Rusya'da 'Telegram'a erişim engeli' iddiası: Ne zaman başlıyor?

Rus yetkililer, Telegram'ın 1 Nisan itibarıyla ülkede tamamen erişime kapatılacağına dair basında çıkan haberleri yalanlayarak henüz alınmış bir karar olmadığını belirtiyor.

Ancak Rus halkı için bu açıklamalar, dijital izolasyonun derinleşeceğinin ve internet sansürünün sıkılaşacağının dolaylı bir teyidi olarak görülüyor.

Kremlin'e yakın medya organları ve Telegram kanalları, uygulamanın hem mobil ağlar hem de sabit internet sistemleri üzerinden tamamen engellenebileceğini rapor ediyor.

Bu olasılık, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden bu yana geçen dört yıl içinde, Kremlin destekçilerinin yetkililere yönelik en ciddi eleştiri dalgasını tetikledi.

Devlet Duması yetkilileri haberleri "sahte" ve "erken" olarak nitelendirse de, kullanıcılar geçen yazdan beri uygulamada ciddi yavaşlamalar yaşıyor.

Medya denetleme kurumu Roskomnadzor, Telegram'ın federal yasaları ihlal ettiğini ve Batılı istihbarat servislerine alan açtığını savunarak kısıtlamaların süreceği uyarısında bulunuyor.

Moskova yönetimi, "dijital egemenlik" adı altında, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in ailesiyle bağlantılı olduğu iddia edilen "Max" adlı yerli mesajlaşma uygulamasını öne çıkarıyor. Ancak bu platformun gizlilik politikası, kullanıcı verilerinin talep üzerine her türlü devlet kurumuna aktarılmasına olanak tanıyor.

Telegram'ın kurucusu Pavel Durov, Rus yetkililerin rekabeti ortadan kaldırarak güvenliği azalttığını savunuyor ve durumu şu sözlerle eleştiriyor:

"Rus yetkililer, Telegram'ı engelleyerek ülke sakinlerini gözetim ve siyasi sansür için oluşturulmuş, devlet kontrolündeki bir uygulamaya geçmeye zorlamaya çalışıyor."

Olası yasak kararı, Kremlin'in propaganda makinesini de ikiye bölmüş durumda. Ünlü televizyon sunucusu Vladimir Solovyov ve Güvenli İnternet Birliği Direktörü Yekaterina Mizulina gibi rejimin sadık isimleri, Telegram'ın yavaşlatılmasına karşı çıkıyor.

Solovyov, erişim kısıtlamaları nedeniyle izleyici kitlesinin daraldığından şikayet ederken, Mizulina bu hamleyi Rus yanlısı fikirlerin yayılmasını engelleyecek bir "hata" olarak nitelendiriyor.

Yasağa en büyük tepki ise ordu çevrelerinden ve savaş yanlısı blog yazarlarından geliyor. Ukrayna işgalinde Rus ordusu için Telegram, sadece bir mesajlaşma aracı değil, operasyonel bir zorunluluk haline gelmiş durumda.

Özellikle şubat ayı başından itibaren Rus ordusunun Starlink uydu terminallerini kullanma yeteneğini kaybetmesi, iletişim sistemlerinde aksamalara yol açtı.

Askeri kanallar, Telegram'ın kaybını büyük bir "baş ağrısı" olarak tanımlıyor ve sahadaki riski şu ifadelerle aktarıyor:

"Temel sorun birlikler arasındaki etkileşimin kaybolmasıdır: Kurulu iletişim kanalları çökecektir."

Dijital Kalkınma Bakanı Maksut Shadayev, uygulamanın Ukrayna'daki cephe hattında henüz engellenmeyeceğini açıkladı.

Ancak Shadayev, ordunun zamanla Rus servislerine geçiş yapabileceğini umduğunu da sözlerine ekledi. Rusya, savaşın başlangıcından bu yana Facebook, Instagram, Signal ve WhatsApp gibi platformları kademeli olarak yasakladı.

Levada Merkezi verilerine göre, yasakları aşmak için VPN kullanan Rusların oranı bir yıl içinde yüzde 25'ten yüzde 36'ya yükseldi.

Aylık 90 milyon kullanıcısı olan Telegram'a yönelik topyekun bir engellemenin, halkta diğer platformlara kıyasla çok daha büyük bir tepki yaratması bekleniyor.