Trump'un İran'a büyük operasyon sinyaliyle Brent 105 doları aştı

Petrol fiyatlarının küresel göstergesi yaklaşık yüzde 5 yükseldi; yatırımcılar olası yeni bir ABD saldırısının İran’ı hedef almasına hazırlanmaya başlarken, zaten artan borçlanma maliyetlerinden dolayı sarsılmış olan hisse senetleri üzerindeki baskı daha da arttı.

Brent, Avrupa’da öğle saatlerindeki işlemlerde varil başına 105,2 doların üzerindeydi; ABD gösterge petrolü West Texas Intermediate (WTI) ise yüzde 5,1 artışla yaklaşık 92,75 dolara yükseldi.

Çarşamba günü Amerikan medyasında yer alan haberlere göre Pentagon, ABD’li yetkililere dayanarak, ABD Merkez Komutanlığı’na İran’a karşı “büyük çaplı muharip operasyonların” yeniden başlatılmasına yönelik hazırlıkları tamamlaması talimatını verdi.

Haberlere göre, İran’ın enerji, altyapı ve nükleer tesislerini hedef alabilecek olası hava saldırıları için henüz bir tarih belirlenmedi.

Bir İsrailli yetkili Axios’a, saldırı ihtimalinin gelecek ayki ABD ara seçimlerinden önce “yüksek olmadığını ancak tamamen göz ardı edilmediğini” söyledi.

İddialara göre, saldırıları destekleyenler bile bunların İran’ı müzakere masasına getirmesini ya da Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişi yeniden sağlamasını beklemiyor; ancak ABD Başkanı Donald Trump’ın ara seçimler öncesinde güç gösterisi yapmasına yardımcı olmasını umuyor.

ABD ile İran, Şubat ayında başlayan savaşlarını sona erdirecek bir anlaşmaya henüz varmış değil.

Arzla ilgili endişeler zaten tırmanıyordu. Tahran Hürmüz Boğazı’ndaki tanker saldırılarını artırdı, Husiler kilit bölgeleri kaybettiklerine dair iddiaları reddetti ve üst düzey petrol yetkilileri küresel rezervlerin tehlikeli derecede azaldığı uyarısında bulundu.

Üretim ABD’de de darbe aldı; üreticiler, İsaias Kasırgası öncesinde Meksika Körfezi’ndeki günlük üretimden günde 500 bin varilden fazlasını durdurdu.

Ham petrol fiyatları, Orta Doğu ihracatının savaş öncesi seviyelere doğru geri döndüğüne işaret eden veriler ve G7 ülkelerinin stoklarını kullanma kararı almasının ardından, haftanın başında gerilemişti.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Çarşamba günü, üyelerinin Mart ayında taahhüt edilen petrol rezervi satışlarının hızlandırılmasını, mümkün olan yerlerde dizel yakıta öncelik verilmesini desteklediğini açıkladı.

Enflasyon endişeleri geri dönerken borsalar geriledi

Avrupa borsaları, petrol fiyatlarındaki sıçramanın enflasyon kaygılarını yeniden alevlendirmesiyle Perşembe günü güne ekside başladı. Açılışta Almanya’nın DAX endeksi yüzde 0,76, Londra’nın FTSE 100 endeksi yüzde 0,75 düştü. Fransa’nın CAC 40’ı yüzde 0,64 gerilerken, Euro Stoxx 50 yüzde 1,06 kayıp yazdı.

Yükselen petrol fiyatları, son yılların en yüksek seviyelerine çıkan devlet tahvili getirileri üzerindeki yukarı yönlü baskıyı da artırdı. Sabah saatlerinde Fransa’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,89, Almanya’nınki yüzde 3,48 olurken, 10 yıllık ABD Hazine tahvilinin getirisi çok yıllı zirveye yakın, yüzde 5,32 seviyesinde seyretti.

Getirilerdeki artış, genellikle hisse senetleri üzerinde baskı yaratıyor; zira daha yüksek borçlanma maliyetleri şirket kâr marjlarını daraltırken, tahvilleri yatırımcılar için daha cazip hale getiriyor.

ABD Merkez Bankası’nın (Fed) Eylül toplantısına ilişkin tutanaklar Çarşamba günü yayımlandı ve çoğu yetkilinin yıl sonundan önce yeni bir faiz artırımını uygun gördüğünü ortaya koydu.

Fed, Eylül ayında, Temmuz 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırarak politika faizini çeyrek puan yükseltip yüzde 3,75–4 aralığına çekti; zira ABD’de enflasyon hâlâ yüzde 2’lik hedefin üzerinde seyrediyor.

Tokyo, Hong Kong, Sydney, Şanghay, Singapur, Seul, Wellington, Taipei ve Manila’nın da aralarında bulunduğu Asya borsalarında da düşüşler görüldü.

Samsung hisseleri, şirketin üçüncü çeyrek faaliyet kârının bellek yongası fiyatlarındaki artış sayesinde yüzde 782,5 yükselerek 107,4 trilyon wona (yaklaşık 71,8 milyar avro) ulaşacağını öngörmesine rağmen geriledi.

Wall Street’te S&P 500 endeksi, Salı günü tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştıktan bir gün sonra, Çarşamba günü yüzde 0,2 geriledi. Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 0,7 düşerken, teknoloji ağırlıklı Nasdaq Composite de rekor seviyesinden yüzde 0,2 aşağı indi.

Teknoloji hisseleri, yüksek değerlemeler ve yapay zekaya yönelik devasa harcamaların kârlılık üzerinde baskı yaratması nedeniyle, yatırımcıların bilanço sezonuna hazırlanmasıyla geri çekildi.

Euro, Fransa’nın yüksek kamu borcuna ilişkin endişelerin baskısıyla, Pazartesi günü gördüğü 17 ayın en düşük seviyesine yakın seyrini sürdürdü. Perşembe sabahı euro 1,12 dolar, sterlin 1,32 dolar, dolar ise 158,13 yen seviyesinde işlem gördü. Altının ons fiyatı hafif yükselişle 4.143,90 dolara çıktı.

Yatırımcılar ayrıca, Avrupa Merkez Bankası’nın son para politikası toplantısına ilişkin hesap özetini, bankanın yeniden faiz artışına gidip gitmeyeceğine dair ipuçları için bekliyordu.