Trump'ın son tehditlerinin ardından Dubai açıklarındaki dev petrol tankeri İran'ın saldırısına uğradı

Kuveyt bayraklı Al-Salmi gemisine yapılan saldırı, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a saldırmasından bu yana Körfez ve Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere füze veya patlayıcı yüklü hava ve deniz insansız hava araçlarıyla yapılan bir dizi saldırının en sonuncusu.

Bir aydır süren çatışma Orta Doğu’nun dört bir yanına yayıldı; binlerce kişinin hayatına mal oldu, enerji tedarikini aksattı ve küresel ekonomiyi çöküşe sürükleme tehdidinde bulundu.

Mevcut fiyatlarla 200 milyon dolardan fazla değeri olan yaklaşık 2 milyon varil petrol taşıyabilen tankere yapılan saldırının ardından ham petrol fiyatları kısa süreliğine yeniden yükseldi.

Geminin sahibi olan Kuveyt Petrol Şirketi, saldırının Salı günü erken saatlerde gerçekleştiğini, yangına ve gövde hasarına neden olduğunu, ancak yaralanan olmadığı bildirildiğini açıkladı.

Dubai yetkilileri daha sonra, tankere yapılan drone saldırısının ardından yangını kontrol altına aldıklarını açıkladı. Yetkililer, yaralanan olmadığı bildirildiğini belirtti.

Petrol ve yakıt fiyatlarındaki artış, ABD’li hane halklarının mali durumunu zorlamaya başladı ve enerji fiyatlarını düşürme ve ABD’nin petrol ve gaz üretimini artırma sözü vermiş olan Trump ile Cumhuriyetçi Parti için Kasım ayındaki ara seçimler öncesinde siyasi bir baş ağrısına dönüştü.

Fiyat takip hizmeti GasBuddy'nin verilerine göre, küresel arzın daralmasıyla ABD ham petrol fiyatlarının varil başına 101 doların üzerine çıkması üzerine, Pazartesi günü ABD'deki ortalama perakende benzin fiyatı üç yıldan fazla bir süredir ilk kez galon başına 4 doları aştı.

GÖRÜŞMELER SÜRERKEN ASKERLER YERLEŞTİRİLİYOR

Her iki tarafın saldırıları da azalacağa benzemiyor ve daha geniş çaplı bir çatışma korkusu artıyor.

İran yanlısı Husi milisleri, son günlerde İsrail'e füze ve insansız hava araçları ateşleyerek savaşa girdi. Türkiye ise İran'dan fırlatılan bir balistik füzenin, NATO hava ve füze savunma sistemleri tarafından düşürülmeden önce Türk hava sahasına girdiğini bildirdi.

İsrail, Tahran'da “askeri altyapı” olarak nitelendirdiği hedefler ile Beyrut'ta İran destekli Hizbullah'ın kullandığı altyapıya füze saldırıları düzenledi; bu saldırılar sonucunda Lübnan'ın başkenti üzerinde siyah dumanlar yükseldi.

İran'ın Tasnim haber ajansının Salı günü bildirdiğine göre, İsrail'in Tahran'da yakın zamanda saldırı düzenleyeceği uyarısını yayınlamasından dakikalar sonra, Tahran'ın doğu ve batı bölgelerinde patlama sesleri duyuldu. Tasnim, doğudaki Pirouzi bölgesinde yaşayanların patlamaların ardından elektrik kesintisi yaşadığını, İran Enerji Bakanlığı yetkililerinin ise elektriği yeniden sağlamak için çalışmalara başladığını ekledi.

İsrail ordusu Salı günü erken saatlerde, Lübnan'ın güneyinde dört askerin öldürüldüğünü açıkladı. Bu bölge, son günlerde iki ayrı olayda Endonezya'dan gelen üç Birleşmiş Milletler barış gücü askerinin öldürüldüğü bölgeyle aynı.

İran ordusu sözcüsü devlet televizyonunda yaptığı açıklamada, Tahran'ın son füze ve insansız hava aracı saldırılarında hedef alınan yerler arasında, bölgedeki beş üs ve İsrail'deki ABD askeri personelinin “saklandığı yerler”in de bulunduğunu söyledi.

