Yapay zekâ talebi, 'RAMaggedon' çip krizinde tüketici fiyatlarını yükseltti

Samsung Electronics'in finans direktörü, dijital verileri depolamakta kullanılan mikroçiplerdeki kıtlığın 2027'de daha da derinleşmesinin ve 2028 boyunca da devam etmesinin beklendiğini söyledi.

Bu darboğaza, bilgisayarlarda kullanılan rastgele erişimli bellek RAM'den esinlenerek "RAMaggedon" lakabı takıldı.

Bunun nedeni, çip üreticilerinin, yapay zekâ araçlarının eğitilmesi ve çalıştırılmasına yardımcı olan ve büyük talep gören daha gelişmiş bir bilgisayar belleği türü olan yüksek bant genişlikli bellek (HBM) üretimine yönelmesi.

Hong Kong'un Wan Chai Bilgisayar Merkezi'nde yer alan çok sayıda küçük satıcıdan biri olan In-Technology Services'te sergilenen ürünler, "ne olduğunu bilmeyen" müşterileri bilgilendirmeyi amaçlıyor, diye anlattı müdür Wade Lam AFP'ye.

Merkezin dükkânlarında bilgisayar parçalarından cihazlara ve oyun konsollarına kadar her türlü teknoloji ekipmanı satılıyor.

Özel üretim masaüstü bilgisayarlar konusunda uzmanlaşan Videocom Computer'ın müdürü Ken Tam, fiyatların eylülde yükselmeye başlamasından bu yana işlerin yarı yarıya düştüğünü söyledi.

16 gigabayt RAM'in eskiden 300–400 Hong Kong doları (35–45 avro) olduğunu, ancak fiyatın şimdi 1.500 Hong Kong dolarına çıktığını belirtti.

Tam, "Fiyat bir anda bu kadar yükselince müşterilerin psikolojik bir barajı oluşuyor" dedi AFP'ye.

İhtiyaçları varsa yine de satın alacaklarını, aksi hâlde beklemeyi ya da "standartlarını düşürerek" daha düşük performanslı bellek çipi almayı tercih ettiklerini söyledi.

Çin rekabeti

Taiwan merkezli piyasa araştırma şirketi TrendForce'tan analist Ellie Wang, PC ve akıllı telefonlarda kullanılan bellek fiyatlarının bir yıl öncesine kıyasla yaklaşık beş ila altı kat arttığını söyledi.

Yapay zekâ patlaması, dünyanın en büyük üç bellek çip üreticisi olan Güney Koreli Samsung Electronics ve SK hynix ile ABD'li dev Micron için muazzam kârlar ve hızla yükselen hisse fiyatları anlamına geldi.

Listenin dördüncü sırasında yer alan ChangXin Memory Technologies (CXMT), pazartesi günü Şanghay borsasında işlem görmeye başlamasıyla Çin anakarasının en değerli şirketi haline geldi; bu da sektörün ne kadar hararetli olduğunun başka bir göstergesi.

Omdia'da kıdemli baş analist olan James Zhao, AFP'ye yaptığı değerlendirmede, göreli olarak yeni bir oyuncu sayılan CXMT'nin "en ileri teknolojiler söz konusu olduğunda hâlâ takipçi konumda" olduğunu söyledi.

HBM, veri merkezi sunucularında, yapay zekâ sistemlerinin ihtiyaç duyduğu son derece karmaşık hesaplamaları gerçekleştiren, ABD'li dev Nvidia'nın ürettikleri gibi güçlü çipleri desteklemek için kullanılıyor.

Ancak geleneksel RAM ve bilgisayarlarda kullanılan DRAM türü söz konusu olduğunda, "mevcut arz kısıtlı piyasa ortamının" CXMT'ye "geç giren oyuncu avantajları" sağlayabileceğini belirtti.

Hong Kong'un başka bir bölgesindeki bir alışveriş merkezinde, yatırım bankacısı müşteri Henry Wong, daha iyi özelliklere sahip yeni bir dizüstü bilgisayar almak yerine, eski bir laptopunun RAM'ini yükseltmeyi tercih ettiğini söyledi.

"Belleği yükselttikten sonra bilgisayarın gayet akıcı çalıştığını gördüm ve yeni bir bilgisayar alma isteğim kalmadı" diye konuştu AFP'ye.

Artan maliyetler

Otomobil üreticileri, araç içi bilgisayar sistemlerinin maliyetinin yükseldiğini, bunun yakında yeni araçların fiyatlarını da artırabileceğini belirtiyor.

Tokyo'nun teknoloji üssü Akihabara'da, Belçika'dan 30 yaşındaki grafik tasarımcı ve özel bilgisayar toplayıcısı Charles Brousse, RAM, ekran kartı ve anakart fiyatlarının "akıl almaz seviyelere" çıktığını söyledi.

"PC & Chill" hizmeti kapsamında Brousse, maliyet çok yüksek olduğu için parçaları alıp önceden sistem toplamıyor. Bunun yerine müşterilerden bileşenleri kendilerinin satın almasını istiyor, sonra da onları bir araya getirip montajı yapıyor.

Balayı için Tokyo'da bulunan Brousse, çip kıtlığının insanları, ömrü on yıla kadar çıkabilen masaüstü bilgisayarlar yerine daha ucuz dizüstü modellerine yönelttiğini söyledi.

"Bunun iyi bir şey olduğundan emin değilim; insanlar sonuçta daha kısa ömürlü ürünler satın alıyor, bu da tüketim döngüsünü besliyor."

Brousse, tüm bunların yapay zekânın yarattığı "spekülatif balon" tarafından körüklenmesinin de rahatsız edici olduğunu belirterek, "Ben mesleği grafik tasarım olan biriyim, dolayısıyla yapay zekâ mesleğim üzerinde gerçek bir etki yaratıyor" dedi.