Tom Barrack'tan Türkiye özelinde Ortadoğu değerlendirmesi

Antalya Diplomasi Forumu’nda konuşan ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, askeri yöntemlerin kalıcı çözüm üretmediğini, bunun nesiller boyu süren nefret döngüsünü beslediğini ifade etti. Barrack, işgalci rejimin 1948’den bu yana benimsediği yaklaşımın bölgedeki genel eğilimle örtüşmediğini, savaşların çözüm getirmediğini vurguladı.

Lübnan örneğine değinen Barrack, 1949’daki ateşkes anlaşması, 15 yıllık iç savaş ve Taif Anlaşması’nın kalıcı istikrar sağlamadığını hatırlattı. Hizbullah’ın kapsam dışında bırakılmasının sorunları derinleştirdiğini belirten Barrack, İran gibi egemen devletlerin desteklediği milis yapıların yalnızca askeri yöntemlerle ortadan kaldırılamayacağını söyledi.

Kalıcı çözümün refahın sağlanmasından geçtiğini vurgulayan Barrack, bireyden aileye, topluluktan devlete uzanan bir kalkınma yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini dile getirdi. Bölgesel sorunların çözümünün yine bölge ülkeleri tarafından bulunması gerektiğini belirten Barrack, bu çerçevede Abraham Anlaşması’nın uzun vadede çözümün parçası olabileceğini iddia etti.

Türkiye’nin rolüne dikkat çeken Barrack, Suriye’de yürütülen sürecin Türkiye ile birlikte şekillendiğini belirterek, “Türkiye, bölgedeki en güçlü ve işleyen ekonomilerden biri. NATO’nun en büyük ikinci gücü olmasının yanı sıra nüfusu, kaynakları ve askeri kapasitesiyle bölgenin en önemli aktörlerinden biri.” dedi.

Gazze’de ateşkes ihlallerine işaret eden Barrack, Türkiye’nin arabuluculuk rolünün önemini vurguladı. “İşgalci rejimin yapabileceği en akıllıca şey, Türkiye’yi bu sürece dahil etmektir.” ifadelerini kullandı.

Uzun vadeli çözümün kapsayıcılıktan geçtiğini belirten Barrack, dışlayıcı yaklaşımların yalnızca kısa vadeli sonuçlar doğurduğunu, Türkiye’nin ise bu süreçte kritik bir rol oynayabileceğini söyledi.

Tom Barrack, Türk-Amerikan ilişkilerinin seyrine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Barrack, son 16 ayda iki ülke arasındaki ilişkilerde son 15 yıldan daha fazla ilerleme kaydedildiğini vurguladı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki ilişkiye dikkat çeken Barrack, dışişleri, istihbarat, askeri ve ticari alanlarda gelişme yaşandığını söyledi. Türkiye’nin F-35 programından çıkarıldığını ancak ilişkilerin tamamen kopmadığını belirten Barrack, Boeing anlaşmaları, Halkbank süreci ve F-16 programının yeniden gündeme geldiğini aktardı.

Barrack “Ülkeler arasındaki ittifak yeniden şekilleniyor. Suriye’de yaşananlar büyük ölçüde Türkiye’nin lehine oldu. Türkiye ve Suudi Arabistan bu süreci destekledikleri için övgüyü hak ediyor. İki ülke arasındaki ilişkiler ise hiç olmadığı kadar iyi. S-400 meselesine yakında bir çözüm bulunacak. F-35 programına yeniden kabul edilmek de mümkün.” ifadelerini kullandı.

Barrack işgalci rejim ile Lübnan arasında sağlanan ateşkesin en önemli yönünün “anlamsız öldürmeleri durdurmuş olması” olduğunu söyledi. Ancak masada eksik aktörler bulunduğunu belirterek, “O masada eksik olan iki taraf var: Hizbullah ve İran. Yani olan şey doğru yönde atılmış bir adımdı, asıl iş şimdi başlıyor.” dedi.