Trump'ın enerji ateşkesi çıkışı sonrası petrol düşüyor, borsalar yükseliyor

ABD başkanının açıklamasının ardından başlıca ham petrol kontratları Brent ve ABD WTI yüzde 1'den fazla değer kaybetti; Moskova'nın ülkedeki çok sayıda elektrik santralini vurduğunu da bildiren bu açıklama Kiev'de şaşkınlık yarattı.

Trump, pazar günü erken saatlerde Truth Social'da yayımladığı mesajında ‘Derhal geçerli olmak üzere, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşta ENERJİ ATEŞKESİ ilan edilmiştir. Taraflar anlaştı. Sakın bozmayın!’ dedi.

Bu paylaşım, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'ye Rus rafinerilerine yönelik saldırıları durdurma çağrısı yapmasının ve savaşa nihayet son verecek ‘yeni bir devlet başkanının zamanı geldi’ demesinin ardından geldi.

Zelenski, açıklamaya şaşırmış göründü; daha fazla ayrıntı istediğini söylerken, ‘Ukrayna ateşkesi destekliyor ve Rusya'nın da bunu desteklemesi önemli’ diye ekledi.

Rusya ise henüz mutabakata katıldığını doğrulamadı.

Ukrayna'nın müttefikleri açıklamayı memnuniyetle karşılasa da Trump, Rus dizeline uygulanan ABD yaptırımlarının geçici olarak hafifletileceğini duyurmasının ardından sert eleştirilerle karşılaştı; Avrupa liderleri ve Kiev bunun Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'i daha da cesaretlendireceğini söyledi.

Petrol fiyatlarındaki düşüş, hafta sonunda Suudi Arabistan'a Husiler tarafından düzenlenen saldırılara verilen tepkiyle görülen ilk yükselişi tersine çevirdi.

Cumartesi günü Riyad uluslararası havaalanında en az bir düzine kişi hayatını kaybetti; bu, Suudi topraklarında on yılı aşkın süredir görülen en ölümcül saldırı olarak kayda geçti. Pazar günü düzenlenen ikinci saldırıda ise bir kişi daha öldü.

Saldırılar Yemen savaşında keskin bir tırmanmaya işaret etti; Riyad burada uzun süredir uluslararası toplum tarafından tanınan hükümeti Husilere karşı askeri olarak destekliyor.

İran destekli grup, pazar günü son 24 saatte birden fazla saldırı düzenlediğini duyurdu ve ‘kuvvetlerimiz için bir harekât sahası’ olarak nitelediği krallığın aktarma merkezlerini hedef almaya devam edeceği tehdidinde bulundu.

SPI Asset Management'dan Stephen Innes, ‘Piyasa artık her manşete tam jeopolitik prim ödemiyor ve bu, sabahki fiyat hareketlerinde muhtemelen en faydalı sinyal’ diye yazdı.

‘Bir saldırı, somut petrol hacimlerini, deniz taşımacılığı rotalarını, rafineri kapasitesini ya da sigorta maliyetlerini tehdit ediyorsa önem taşıyor; aksi takdirde, jeopolitik gösterge kırmızı yanıyor diye piyasaların fiyatları yükseltmeye gönülsüzlüğü artıyor.

Fiziki piyasa Brent petrolü 100 doların üzerinde tutacak kadar sıkı kalmaya devam ediyor, ancak vadeli işlemler her yeni tırmanışı yeni bir doğrusal enflasyon şoku başlangıcı olarak görmekten kaçınıyor.’

Pazartesi sabahı piyasalara genel bakış

Avrupa borsaları haftaya yükselişle başladı; çoğu bölgesel sektör ve büyük endeksler değer kazanırken, ABD vadeli kontratları belirgin biçimde yukarıda seyretti.

Petrol fiyatlarındaki gerileme Asya piyasalarının büyük bölümüne destek verdi; Hong Kong, Sidney, Singapur, Wellington ve Manila sabah saatlerinde yükselişteydi. Ancak Seul ve Taipei, çip üreticileri SK hynix, Samsung ve TSMC'deki kayıpların etkisiyle geriledi. Tokyo ise tatil nedeniyle kapalıydı.

Yatırımcılar ayrıca, faiz kararlarında ABD Merkez Bankası'nın (Fed) elini yönlendirebilecek kritik ABD enflasyon ve perakende satış verilerinin açıklanmasına hazırlanıyor; Fed'in ay sonunda toplanması bekleniyor.

Bu hafta bilanço sezonunun başlaması da gündemde; JP Morgan, Goldman Sachs ve Bank of America gibi bankacılık devlerinin sonuç açıklaması bekleniyor.

Ayın ilerleyen döneminde ve kasımda teknoloji devleri sıraya girecek; son yıllarda sektöre akıtılan muazzam para göz önüne alındığında, yatırımcılar yapay zeka alanının görünümüne dair ipuçları arıyor.

Diğer yandan Orta Doğu'da tırmanan çatışma yatırımcıları temkinli tutarken, dolar endeksi 102,16 seviyesinde dengelendi; Fransa'nın kamu maliyesine ilişkin kaygılar nedeniyle beş hafta üst üste değer kaybeden euro 1,121 dolar civarında tutundu. Japon müdahale riskinin spekülatörleri caydırmasıyla yen ise dolar karşısında 158,24 seviyesinde kaldı.

Spot altın da pazartesi sabahı yüzde 0,1 artarak ons başına 4.198 dolara çıktı; daha zayıf dolar ve gerileyen petrol fiyatları enflasyon ile faiz endişelerini hafifleterek altını destekledi. Gümüş ise yüzde 0,4 yükselerek ons başına 61,02 dolar oldu.