Volkswagen’da 100 bin kişilik işten çıkarma ve fabrika kapatma planı için kritik görüşme

Volkswagen’ın on binlerce çalışanı daha işten çıkarma ve fabrikaları kapatma planları, Avrupa’nın en büyük otomobil üreticisinde söz sahibi grupların perşembe günü önerileri görüşmek üzere bir araya gelmesiyle kritik bir sınavdan geçecek. Aynı gün çalışanlar da Almanya genelindeki fabrikalarda protesto düzenleyecek.

Avrupa’nın en büyük otomobil üreticisi; ABD’nin gümrük vergileri, elektrikli araçlardaki düşük kâr marjları ve hepsinden önemlisi dünyanın en büyük otomobil pazarı Çin’deki sert rekabet nedeniyle baskı altında.

Seat’tan Porsche’ye kadar 10 markayı bünyesinde barındıran Volkswagen, ana Volkswagen markasındaki 35 bin çalışan dahil olmak üzere Almanya’da 2030’a kadar toplam 50 bin kişilik istihdamı azaltma sürecini zaten başlatmış durumda.

Bu kesintiler, 2024 sonunda sendikalarla varılan anlaşma kapsamında kabul edilmiş; karşılığında Almanya’daki fabrikaların en azından on yılın sonuna kadar kapatılmayacağı taahhüt edilmişti.

Ancak Manager Magazin’in şirket kaynaklarına dayandırdığı haberine göre Volkswagen Üst Yöneticisi Oliver Blume, şimdi dünya genelinde 100 bin kişinin, yani şirketin küresel iş gücünün yaklaşık yüzde 16’sının işten çıkarılmasını değerlendiriyor. Plan kapsamında Almanya’daki üç Volkswagen fabrikası ile bir Audi tesisinin kapatılması da gündemde.

Güçlü metal işçileri sendikası IG Metall’in Başkanı Christiane Benner, Volkswagen İşçi Konseyi Başkanı Daniela Cavallo ile yaptığı ortak açıklamada, "Bu planlar hayata geçirilmeye çalışılırsa tüm gücümüzle karşı koyarız," dedi.

IG Metall, şirket yönetiminin yeniden yapılanma planlarını denetim kuruluna sunacağı perşembe günü, Volkswagen çalışanlarının ülke genelindeki fabrikaların önünde protesto düzenlemesini organize ediyor.

Neler masada?

Perşembe günkü toplantıdan hemen bir karar çıkması beklenmiyor. Bunun yerine görüşme, fabrika kapatmaları ve ek işten çıkarmalar konusunda yönetim, sendikalar ve siyasetçiler arasında aylar sürebilecek müzakerelerin başlangıcı olabilir.

Basında yer alan haberlere göre kurul, Almanya’daki Hannover, Emden ve Zwickau fabrikaları ile Audi’nin Neckarsulm tesisinin kapatılmasını ve 50 bin kişilik ek istihdam kesintisini içerebilecek kapsamlı bir yeniden yapılanma planını ele alacak.

Yönetim ayrıca Volkswagen’in kurumsal yapısını da inceliyor. Grubu sadeleştirmek amacıyla ana Volkswagen markası ile parça üretim biriminin ayrı şirketler haline getirilmesi ya da gruptan ayrılması seçenekleri değerlendiriliyor.

Volkswagen, fabrikaları tamamen kapatmak yerine Çin pazarı için üretilen bazı modellerin üretimini Zwickau gibi kapasitesi yeterince kullanılmayan Almanya’daki tesislere kaydırabilir. Blume daha önce bu öneriyi gündeme getirmişti.

Bir başka seçenek ise bazı fabrikalara yeni model verilmemesi ve üretimin tesisler hemen kapatılmadan kademeli olarak sona erdirilmesi.

Şirket ayrıca yeterince kullanılmayan fabrikaların ileride üretim kapasitesini artırmak isteyen savunma sanayii şirketleri tarafından değerlendirilmesini de önerdi.

