Trump'ın İran açıklaması küresel piyasaları sarstı: Petrol yükseldi, borsalar geriledi

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'la varılan geçici ateşkesin sona erdiğini açıklaması ve iki ülke arasında yeniden askeri çatışma ihtimalinin artması üzerine Avrupa ve Asya borsalarında çarşamba günü düşüş yaşanırken, petrol fiyatları yaklaşık yüzde 6 yükseldi.

Reuters'ın aktardığına göre Trump, Ankara'daki NATO Zirvesi kapsamında gazetecilerin İran'la yapılan mutabakatın sona erip ermediği yönündeki sorusu üzerine, "Bana göre bitti. Onlarla uğraşmak istemiyorum." ifadelerini kullandı.

Bu açıklama, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) gece boyunca İran'da 80'den fazla hedefi vurduğunu duyurmasının ardından geldi. Saldırılarda komuta-kontrol ağları, kıyı radar sistemleri, gemisavar füze kabiliyetleri ve İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) tarafından işletilen bazı unsurların hedef alındığı bildirildi.

Washington yönetimi ayrıca İran'ın petrol ihracatını yeniden başlatmasına izin veren muafiyeti de kaldırdı.

Uluslararası gösterge olarak kabul edilen Brent petrolün varil fiyatı, TSİ 10.45 itibarıyla yüzde 6'dan fazla artarak 78,79 dolara yükseldi. ABD ham petrolü olarak bilinen Batı Teksas türü (WTI) petrolün varil fiyatı ise yüzde 6,3 artışla 74,88 dolara çıktı.

Her iki petrol göstergesi de İran'la savaşın başladığı şubat ayının sonundan önceki seviyelere yakın noktalara gerilemişti.

Çatışmaya barışçıl çözüm bulunacağına dair taahhütlere rağmen yaşanan son tırmanma, savaş sırasında 100 doların çok üzerine çıkan petrol fiyatlarının düşmesinin ardından, fiyatların seyrine ilişkin belirsizliği daha da artırdı. Gelişmeler, yapay zekâyla bağlantılı hisselere yönelik çılgınlığın, çip üretim kapasitesi ve veri merkezlerine yapılan devasa yatırımların getirmesi beklenen verimlilik artışları ve kârların ötesinde fiyatlamalara yol açtığı yönündeki endişelerin ortasında yaşanıyor.

Swissquote'tan İpek Özkardeşkaya, “Bu nedenle, önümüzdeki saatlerde piyasa havasını muhtemelen jeopolitik manşetler belirleyecek. Durumdaki daha fazla bozulma, teknoloji sektöründeki artan stresle birlikte hisse senedi değerlemeleri üzerinde ek baskı yaratabilir” değerlendirmesinde bulundu.

Borsalar düşüşte

Hisse senedi işlemlerinde Almanya'nın DAX endeksi, saat 11.00 civarında CEST'e göre yüzde 2,2'den fazla değer kaybederken, Londra'da FTSE 100 yüzde 1,5 düştü. Fransa'nın CAC 40 endeksi de yüzde 2'nin üzerinde geriledi.

ABD hisse senedi vadeli işlemleri de aynı saatlerde yaklaşık yüzde 1 eksideydi.

Asya'da Tokyo'nun Nikkei 225 endeksi yüzde 2,1 düşerek 66,819.05'e gerilerken, Güney Kore'nin Kospi endeksi yüzde 5,4 kayıpla 7,246.79'a indi.

Güney Kore endeksi son dönemde sert yükselip düşerek, geçen ay kısa süreliğine 9.000 seviyesinin üzerine çıkmış, ardından Samsung Electronics ve SK Hynix gibi yapay zekâ odaklı teknoloji hisselerinde yoğun satışlarla gerilemişti. Samsung, salı günü yaklaşık yüzde 7 düştükten sonra çarşamba sabahı işlemlerde yüzde 6,3 geriledi. SK Hynix ise sabahki kazanımlarını silerek yüzde 5,7 kayba döndü.

Tayvan'ın Taiex endeksi yüzde 0,6 yükseldi. Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 3 artarak 24,193.56'ya çıktı.

Çinli yapay zekâ modeli girişimi Zhipu'nun, Z.ai adıyla da bilinen ve Knowledge Atlas Technology adıyla işlem gören hisseleri çarşamba günü neredeyse yüzde 14 değer kazandı.

Şanghay Bileşik Endeksi yüzde 0,5 düşerek 3,970.88'e indi.

Salı günü, yapay zekâ hisselerindeki inişli çıkışlı seyir yeniden aşağı döndü ve Wall Street'i de aşağı çekti. S&P 500 endeksi yüzde 0,4 geriledi, ancak endeksteki hisselerin çoğu yükseldi.

Yapay zekâyla bağlantılı hisselerdeki kayıplar Nasdaq Composite endeksini yüzde 1,2 aşağı çekerken, Dow Jones Sanayi Endeksi de yüzde 0,2 düştü.

Advanced Micro Devices yüzde 6,5, Intel yüzde 9,7, Micron Technology ise yüzde 4,7 değer kaybetti.

xAI şirketinin sahibi olan SpaceX, Nasdaq-100 endeksinde işlem gördüğü ilk günde yüzde 6,8 geriledi.

Rivian Automotive, elektrikli araç üreticisi şirketin 75 milyon hisse satacağını ve mevcut ortakların paylarının sulanacağını açıklamasının ardından yüzde 18,1 düştü.

Çarşamba sabahı döviz piyasalarında ABD doları, 162.11 yenden 162.26 Japon yenine yükseldi. Euro ise 1.1414 dolardan 1.1426 dolara çıktı.