gidecek olan Macaristan’da Orban, seçim kampanyasının merkezine "ulusal egemenlik" meselesi olarak gördüğü bu boru hattını yerleştirdi ve Zelenskiy’i "yalancı" olmakla suçladı.
Pazartesi günü Brüksel’de düzenlenen Enerji Bakanları toplantısında konuşan AB Enerji Komiseri Dan Jorgensen, Ukrayna ekibiyle temas halinde olduklarını ve "hattı düzeltmek için ellerinden geleni yaptıklarını" söyledi. Jorgensen, Orta Doğu’daki enerji krizine rağmen Rusya yaptırımlarının esnemeyeceğini vurgulayarak, "Rotamızda kalmaya kararlıyız. Geçmişteki hataları tekrarlamak yanlış olur," dedi.
Hafta sonu Belçika Başbakanı Bart de Wever'ın, AB'nin Rusya ile ilişkilerini normalleştirmesi gerektiği yönündeki ifadeleri manşetleri süsledi. Dışişleri Bakanı Maxime Prevot daha yakın ilişkiler için çağrıda bulunmanın bir zayıflık işareti olduğunu belirtti.
AB, 2028 yılına kadar Rusya'dan enerji ithalatını tamamen durdurmayı hedefliyor.
Hasarlı boru hattı
Sovyet döneminden kalma bir boru hattının ocak ayı sonunda meydana gelen bir olayda hasar görmesinden bu yana Macaristan ve Ukrayna arasındaki gerilim önemli ölçüde tırmandı. Ukrayna, Druzhba'yı işlemez hale getiren hasardan Rusya'yı sorumlu tutuyor.
Macaristan ise Kiev yönetiminin yalan söylediğini ve boru hattının çalışır durumda olduğunu iddia ediyor. Budapeşte, Slovakya ile birlikte bir denetim çağrısında bulundu.
Her iki tarafı da üsluplarını yumuşatmaya çağıran AB, şu anda Budapeşte'nin dış denetim talebini destekliyor ancak Ukrayna henüz bunu kabul etmedi ve denetimden sorumlu uzmanların kim olacağı da belli değil.
Pazartesi günü Brüksel'e gelen Macaristan Dışişleri Bakanı Peter Szijjarto, gazetecilere yaptığı açıklamada, tedarikin durdurulması için siyaset dışında "teknik ya da fiziksel bir neden olmadığını" söyleyerek saldırıya geçti.
Szijjarto, "Bizim tarafımızdan, Slovaklar tarafından ve hatta Avrupa Birliği tarafından boru hattının gerçek durumunu görmek üzere bir saha ziyaretine izin verilmesi için girişimlerde bulunuldu. Bu tekliflerin hepsi reddedildi," dedi.
Ukrayna'nın devlet enerji şirketi Naftogaz, Dışişleri Bakanlığı ile birlikte 40'tan fazla ülkenin diplomatına boru hattı hakkında bilgi verdi ve hattın hasarlı olduğunu kanıtlayabileceklerinin sinyalini verdi.
"Olay yerinden fotoğraflar ve video görüntüleri de dahil olmak üzere saldırının niteliği ve sonuçları hakkında kapsamlı materyaller sunuldu. Diplomatlar ayrıca meslektaşlarımızın karşılaştığı zorluklar hakkında da ayrıntılı olarak bilgilendirildi," dedi.