Trump, “eğer İran kötü davranırsa” ABD'nin İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatabileceğini söyledi
ABD Başkanı Donald Trump Cumartesi günü yaptığı açıklamada, İran'la yapılacak bir anlaşmanın ana hatları hakkında bilgilendirildiğini, ancak anlaşmanın tam metnini beklediğini belirtti; aynı zamanda Tahran'ın kurallara uymaması halinde ülkeye yönelik saldırıların yeniden başlatılma ihtimalinin hala mevcut olduğu uyarısında bulundu.
İranlı üst düzey bir yetkili Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Trump tarafından şu ana kadar reddedilen İran'ın önerisinin Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini açacağını ve ABD'nin İran'a uyguladığı ablukayı sona erdireceğini, İran'ın nükleer programı ile ilgili görüşmeleri ise daha sonraya bırakacağını söyledi.
Florida’nın West Palm Beach kentinde Miami’ye giden uçağa binmeden önce İran’ın önerisiyle ilgili bir soruya yanıt veren Trump, “Anlaşmanın ana hatlarını bana anlattılar. Şimdi bana tam metnini verecekler” dedi.
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, bu önerilerin kabul edilebilir olacağını hayal edemediğini ve İran’ın yaptıklarının bedelini yeterince ödemediğini belirtti.
İran'a yönelik saldırıları yeniden başlatıp başlatmayacağı sorulduğunda Trump, “Bunu söylemek istemiyorum. Yani, bunu bir muhabire söyleyemem. Eğer yaramazlık yaparlarsa, kötü bir şey yaparlarsa, o zaman göreceğiz. Ama bu, gerçekleşebilecek bir olasılık” diye yanıtladı.
İRAN DİPLOMASİYE HAZIR OLDUĞUNU AÇIKLADI
Trump, İran’ın asla nükleer silaha sahip olamayacağını defalarca dile getirmiş ve Cuma günü İran’ın son teklifinden memnun olmadığını belirtirken, İran Dışişleri Bakanı ise ABD’nin yaklaşımını değiştirmesi halinde Tahran’ın diplomasiye hazır olduğunu söyledi.
Reuters ve diğer haber kuruluşları, geçtiğimiz hafta Tahran’ın nükleer meseleler çözülmeden boğazı yeniden açmayı önerdiğini bildirdi. Yetkili, bu yeni zaman çizelgesinin arabulucular aracılığıyla ABD'ye iletilen resmi bir teklifte açıkça belirtildiğini doğruladı.
Trump ayrıca Cuma günü, “insani açıdan” askeri bir harekatı tercih etmediğini söyledi ve Kongre liderlerine, ateşkesin düşmanlıkları “sona erdirdiği” için, o gün için yasada belirlenen son tarihten sonra savaşı uzatmak için onların iznine ihtiyaç duymadığını belirtti.
Trump, acele etmediğini defalarca dile getirmesine rağmen, İran’ın boğaz üzerindeki hakimiyetini kırması yönünde iç baskı altında bulunuyor. Bu durum, dünya petrol ve gaz arzının %20’sini kesintiye uğratmış ve ABD’deki benzin fiyatlarını yukarı çekmiştir. Trump’ın üyesi olduğu Cumhuriyetçi Parti, Kasım ayında yapılacak ara seçimlerde fiyat artışları nedeniyle seçmenlerin tepkisiyle karşı karşıya kalma riskiyle karşı karşıyadır.
İran medyası, Tahran'ın 14 maddelik önerisinin, ABD güçlerinin İran'ı çevreleyen bölgelerden çekilmesi, ablukanın kaldırılması, İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması, tazminat ödenmesi, yaptırımların kaldırılması ve Lübnan dahil tüm cephelerdeki savaşın sona erdirilmesi ile boğaz için yeni bir kontrol mekanizmasını içerdiğini bildirdi.
ABD ve İsrail, dört hafta önce İran'a yönelik bombardıman kampanyasını askıya aldı, ancak küresel enerji arzında şimdiye kadarki en büyük aksaklığa neden olan, küresel piyasaları altüst eden ve daha geniş çaplı bir küresel ekonomik durgunluk olasılığı konusunda endişeleri artıran savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya henüz yaklaşmış görünmüyor.
İran, iki aydan fazla bir süredir kendi gemileri dışında Körfez'den kalkan neredeyse tüm gemilerin geçişini engelliyor. Geçen ay ABD de İran limanlarından kalkan gemilere kendi ablukasını uyguladı.
Washington, İran'ın nükleer silah elde etmesini engelleyecek bir anlaşma olmadan, binlerce kişinin ölümüne yol açan bu savaşı sona erdirmeyeceğini defalarca dile getirdi. Bu, Trump'ın Şubat ayında nükleer müzakerelerin ortasında saldırıları başlatırken belirttiği başlıca amaçtı. İran ise nükleer programının barışçıl olduğunu söylüyor.
Gizli diplomatik görüşmeleri tartışmak üzere isminin açıklanmaması koşuluyla konuşan üst düzey İranlı yetkili, Tahran'ın nükleer müzakereleri daha sonraki bir aşamaya ertelemek için sunduğu son teklifin, bir anlaşmayı kolaylaştırmayı amaçlayan önemli bir değişiklik olduğuna inandığını söyledi.
Teklife göre, savaş, İsrail ve ABD'nin bir daha saldırmayacağına dair bir garanti ile sona erecek. İran boğazı açacak ve ABD ablukasını kaldıracak.
Daha sonraki müzakereler, yaptırımların kaldırılması karşılığında İran'ın nükleer programının kısıtlanmasına yönelik olacak ve İran, nükleer programını askıya almayı kabul etse bile, Washington'dan barışçıl amaçlarla uranyum zenginleştirme hakkını tanımasını talep edecek.
Yetkili, “Bu çerçeve altında, daha karmaşık nükleer meseleye ilişkin müzakereler, daha elverişli bir ortam yaratmak için son aşamaya taşındı” dedi.