İki ABD'li yetkili Pazartesi günü Reuters'e verdikleri demeçte, ABD Ordusu'nun seçkin 82. Hava İndirme Tümeni'ne bağlı binlerce askerin Orta Doğu'ya gelmeye başladığını belirtti. Bu takviye güçler, Trump'ın Tahran ile müzakereleri sürdürürken İran'a yönelik bir kara harekâtı da dahil olmak üzere seçeneklerini genişletecek.

Beyaz Saray basın sekreteri Karoline Leavitt, Trump'ın İran'ın normalde küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının yaklaşık beşte birini taşıyan dar bir su yolu olan Hürmüz Boğazı'nı açması için belirlenen ikinci son tarih olan 6 Nisan'dan önce İranlı liderlerle bir anlaşmaya varmak istediğini söyledi.

Leavitt, İran ile görüşmelerin ilerlediğini belirterek, Tahran'ın kamuoyuna yaptığı açıklamaların, ABD'li yetkililere özel olarak söylediklerinden farklı olduğunu ekledi.

İran, Pazartesi günü erken saatlerde, Pakistan, Mısır, Suudi Arabistan ve Türkiye dışişleri bakanları arasında hafta sonu yapılan görüşmelerin ardından, aracılar aracılığıyla ABD'den barış önerileri aldığını açıklamıştı.

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Esmaeil Baghaei, önerilerin “gerçekçi olmayan, mantıksız ve aşırı” olduğunu söyledi.

“Tutumumuz net. Askeri saldırı altındayız. Bu nedenle, tüm çabalarımız ve gücümüz kendimizi savunmaya odaklanmış durumda,” dedi Baghaei bir basın toplantısında.

TRUMP'TAN İRAN'IN ENERJİ VE PETROL TESİSLERİNİ YOK ETME YÖNÜNDE YENİ TEHDİT

Baghaei'nin açıklamalarının hemen ardından Trump, ABD'nin İran'daki savaşı sona erdirmek için “daha makul bir rejim” ile görüşmelerde olduğunu söyledi, ancak Hürmüz Boğazı konusunda da yeni bir uyarıda bulundu.

“Büyük ilerleme kaydedildi, ancak herhangi bir nedenle kısa sürede bir anlaşmaya varılamazsa, ki muhtemelen varılacaktır, ve Hürmüz Boğazı derhal ‘işe açılmazsa’, İran'daki sevimli ‘konaklamamızı’ tüm elektrik üretim tesislerini, petrol kuyularını ve Kharg Adası'nı havaya uçurup tamamen yok ederek sonlandıracağız,” diye yazan Trump, sosyal medya paylaşımında İran'ın tuzdan arındırma tesislerine de saldırı tehdidinde bulundu.

Ancak Wall Street Journal, Trump'ın yardımcılarına, boğaz büyük ölçüde kapalı kalsa bile askeri harekatı sonlandırmaya ve boğazı yeniden açmak için karmaşık bir operasyonu daha sonraki bir tarihe bırakmaya hazır olduğunu söylediğini bildirdi. Bu, yatırımcıların çatışmaların hızla sona ermesi için bir yol bulmayı ummasıyla petrol fiyatlarının gerilemesine ve borsaların dip seviyelerinden çıkmasına yardımcı oldu.

Bu haberle ilgili olarak sorulan bir soruya Beyaz Saray, Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Al Jazeera'ya yaptığı açıklamaya atıfta bulundu. Rubio, ABD'nin askeri operasyonu sonrasında boğazın “bir şekilde” açılacağını söylemişti.

Beyaz Saray, Trump'ın savaş masraflarını Arap ülkelerinden karşılamalarını istemeyi düşündüğünü açıkladı. Leavitt, bir gazetecinin bu konudaki sorusuna yanıt olarak, “Bunun onun aklındaki bir fikir olduğunu biliyorum ve bu konuda ondan daha fazla şey duyacağınızı düşünüyorum” dedi.

Yönetimi, savaş için 200 milyar dolarlık ek fon talebinde bulundu. Bu talep, yeni harcamaları onaylaması gereken ABD Kongresi'nde sert bir muhalefetle karşı karşıya.

(Reuters)