Trump, Körfez ülkelerinin talebi üzerine İran'a yönelik yeni bir saldırıyı iptal ettiğini söyledi
ABD Başkanı Donald Trump, “şu anda ciddi müzakereler yürütüldüğü” için Körfez ülkelerinin talebi üzerine Salı günü planlanan İran'a yönelik askeri saldırıyı ertelediğini açıkladı.
Truth Social'da paylaştığı bir gönderide, Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri liderlerinin kendisinden bunu yapmasını istediğini belirtti.
ABD için “çok kabul edilebilir” bir anlaşma yapılacağı konusunda bilgilendirildiğini belirten Trump, “İRAN'A NÜKLEER SİLAH YOK!” diye ekledi.
Ancak Trump, kabul edilebilir bir anlaşma olmazsa ABD'nin “her an İran'a tam ve büyük çaplı bir saldırı başlatmaya hazır” olacağı uyarısında bulundu.
Üst düzey bir İranlı askeri komutan, ABD'ye “tekrar stratejik hatalar ve yanlış hesaplamalar yapmamasını” söyledi.
Trump'ın İran'la ilgili son açıklaması, onay oranının düşüşe geçtiği ve anketlerin savaşın ülkede giderek daha fazla tepki gördüğünü gösterdiği bir dönemde geldi.
Pazartesi günü yayınlanan New York Times/Siena anketine göre, seçmenlerin yaklaşık %64'ü İran'la savaşa girmenin yanlış bir karar olduğuna inanıyor.
Anket ayrıca, seçmenlerin yalnızca %37'sinin Trump'ın başkanlık performansını onayladığını ortaya koydu. Anket, halkın savaşa ve Trump'ın ekonomi ve göçmenlik gibi konulardaki tutumuna yönelik hayal kırıklığının arttığı bir dönemde, Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde karşı karşıya kalacağı zorluğu vurguluyor.
İsrail ve ABD güçleri 28 Şubat'ta İran'a yönelik yoğun hava saldırıları başlattı; Tahran ise Körfez ülkelerindeki İsrail ve ABD hedeflerine insansız hava araçları ve füzeler ateşleyerek misilleme yaptı.
Burada rol oynayan önemli bir faktör, Körfez Arap devletlerinin, ABD'nin olası yeni saldırıları sonrasında İran'ın nasıl misilleme yapabileceğine dair duydukları korkudur.
İran'ın, komşu ülkelere, havaalanlarına, petrokimya tesislerine ve hatta Körfez'de yaz sıcaklıkları yükseldikçe içme suyu sağlayan hayati öneme sahip tuzdan arındırma tesislerine yönelik tam ölçekli saldırılarını yeniden başlatabileceği önemli sayıda insansız hava aracı ve füzeye sahip olduğu biliniyor.
Daha sonra gazetecilere konuşan Trump, bunu “çok olumlu bir gelişme” olarak nitelendirdi, ancak “bunun bir sonuca varıp varmayacağını göreceğiz” dedi.
Trump, “Daha önce de anlaşmaya çok yaklaştığımızı düşündüğümüz dönemler oldu, ancak sonuç alınamadı. Ancak bu durum biraz farklı” dedi.
Trump, İran ile bir anlaşma sağlanması için “çok iyi bir şans” olduğunu belirtti ve “Eğer onları bombalamadan bunu başarabilirsek, çok mutlu olurum” diye ekledi.
Görüşmeleri kolaylaştırmak amacıyla Nisan ayında varılan ateşkes, ara sıra çıkan çatışmalara rağmen büyük ölçüde uygulanıyor.
İran ayrıca Hürmüz Boğazı’nı kontrol etmeye devam ederek, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazının yaklaşık %20’sinin geçtiği bu hayati su yolunu fiilen kapatmıştır.
İran’ın ABD ve İsrail saldırılarına misilleme olarak nitelendirdiği bu hamle, küresel petrol fiyatlarının hızla yükselmesine neden olmuştur.
ABD ise Tahran’ı kendi şartlarını kabul etmeye zorlamak amacıyla İran limanlarına abluka uygulamaktadır.
Pazartesi günü geç saatlerde İran'ın Tasnim haber ajansı, Dini Lider Mojtaba Hamaney'e ait olduğu iddia edilen açıklamaları yayınladı. Açıklamalarda, düşmanın deneyiminin az olduğu ve son derece savunmasız kalacağı yeni cepheler açılacağı uyarısında bulunuldu.
Tasnim, Hamaney'in 12 Mart tarihli sözlerini yeniden yayınlamış görünüyor. Bazı İranlı haber kaynakları, Hamaney'in daha önceki yazılı mesajlarını yeniden yayınlamaya başladı.
Pazartesi günü erken saatlerde İran, ABD'nin son teklifine yanıt verdiğini ve Washington ile görüşmelerin Pakistanlı arabulucular aracılığıyla devam ettiğini açıklamıştı.
İran medyası daha önce ABD'nin Tahran'a somut bir taviz vermediğini bildirmişti.
Pazar günü Trump, “İran için zaman daralıyor ve harekete geçmeleri gerekiyor, hem de ÇABUK, yoksa geriye hiçbir şey kalmayacak” uyarısında bulunmuştu.
Birkaç gün önce ABD Başkanı, Tahran’ın taleplerini “kesinlikle kabul edilemez” olarak nitelendirip reddedmesinin ardından, ateşkesin “yoğun bakımda” olduğunu söylemişti.
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Esmail Baghaei ise taleplerinin “sorumlu” ve “cömert” olduğunu vurguladı.
İran'ın yarı resmi Tasnim haber ajansına göre, İran'ın talepleri arasında tüm cephelerde savaşın derhal sona erdirilmesi - bu, Lübnan'da İran destekli Hizbullah'a yönelik İsrail saldırılarının devam etmesine atıfta bulunuyor - ABD'nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasının durdurulması ve İran'a yönelik başka saldırı yapılmayacağına dair garantiler yer alıyordu.
Ayrıca, savaş hasarları için tazminat talebi ve Hürmüz Boğazı üzerindeki İran egemenliğinin vurgulanması da talepler arasında yer alıyordu.
İran'ın yarı resmi Fars haber ajansı Pazar günü, Washington'un Tahran'ın önerisine yanıt olarak beş şart koyduğunu bildirdi.
Bu şartlar arasında İran'ın sadece bir nükleer tesisi faaliyette tutması ve yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunu ABD'ye devretmesi talebinin de yer aldığı bildirildi.
Trump Cuma günü, iki ülke arasındaki en önemli anlaşmazlık noktası olan İran'ın nükleer programının 20 yıl süreyle askıya alınmasını kabul edeceğini ima etti. Bu, programın tamamen sonlandırılması talebinden uzaklaşan bir tutum değişikliğini teyit ediyor gibi görünüyor.
ABD ve Avrupalı müttefikleri, İran'ın uranyum zenginleştirerek nükleer silah geliştirmeye çalıştığını iddia ediyor. Tahran ise nükleer programının yalnızca barışçıl amaçlarla yürütüldüğünü defalarca dile getirdi.
