UniCredit, Rusya’daki faaliyetlerinin bir bölümünü satmak için Putin’den onay aldı
İtalyan bankası uluslararası ödeme hizmetlerini elinde tutarken Rusya’daki diğer faaliyetlerini satmayı planlıyor. Onay, Moskova’nın son dönemde bazı Batılı şirketlerin ülkedeki varlıklarını geçici yönetime devretmesiyle tezat oluşturuyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, pazartesi günü İtalyan bankası UniCredit’in Rusya’daki faaliyetlerinin bir bölümünü satmasına izin veren kararnameyi imzaladı. Karar, Milano merkezli grubun ülkedeki varlığını küçültmesinin önünü açıyor.
UniCredit Bank, 1989’dan bu yana Rusya’da faaliyet gösteriyor. Banka, Şubat 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalin başlamasının ardından da Rusya’daki faaliyetlerini sürdürdü.
Banka, mayısta Rus iştiraki UniCredit Bank’ın bir bölümünü, "Birleşik Arap Emirlikleri’nde yerleşik, yerel kurumlar ve iş dünyasıyla uzun süredir bağlantıları bulunan, köklü bir özel yatırımcıya" satmayı planladığını açıklamıştı. UniCredit, ödeme hizmetleriyle bağlantılı faaliyetlerinin bir kısmını ise elinde tutmayı öngörüyor.
Kommersant gazetesi daha önce, varlıkları almak isteyen yatırımcının Kremlin’le iyi ilişkileri bulunan uluslararası şirketler grubu Alfa Group’u temsil ettiğini yazmıştı. Alfa Group’un kurucularından Mikhail Fridman, kısa süre önce Avrupa Birliği’nin yaptırım listesinden çıkarılmıştı.
Rusya'daki banka yeniden yapılandırılacak
Kararname, Rusya’daki UniCredit Bank’ın yeniden yapılandırılmasına izin veriyor. Buna göre Rus tüzel kişiliğinin bir bölümü ayrılarak yeni bir şirket oluşturulacak ve bu şirket İtalyan UniCredit grubunun mülkiyetinde kalacak.
Kararname ayrıca İtalyan grubun Rusya’daki UniCredit Bank’taki hisselerinin yüzde 100’ünü satmasına izin veriyor. Ayrıştırılacak "yeni banka" İtalyan grubun elinde kalacak ve yaptırım altında olmayan kurumsal müşterilere euro ve dolar cinsinden uluslararası ödeme hizmeti sunmaya odaklanacak.
Faaliyetlerin geri kalanı, UniCredit’in adını açıklamadığı alıcıya devredilecek. İtalyan grubu, anlaşmanın finansal sonuçları üzerinde 3-3,3 milyar euro (yaklaşık 165,5-182 milyar TL) olumsuz etki yaratacağını hesapladı.
UniCredit, işlemi bağlayıcı anlaşmaların imzalanması, faaliyetlerin ayrıştırılması ve düzenleyici onayların alınması koşuluyla 2027’nin ilk yarısında tamamlamayı beklediğini mayısta açıklamıştı.
Rusya'dan çıkışın koşulları
RFE/RL’nin haberine göre, Putin’in kişisel onayı olmadan anlaşmanın yapılması mümkün değildi. 2022’den bu yana UniCredit Bank, "dost olmayan" ülkelerle ilgili özel tedbirleri düzenleyen kararname kapsamında, hisseleri üzerindeki her türlü işlem için özel izin alınması gereken bankalar listesinde yer alıyor.
Rusya Merkez Bankasının basın servisi 2025’te sistemik açıdan önemli kredi kuruluşlarının listesini yayımladı. Listede UniCredit ve Raiffeisenbank’ın da bulunduğu 12 banka yer aldı. Bu gelişme, Avrupa Merkez Bankasının iki bankaya da Rusya’daki faaliyetlerini azaltmaları yönünde baskı yaptığı ve bankaların ülkedeki işlerini küçülteceklerini açıkladığı dönemde yaşandı.
Batılı bu iki sistemik bankanın yanı sıra İtalyan Intesa Sanpaolo da kurumsal bankacılık faaliyetleri aracılığıyla Rusya’da daha sınırlı ölçekte faaliyet gösteriyor. Banka, Eylül 2023’te Rusya’dan çıkmak için Putin’den onay almasına rağmen süreci tamamlayamadı. Macar OTP Bank da Rus iştiraki üzerinden ülkedeki faaliyetlerini sürdürüyor.
Rusya’dan ayrılmak isteyen şirketler için koşullar Ekim 2024’te daha da ağırlaştırıldı. Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı’na (UNCTAD) göre, kapsamdaki yabancı varlık satışlarında piyasa değerinin en az yüzde 60’ı oranında indirim yapılması ve en az yüzde 35 çıkış vergisi ödenmesi gerekiyor.
Avrupalı yetkililer ve düzenleyiciler Rusya’dan çekilmesi için defalarca çağrı yaparken UniCredit, Kremlin’in onayı olmadan bunun mümkün olmadığını savundu. Kommersant’a göre bankanın Üst Yöneticisi Andrea Orcel, Rusya’daki varlıkları çok düşük fiyata satmak istemediklerini de tekrarlamıştı.
Batılı şirketlerin Rusya'daki varlıklarına el konuluyor
Ukrayna’nın geniş çaplı işgalinin başlamasından bu yana yüzlerce yabancı şirket Rusya’dan tamamen çekildi ya da ülkedeki faaliyetlerini azalttı. Rusya’da kalan şirketlerin durumu ise her zaman sorunsuz olmadı.
Putin, 17 Eylül’de Nestlé ve Auchan’ın da aralarında bulunduğu 16 şirketle bağlantılı varlıkların yönetimini, daha sonra Rus güvenlik aygıtıyla bağlantıları olduğu ortaya çıkan L.E.V. Management adlı az bilinen bir şirkete devreden kararnameyi imzaladı.
28 Eylül’de ise Alman toptancı Metro AG, Putin’in kararnamesiyle Rusya’daki iştirakinin operasyonel kontrolünü kaybetti. Kontrol UK Torg RUS’a geçerken şirketin mülkiyeti Alman grupta kaldı.
Reuters’ın Rusya hükümetinden ismi açıklanmayan üst düzey bir yetkiliye, UniCredit’in ya da Avusturyalı Raiffeisen’in Rusya’daki iştiraklerinin sıradaki hedef olup olmayacağını sorması üzerine yetkili, "Bırakın korksunlar," yanıtını verdi.
