Tayland seçimlerinde siyasi denge değişmedi: Koalisyon dönemi sürüyor

Tayland’da pazar günü yapılan genel seçimlerde, Başbakan Anutin Charnvirakul’un liderliğindeki muhafazakâr Bhumjaithai Partisi sandıktan açık ara birinci çıktı. Ancak resmi olmayan sonuçlara göre parti, tek başına hükümet kuracak çoğunluğa ulaşamadı.

Devlet Seçim Komisyonu’nun açıkladığı ve sandıkların yaklaşık yüzde 93’ünün sayıldığı verilere göre Bhumjaithai Partisi, 500 sandalyeli Temsilciler Meclisi’nde yaklaşık 194 sandalye kazandı.

Yeni hükümetin kurulabilmesi için mecliste en az 251 sandalyeye ihtiyaç duyuluyor. Bu nedenle Bhumjaithai’nin hükümeti kurabilmek için koalisyon ortakları araması bekleniyor.

Seçimlerde, daha önce en çok sandalyeyi kazanacağı öngörülen ilerici Halk Partisi (People’s Party) 116 sandalye ile ikinci sırada yer aldı. Eski Başbakan Thaksin Shinawatra’nın siyasi hareketini temsil eden popülist Pheu Thai Partisi ise 76 sandalye kazandı.

Siyasi kulislerde, Bhumjaithai liderliğinde kurulacak olası bir koalisyona Pheu Thai’nin katılabileceği değerlendiriliyor.

Ekonomik yavaşlama ve milliyetçi söylemler seçim gündemindeydi

500 üyeli Temsilciler Meclisi’nin 400 üyesi doğrudan seçim bölgelerinden belirlenirken, 100 sandalye ise partilerin oy oranına göre 'parti listesi' sistemiyle dağıtılıyor. Parti listesi sonuçlarının sayımı devam ederken, Halk Partisi bu alanda Bhumjaithai’ye kıyasla yaklaşık 3,7 milyon daha fazla oy aldı.

Yaklaşık 53 milyon kayıtlı seçmenin oy kullandığı seçimler, ekonomik büyümenin yavaşladığı ve milliyetçi söylemlerin güç kazandığı bir dönemde yapıldı. Seçimlere 50’den fazla parti katılırken, ülke genelinde güçlü örgütlenmeye sahip yalnızca üç partinin öne çıkacağı öngörülüyordu.

Hiçbir partinin tek başına çoğunluk sağlaması beklenmiyordu

Seçim öncesi anketler de hiçbir partinin tek başına çoğunluğa ulaşamayacağını ve koalisyon hükümetinin kaçınılmaz olacağını göstermişti.

Halk Partisi lideri Natthaphong Ruengpanyawut, seçim gecesi yaptığı açıklamada sonuçlara saygı duyacaklarını belirterek hükümeti kurma yarışında Bhumjaithai ile rekabet etmeyeceklerini söyledi. Parti, başkent Bangkok’taki 33 seçim bölgesinin tamamını kazanarak güçlü bir performans sergiledi.

Natthaphong ayrıca partisinin Bhumjaithai’nin başbakan adayını desteklemeyeceğini de ifade etti.

Bhumjaithai beklentilerin üzerine çıktı

Başbakan Anutin Charnvirakul, seçmenlere teşekkür ederek partinin Tayland halkı için çalışmaya devam edeceğini söyledi. Anutin, seçim sonuçlarının beklentilerinin üzerinde olduğunu belirtti.

Bhumjaithai, kraliyet yanlısı ve ordu destekli siyasi çevrelerin tercih ettiği ana siyasi güç olarak görülüyor.

Pheu Thai Partisi lideri Julapun Amornvivat ise seçimde en çok oyu alan partinin hükümeti kurma sorumluluğunu üstleneceğini belirterek, partisinin her koşulda halk için çalışacağını söyledi.

Anutin beş aydır başbakan

Anutin, Eylül ayında etik ihlal gerekçesiyle görevden alınan selefi Paetongtarn Shinawatra’nın ardından başbakan olmuştu. Aralık ayında parlamentoyu fesheden Anutin, hakkında gündeme gelen güvensizlik oylaması tehdidi sonrası erken seçime gitme kararı almıştı.

Kamboçya ile yaşanan sınır gerilimleri, sel felaketleri ve mali skandallar nedeniyle düşen popülaritesini toparlamasında etkili oldu. Anutin’in seçim kampanyası ulusal güvenlik ve ekonomik teşvik vaatleri üzerine kuruldu.

Bhumjaithai’nin özellikle ülkenin kuzeydoğusunda güçlü yerel örgütlenme ve geleneksel siyasi destek ağları sayesinde oylarını artırdığı değerlendiriliyor.

Anayasa referandumunda değişiklik talebine destek çıktı

Seçimlerle birlikte yapılan referandumda seçmenlere, 2017 yılında ordu tarafından hazırlanan anayasanın değiştirilmesi için yeni bir taslak hazırlanmasına izin verilip verilmemesi soruldu. Oy kullananların yaklaşık yüzde 60’ı yeni anayasa sürecine destek verdi.

Demokrasi yanlısı gruplar yeni anayasanın, ordu ve yargı gibi seçilmemiş kurumların etkisini azaltmak açısından önemli olduğunu savunurken, muhafazakâr çevreler ise bunun siyasi istikrarsızlığa yol açabileceği görüşünde.