Yerli motorla uçuşa hazır olun

Kale Grubu ve İngiliz Rolls-Royce, Türkiye’de uçak motoru geliştirmek ve üretmek üzere ortak şirket kurdu. Yüzde 51’i Kale’ye ait olan şirket ilk motoru 2023’te uçurmayı hedefliyor. Motorun fikri mülkiyeti de Türkiye’de kalacak. Yerli uçağa yerli motor yolda. Sivil uçaklar ve savaş uçakları yakın gelecekte Türk malı motorlarla havalanacak. Kale Grubu ve dünyanın en büyük uçak motor üreticilerinden Rolls-Royce, Türkiye’de uçak motorları geliştirmek ve üretmek için ortaklık kurdu. Yüzde 51 Kale Grubu ve yüzde 49 Rolls-Royce ortaklığıyla şirket kuracak olan iki grup, öncelikle Türkiye’nin milli savaş uçağı projesi TF-X olmak üzere, ülkenin sivil ve askeri alanda ihtiyaç duyduğu uçak motorlarını geliştirecek. Şirket TAEC Uçak Motor Sanayi A.Ş adıyla faaliyet gösterecek. Ortaklık ile Türkiye’nin dünyada az sayıdaki uçak motoru üreticisinden olması ve uçak motoru ihracatçısı konumuna yükselmesi hedefleniyor. Anlaşmaya göre motorun fikri mülkiyet hakları da Türkiye’de kalacak. Kale Grubu Başkan Yardımcısı Osman Okyay, anlaşmanın imza töreninde, küresel üretim kabiliyeti ve bilgi birikimlerinin kendilerini Türk havacılık ve savunma sanayisi için daha büyük sorumluluk almaya teşvik ettiğini söyledi. Türkiye’nin yerli ve milli bir havacılık ve savunma sanayisine sahip olma konusunda büyük bir irade ortaya koyduğunu belirten Okyay, Milli Savunma Bakanlığı ve Savunma Sanayii Müsteşarlığı liderliğinde 15 yıldır giderek ivmelenen bu hedefin pek çok milli projenin hayata geçmesine imkân verdiğini vurguladı. ‘Rolls-Royce çok hevesli’ Osman Okyay şöyle konuştu: “Adına TF-X denilen milli savaş uçağından sivil uçaklara kadar çok büyük bir üretim hedefinden söz ediyoruz. Dünyada kendi uçağını üretebilen çok az ülke var. Ülkemize ve üretim kabiliyetimize olan inancımız, bizi bu projede rol alma arayışına itti. Bu süreçte karşımıza en az bizim kadar hevesli bir grup olan Rolls-Royce çıktı. Kale Grubu ve Rolls-Royce olarak, ülkemizin sivil ve askeri uçak projelerinin motorlarını tasarlayıp üretmek üzere ortak olma kararı aldık.” ‘Seri üretim 2030’da başlar’ Sıfırdan bir motor için uzun bir tasarım ve geliştirme dönemi bulunduğunu belirten Okyay, “İlk motoru 2023’te uçurmak hedefimiz var. Ancak sertifikasyon ve iyileştirme süreçleri bir miktar daha vakit alacaktır. Bütün sertifikasyon süreçleri tamamlanmış halde en geç 2030 gibi seri üretime başlanmasıdır” dedi. Rolls - Royce Savunma ve Havacılık Grubu Başkanı Chris Cholerton ise TF-X projesinde milli bir motor geliştirmek üzere Kale Grubu ile çalışma fırsatına sahip oldukları için mutluluk duyduklarını söyledi. Cholerton, “Ortaklığımız Türkiye’nin havacılık ve savunma sektörü ile Silahlı Kuvvetler için ciddi fırsatlar teşkil ediyor” dedi. İngiltere tam destek veriyor Türkiye’nin savunmada yerlileşme hedefini desteklediklerini aktaran Cholerton, “Türkiye, bu projenin her aşamasında yer alacak. Sağlayacağı yerel katkıya çok inanıyoruz. İngiltere, Türkiye ile ortak olmak konusunda çok kararlı. Türkiye’ye inanıyoruz. Bu proje de Türkiye’ye bağlılığımızın bir göstergesi” diye konuştu. İngiltere’nin Ankara Büyükelçisi Richard Moore da anlaşmanın Türkiye ve Birleşik Krallık için önemli olduğunu söyledi. İki ülkenin yakın bir dost ve müttefik olduğunu belirten Moore, “Özellikle savunma sanayisinde bu dostluğun temsil edilmesi gerekiyor. Rolls-Roys gibi dev bir şirketle böyle bir ortaklık yapmak önemli. Birleşik Krallık bu ortaklığa tam destek veriyor” dedi. F-16’nın yerini alacak uçak için Savunma Sanayi Müsteşarlığı (SSM) 2020’li yıllarda hava kuvvetlerinin ana muharip uçağı F-16’ların yerine geçebilecek bir savaş uçağı geliştirmek amacıyla 2011’de TF-X projesini başlattı. Uçağın geliştirilmesi için BAE Systems ile TUSAŞ arasında 125 milyon dolarlık anlaşma yapılması için çerçeve anlaşma İngiltere Başbakanı Theresa May’in ocaktaki ziyareti sırasında imzalandı. Projenin ana unsurlarından olan jet motorunu kimin geliştireceği konusunda görüşmeler sürüyor. Osman Okyay, uçağın motorunun hangi şirketten sağlanacağının henüz belirlenmediğini ancak talip olduklarını belirtti. Reuters’a göre işbirliğinin çarpıcı tarafını fikri mülkiyet konusu oluşturuyor. Türkiye, sıfırdan geliştirme projelerinde fikri mülkiyet haklarının SSM’de kalmasını istiyor, yabancı şirketler ise bu hakları vermekten imtina ediyor.