Onay neden zor olacak?

Volkswagen’in denetim kurulu normalde hissedar ve çalışan temsilcilerinin eşit olarak paylaştığı 20 üyeden oluşuyor.

Ancak savunma şirketi Renk’in eski yöneticisi Susanne Wiegand’ın kısa süre önce istifa etmesinin ardından çalışan temsilcileri kurulda geçici olarak çoğunluğu elinde bulunduruyor.

Volkswagen’in ortaklık yapısı da yeniden yapılanmayı zorlaştırıyor. Şirketin Wolfsburg’daki merkezine ve altı fabrikasına ev sahipliği yapan Aşağı Saksonya eyaleti, önemli kararları engelleyebilecek büyüklükte hisseye sahip.

Planlar onaylanırsa Volkswagen’in yaklaşık 630 bin kişilik küresel iş gücü yaklaşık yüzde 15 azalacak.

Bu ölçekteki bir kesinti, General Motors’un 2009’daki iflas sürecinde yaklaşık 50 bin çalışanı işten çıkarması dahil otomotiv sektöründeki önceki istihdam azaltma programlarını geride bırakacak.

BMW, Mercedes-Benz ve bu şirketlerin tedarikçilerini de kapsayan Almanya otomotiv sektörü, zayıflayan talep ve artan rekabet nedeniyle işten çıkarmalara ve yeniden yapılanmaya gidiyor.

Volkswagen neden adım atmak zorunda olduğunu söylüyor?

Volkswagen sözcüsü ayrıntı vermekten kaçınırken AFP’ye yaptığı açıklamada grubun "rekabet gücünü artırması" ve "maliyet ile yatırımlarda çok daha sıkı disiplin uygulaması" gerektiğini söyledi.

Blume, durumun kritik olduğunu defalarca dile getirdi. Bu yılın başında hissedarlara seslenen Blume, şirketin değişmemesi halinde yok olacağını söyledi.

AFP’nin aktardığına göre Blume, mart ayında kaleme aldığı mektupta, "Geçmiş on yıllardaki iş modelimiz artık işlemiyor," dedi.

Blume nedenleri şöyle sıraladı: "Bölgesel pazar koşulları, ticaret politikalarındaki değişiklikler, dünyanın farklı bölgelerindeki kapsamlı düzenleyici yükümlülükler ve özellikle Avrupa’daki yüksek maliyet yapımız."

ABD’nin geçen yıl otomobil ve otomobil parçalarına getirdiği yüksek gümrük vergilerinin Volkswagen’e yılda 5 milyar euroya mal olması bekleniyor. ABD’de fabrikası bulunmayan Audi ve Porsche bu durumdan özellikle etkileniyor.

Grup Çin’de de pazar kaybetti. Yerli üreticilerin artan rekabeti, Volkswagen’in ülkedeki araç teslimatlarını 2011’den bu yana en düşük seviyeye düşürdü.

Sino Auto Insights’ın kurucusu Tu Le, AFP’ye yaptığı açıklamada, "Çin’de satılan araçların bazıları dünyanın en iyileri arasında. Alman otomobil üreticilerinin düşüşü gerçekten çok ani oldu," dedi.

Blume, Volkswagen’in Avrupa’daki fabrikalarını daha verimli kullanması gerektiğini savunuyor. Nisan ayında Çinli üreticilerin Avrupa’da son derece verimli fabrikalar kurduğunu belirten Blume, "Çinliler Avrupa’ya geliyor ve son derece verimli fabrikalar inşa ediyor. Kapasitesi yeterince kullanılmayan tesislerle rekabet edemeyiz," dedi.

Volkswagen’in bu kapsamlı değişiklikler için destek sağlayıp sağlayamayacağı, Avrupa’nın en büyük otomobil üreticisinin gelecekte nasıl bir yapıya sahip olacağını belirleyecek.