Trump, Hürmüz Boğazı'ndaki çatışmanın ardından ABD-İran arasında ateşkesin hâlâ yürürlükte olduğunu söyledi
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile ABD savaş gemileri arasında Hürmüz Boğazı'nda yaşanan ve her iki tarafın da birbirini suçladığı çatışmaya rağmen, İran ile ateşkesin hâlâ yürürlükte olduğunu söyledi.
ABD, İran'ın üç savaş gemisine füze, insansız hava aracı ve küçük teknelerle saldırdığını belirterek, bunu “sebepsiz bir saldırı” olarak nitelendirdi. Trump, İran'ın “bugün bizimle dalga geçtiğini” söyledi.
Öte yandan İran'ın üst düzey askeri komutanlığı, ABD'nin Hürmüz Boğazı'na yaklaşan bir İran petrol tankeri ve başka bir gemiyi hedef aldığını ve birkaç kıyı bölgesine “hava saldırıları” düzenlediğini iddia etti.
Bu gerginlik, İran Dışişleri Bakanlığı'nın savaşı sona erdirmek için ABD'nin önerisini değerlendirdiğini açıklamasından bir gün sonra yaşandı.
Ateşkesi ne kadar kırılgan olduğunun bir başka göstergesi olarak, Cuma günü erken saatlerde Birleşik Arap Emirlikleri Savunma Bakanlığı, hava savunma sistemlerinin İran'dan gelen bir füze ve insansız hava aracı saldırısına karşı “aktif olarak müdahale ettiğini” açıkladı.
İran devlet medyası ilk olarak Hürmüz Boğazı'nda “patlamalar” olduğunu bildirdi ve bunları ‘düşman’ ile “çatışma” olarak nitelendirdi. Bu arada yerel medya, Tahran'da patlama sesleri duyulduğunu bildirdi.
Kısa süre sonra İran'ın üst düzey askeri komutanlığından yapılan açıklamada, ABD'nin “hava saldırıları”nın Bandar Khamir, Sirik ve Qeshm Adası kıyılarını vurduğu belirtildi.
İran, ABD askeri gemilerine saldırarak “önemli hasar” verdiklerini ve ABD'yi “ateşkes ihlali” ile suçladığını açıkladı.
ABD Merkez Komutanlığı (Centcom), İran saldırılarını “sebepsiz” olarak nitelendirerek, ABD Donanması'na ait güdümlü füze destroyerlerinin boğazdan geçişi sırasında İran güçlerinin “çok sayıda füze, insansız hava aracı ve küçük tekne” fırlattığını belirtti.
Centcom, “yaklaşan tehditleri ortadan kaldırdığını ve füze ve insansız hava aracı fırlatma sahaları, komuta ve kontrol merkezleri ile istihbarat, gözetleme ve keşif noktaları dahil olmak üzere ABD güçlerine saldırmaktan sorumlu İran askeri tesislerini hedef aldığını” belirtti.
Açıklamada, “Centcom, gerginliğin tırmanmasını istememektedir ancak Amerikan güçlerini korumak için konumunu korumakta ve hazır bulunmaktadır” denildi.
Trump, Truth Social'da yaptığı paylaşımda, ABD'nin “tıpkı bir kelebeğin mezarına düşmesi gibi, okyanusa çok güzel bir şekilde düşen” çok sayıda küçük tekneyi imha ettiğini söyledi.
“İranlı saldırganlara büyük hasar verildi” diye devam etti.
ABD başkanı ayrıca barış anlaşmasıyla ilgili uyarısını yineledi: “Tıpkı bugün onları yine nakavt ettiğimiz gibi, anlaşmayı HEMEN imzalamazlarsa, gelecekte onları çok daha sert ve çok daha şiddetli bir şekilde nakavt edeceğiz!”
İsrailli bir kaynak BBC'ye, son saldırılarda “İsrail'in hiçbir rolünün olmadığını” söyledi.
Gerginliğin tırmanması, ABD başkanının son günlerde İran'daki savaşın “kısa sürede sona ereceğini” söylemesine rağmen yaşanıyor.
ABD haber kaynağı Axios, Beyaz Saray'ın İran ile 14 maddelik bir mutabakat metni üzerinde anlaşmaya yakın olduğunu ve bunun daha ayrıntılı nükleer müzakereler için bir çerçeve oluşturabileceğini bildirmişti.
Çarşamba günü İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, ABD'nin son teklifinin değerlendirildiğini ve Tahran'ın görüşlerini Pakistanlı arabulucularla paylaşacağını söyledi.
Pakistan Dışişleri Bakanı, ülkesinin “bu ateşkesi savaşın kalıcı bir şekilde sona erdirmeye dönüştürmeye çalıştığını” belirtti.
Ancak İran parlamentosunun üst düzey bir üyesi, 14 maddelik mutabakat metnini “istek listesi” olarak nitelendirerek reddetti.
İran parlamentosunun ulusal güvenlik ve dış politika komisyonu sözcüsü Ebrahim Rezaei, X'te İran'ın “tetik parmağını tetikte tuttuğunu” yazarak, ABD'nin “teslim olup gerekli koşulları kabul etmemesi” halinde İran'ın “sert ve pişmanlık uyandıracak bir yanıt vereceği” uyarısında bulundu.
Hem ABD hem de İran, barış anlaşması için kendi koşullarının karşılanmaması halinde şiddetin tırmanacağı tehdidinde bulundu.
Trump, 6 Mayıs'ta Truth Social'da yaptığı bir paylaşımda, İran'ın anlaşmayı kabul etmemesi halinde “bombardıman başlayacak ve ne yazık ki bu, öncekinden çok daha yüksek bir seviyede ve yoğunlukta olacak” diye yazdı.
Trump daha önce, İran'a yönelik ilk ABD-İsrail saldırısı olan “Epic Fury Operasyonu”nun, “İran'ın üzerinde anlaşılanları vermeyi kabul etmesi durumunda” sona ereceğini söylemişti. Bu açıklamadan önce ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, operasyonun sona erdiğini ve hedeflerine ulaştığını belirtmişti.
Trump ayrıca, İran'ın “diğer hususların yanı sıra” asla nükleer silaha sahip olmayacağını kabul ettiğini de belirtmişti; ancak bu iddia Tahran tarafından doğrulanmamıştı. İran'ın nükleer programı, iki taraf arasındaki en önemli anlaşmazlık noktalarından biri olmuştur.
