Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi, İran, nükleer enerji, ticaret ve yapay zeka konularını kapsayan görüşmelerde bir araya gelecek

11 May 2026 - 13:13 YAYINLANMA
Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi, İran, nükleer enerji, ticaret ve yapay zeka konularını kapsayan görüşmelerde bir araya gelecek

ABD'li yetkililerin bu hafta gerçekleşecek olan ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin'e yapacağı iki günlük ziyarete ilişkin yaptığı açıklamalara göre, Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, kritik mineraller anlaşmasının uzatılmasını değerlendirirken İran, Tayvan, yapay zeka ve nükleer silah konularını ele alacaklar.

Dünyanın en büyük iki ekonomisinin liderleri, ticaret, ABD ve İsrail'in İran'la savaşı ve diğer anlaşmazlık alanları nedeniyle gerginleşen ilişkileri istikrara kavuşturmaya çalışırken, altı aydan fazla bir süredir ilk kez yüz yüze görüşecekler.

Trump’ın Perşembe ve Cuma günleri yapılacak görüşmeler öncesinde Çarşamba günü Pekin’e varması planlanıyor. Bu, 2017’den bu yana Çin’e yapacağı ilk ziyaret olacak.

UÇAKLAR, TARIM VE TİCARET KONUSUNDA ANLAŞMALAR

Yetkililer, ABD ve Çin’in karşılıklı ticaret ve yatırımı kolaylaştırmak amacıyla forumlar düzenleme konusunda anlaşmaya varmasının beklendiğini, Çin’in ise Boeing uçakları, Amerikan tarım ve enerji sektörleriyle ilgili alımlar açıklayacağının öngörüldüğünü belirtti.

Bir yetkili, Ticaret Kurulu ve Yatırım Kurulu planlarının toplantıda resmi olarak açıklanabileceğini, ancak bu mekanizmaların uygulanabilmesi için daha fazla çalışma yapılması gerekebileceğini söyledi.

Aynı yetkili, iki ülkenin ayrıca, nadir toprak minerallerinin Çin'den ABD'ye akışını sağlayan ticaret savaşındaki ateşkesi uzatma konusunu da görüşeceğini, ancak bu anlaşmanın bu hafta uzatılıp uzatılmayacağının henüz belli olmadığını belirtti

Bununla birlikte, geçen sonbaharda imzalanan ve halen yürürlükte olan anlaşmanın eninde sonunda uzatılacağına dair güvenini dile getirdi.

Yetkili gazetecilere, “Anlaşmanın süresi henüz dolmadı” dedi. “Olası bir uzatmayı uygun zamanda duyuracağımızdan eminim.”

Çin'in Washington Büyükelçiliği ise yorum yapmaktan kaçındı.

ZORLU KONULAR ARASINDA TAYVAN, NÜKLEER SİLAHLAR, İRAN VE YAPAY ZEKA YER ALIYOR

Trump-Xi görüşmelerinin, İran, Tayvan ve nükleer silahlar dahil olmak üzere, uzun süredir ABD-Çin geriliminin kaynağı olan alanlara da yönelmesi bekleniyor.

Çin, İran ile ilişkilerini sürdürüyor ve İran'ın petrol ihracatının en büyük alıcısı olmaya devam ediyor. Trump, Çin'den nüfuzunu kullanarak Tahran'ı Washington ile bir anlaşma yapmaya ve Şubat ayı sonunda ABD ile İsrail'in İran'a saldırmasıyla başlayan çatışmayı sona erdirmeye zorlaması için baskı yapıyor.

Trump yönetimi ayrıca Çin'e Rusya ile ilişkileri konusunda da baskı uyguluyor.

“Başkan, İran ve Rusya konularında Genel Sekreter Xi Jinping ile defalarca görüştü; bu görüşmelerde Çin’in her iki rejime sağladığı gelirlerin yanı sıra çift kullanımlı mallar, bileşenler ve parçalar, tabii ki silah ihracatının potansiyeli de ele alındı,” dedi yetkililerden biri. “Bu görüşmelerin devam etmesini bekliyorum.”

Bu arada Xi, Tayvan konusunda Washington'a karşı hayal kırıklığı yaşıyor. ABD, Pekin'in kendi Çin toprağı olarak gördüğü demokratik yönetim altındaki ada için en önemli uluslararası destekçi ve silah tedarikçisi olmaya devam ediyor.

Çin, son yıllarda Tayvan yakınlarındaki askeri varlığını artırdı, ancak ABD'nin politikası değişmeyecek, dedi yetkili.

Trump'ın danışmanları, Çin'de geliştirilen gelişmiş yapay zeka modelleri konusunda artan endişelerini dile getirdiler ve bu modellerin kullanımından kaynaklanabilecek çatışmaları önlemek için iki tarafın “bir iletişim kanalına” ihtiyacı olduğuna inandıklarını belirttiler.

“Bunun nasıl bir şekil alacağı henüz belli değil, ancak liderlerin bir araya geleceği bu fırsatı değerlendirerek bir diyalog başlatmak ve yapay zeka konularında bir iletişim kanalı kurmamız gerekip gerekmediğini görmek istiyoruz,” dedi yetkililerden biri.

Washington ayrıca uzun süredir Pekin ile nükleer silahlar konusunda görüşmeler başlatmayı umuyor, ancak Çin silah cephaneliğini tartışma konusunda isteksizliğini sürdürüyor. Yetkili, Çin hükümetinin ABD'ye özel olarak “şu anda herhangi bir tür nükleer silah kontrolü veya bu tür konuları masaya yatırıp tartışmakla ilgilenmediklerini” söylediğini belirtti.

Trump ve Xi'nin son görüşmesi Ekim ayında Güney Kore'de gerçekleşti. İki lider, ABD'nin Çin mallarına üç haneli gümrük vergileri uyguladığı ve Pekin'in nadir toprak elementlerinin küresel tedarikini kısıtlamakla tehdit ettiği sert ticaret savaşına ara verme konusunda anlaştı.

Şubat ayında, Yüksek Mahkeme, Trump'ın dünya çapındaki ithalata uyguladığı gümrük vergilerinin çoğunu uygulama yetkisi olmadığını açıkladı. Trump, başka yasal yollara başvurarak bazı vergileri yeniden uygulamaya koyacağına söz verdi.

Pekin'den Trevor Hunnicutt, Washington'dan Nandita Bose ve Kanada'nın Ottawa kentinden Ismail Shakil tarafından hazırlanan haber; Edmund Klamann ve Aurora Ellis tarafından düzenlenmiştir.

YORUMLAR

Maksimum karakter sayısına ulaştınız.

Kalan karakter: