Suudi Arabistan, İran'a karşı Pakistan'ı devreye sokabilir
Suudi Arabistan, İran ile olası bir topyekûn savaşta Pakistan ile imzaladığı savunma paktını devreye sokmaya değerlendiriyor. Riyad'ın "nükleer şemsiye" güvencesiyle hareket ettiği belirtilirken, Hürmüz Boğazı'ndaki petrol ablukası küresel bir savaş riskini tetikliyor
Suudi Arabistanlı jeopolitik araştırmacı Salman el-Ensari, Kanada merkezli CBC News’e verdiği röportajda, Riyad’ın savaşa tam kapasiteyle katılması halinde İran’ın en büyük kaybeden olacağını söyledi. Ensari, “Suudi Arabistan, Pakistan ile olan ikili savunma anlaşmasını devreye sokacaktır” dedi.
Ensari ayrıca, Suudi Arabistan üzerinde fiili bir “nükleer şemsiye” bulunduğunu ifade etti.
Anlaşma NATO’nun 5. maddesine benzetiliyor
Middle East Eye'ın haberine göreSuudi Arabistan ile Pakistan, geçen yıl Katar’ın başkenti Doha’da Hamas müzakerecilerine yönelik İsrail saldırısının ardından karşılıklı savunma anlaşması imzaladı.
Anlaşmanın merkezinde, NATO’nun 5. maddesine benzer bir kolektif savunma ilkesi yer alıyor. Resmi açıklamalarda “Taraflardan birine yönelik herhangi bir saldırı her iki ülkeye yapılmış sayılır” ifadesi kullanılıyor.
Bu çerçevede Pakistan’ın, Suudi Arabistan’ın ağır bir saldırıya uğraması halinde askeri destek sağlamakla yükümlü olabileceği değerlendiriliyor.
İran’ın Suudi Arabistan’a saldırıları
İran, daha önce Suudi Arabistan’ı balistik füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldı. Tahran yönetimi, Riyad’daki ABD Büyükelçiliği’ni, Prens Sultan Hava Üssü’nü ve ülkenin enerji altyapısını vurdu.
İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü, Suudi Arabistan’ın petrol ihracatını da etkiledi. Riyad yönetimi, Doğu-Batı petrol boru hattını kullanarak Hürmüz’ü bypass etti ve günlük yaklaşık 4 milyon varil petrol ihraç etmeyi sürdürdü. Savaş öncesinde bu rakam yaklaşık 7 milyon varildi.
Riyad’ın savaş konusundaki tutumu
Suudi Arabistan ve diğer Körfez ülkeleri, ABD Başkanı Donald Trump’a İran’a karşı savaşa katılmaması yönünde çağrıda bulundu.
İran saldırılarının artmasıyla birlikte Riyad’ın ABD’ye ne ölçüde destek vereceği ve doğrudan savaşa katılıp katılmayacağı tartışma konusu oldu.
Pakistan arabuluculuk rolünü sürdürüyor
Suudi Arabistan, bugüne kadar İran ile ilişkilerde Pakistan üzerinden arabuluculuk yürüttü. Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, bu ay yaptığı açıklamada savunma anlaşmasını İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile yaptığı görüşmede gündeme getirdiğini belirtti.
Dar, İran tarafının Suudi topraklarının saldırı üssü olarak kullanılmaması yönünde güvence talep ettiğini aktardı.
Enerji ve ticaret bağı
Pakistan, enerji ihtiyacı açısından Körfez ülkelerine bağımlı konumda bulunuyor. Bu hafta Pakistan bayraklı “Karachi” adlı tanker, İran dışı ham petrol taşıyarak Hürmüz Boğazı’ndan geçen ilk gemi oldu.
Pakistan devletine ait Ulusal Denizcilik Şirketi’ne bağlı geminin taşıdığı petrolün Birleşik Arap Emirlikleri kaynaklı olduğu belirtildi. Analistler, Pakistan’ın bu geçiş için İran yönetimiyle müzakere yürüttüğünü ifade ediyor.
