Trump, İngiltere’yi hedef aldı: Bu yüzden Grönland alınmalı
2021 yılında bir Birleşmiş Milletler mahkemesi, İngiltere’nin Chagos Takımadaları üzerindeki egemenliğinin hukuki dayanağının bulunmadığı yönünde görüş bildirmişti.
ABD Başkanı Donald Trump, İngiltere’nin Chagos Adaları’nı Mauritius’a devretme kararının, Grönland’ı ABD’nin kontrolüne alma isteğinin nedenlerinden biri olduğunu öne sürdü.
İsviçre’nin Davos kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu’na gitmek üzere yola çıkan Trump, Danimarka’ya bağlı özerk bir bölge olan Grönland’ın ABD tarafından 'alınması' gerektiği yönündeki söylemini sertleştirirken, konuyla ilgili Truth Social hesabından art arda paylaşımlar yaptı.
Trump, paylaşımında İngiltere’yi hedef alarak, “Şaşırtıcı biçimde, ‘zeki’ NATO müttefikimiz Birleşik Krallık, hayati öneme sahip bir ABD askeri üssünün bulunduğu Diego Garcia Adası’nı, HİÇBİR NEDEN YOKKEN Mauritius’a vermeyi planlıyor,” diye yazdı.
ABD Başkanı, bu adımın Çin ve Rusya tarafından 'zayıflık' olarak algılandığını savunarak, “Bunlar yalnızca GÜCÜ tanıyan uluslararası güçlerdir. ABD, benim liderliğimde, sadece bir yıl içinde hiç olmadığı kadar saygı görmektedir,” dedi.
İngiltere’nin stratejik öneme sahip topraklardan vazgeçmesini 'büyük bir aptallık' olarak nitelendiren Trump, bunun Grönland’ın 'ulusal güvenlik gerekçeleriyle' ABD tarafından alınması gerektiğini gösteren uzun bir gerekçeler zincirinin parçası olduğunu öne sürdü.
Londra’da siyasi sarsıntı
Trump’ın açıklamaları, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun daha önce Chagos anlaşmasına açık destek vermesinin ardından, Londra’da Downing Street için sürpriz olarak değerlendirildi.
Açıklamalar, Muhafazakar Parti ve Reform UK’nin anlaşmaya yönelik eleştirilerini de güçlendirdi. Muhalefet partileri, ABD’nin güvenlik kaygılarını gerekçe göstererek Mauritius ile yapılan anlaşmanın iptal edilmesini savunuyor.
Muhafazakar Parti'nin 'Gölge' Dışişleri Bakanı Priti Patel, Trump’ın sözlerinin ardından yaptığı açıklamada, “Trump bizim başından beri söylediğimizi söylüyor. İşçi Partisi’nin 35 milyar sterlinlik Chagos teslimi, ülkemiz için kötü bir anlaşma ve ulusal güvenliğimiz açısından tehlikelidir,” dedi.
Reform UK lideri Nigel Farage ise “Trump’ın Chagos Adaları’nın teslimini veto etmesine şükürler olsun,” diye konuştu.
Anlaşma neyi içeriyor?
İngiltere, Chagos Adaları üzerindeki egemenliğini Mauritius’a devretmeyi öngören 3,4 milyar sterlinlik bir anlaşma imzaladı. Ancak anlaşma, Lordlar Kamarası’nda ciddi muhalefetle karşı karşıya.
Anlaşma kapsamında İngiltere, adalar üzerindeki egemenliği Mauritius’a bırakırken, en büyük ada olan Diego Garcia’yı 99 yıllığına kiralayarak burada bulunan ortak ABD-İngiltere askeri üssünün faaliyetini sürdürmeyi planlıyor.
Hükümet, anlaşmanın 'hukuki bir zorunluluk' olduğunu ve ABD, Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda tarafından desteklendiğini daha önce açıklamıştı. 2021 yılında bir Birleşmiş Milletler mahkemesi, İngiltere’nin Chagos Takımadaları üzerindeki egemenliğinin hukuki dayanağının bulunmadığı yönünde görüş bildirmişti.
Anlaşmanın Mayıs 2025’te onaylandığı dönemde Marco Rubio, ABD’nin bu 'tarihi anlaşmayı memnuniyetle karşıladığını' belirtmiş ve bunun ABD-İngiltere ilişkilerinin gücünü yansıttığını söylemişti.
Çin endişesi vurgusu
Chagos anlaşmasını eleştirenler, Mauritius’un Çin ile yakın ilişkilerinin Pekin’e bölgede nüfuz alanı açabileceğini savunuyor. Trump da Grönland’ı ABD kontrolüne alma isteğini sık sık Çin’in artan etkisiyle gerekçelendiriyor.