Rusya'da LGBTQ+ hakları grubuna 'aşırılıkçı' yasağı

Rusya’da bir mahkeme, salı günü ülkenin önde gelen LGBTQ+ hakları gruplarından birini "aşırılıkçı örgüt" olarak tanımladı. Bu karar, Devlet Başkanı Vladimir Putin yönetimi altında son yıllarda baskıların giderek arttığı topluluğa yönelik yeni bir darbe olarak nitelendiriliyor.

St. Petersburg Şehir Mahkemesi'nde kapalı kapılar ardında görülen duruşmada, "Coming Out" (Açılmak) adlı grubun faaliyetleri "aşırılıkçı" ilan edilerek yasaklandı.

Rusya Adalet Bakanlığı tarafından geçen ay açılan davanın ayrıntıları, "gizli" olarak sınıflandırıldığı için yetkililer tarafından kamuoyuyla paylaşılmadı.

Şu anda faaliyetlerini yurt dışından yürüten grup, mahkeme kararına rağmen Rusya ve ötesindeki LGBTQ+ bireylere yardım etmeye ve haklarını savunmaya devam edeceklerini duyurdu.

Grup tarafından yapılan çevrim içi açıklamada, "Bu gelişmeye uzun zamandır hazırlanıyorduk. Güvenliğimizi artırdık, sürdürülebilir çalışma formatları geliştirdik ve her şeyden önce bize güvenenler için sorumlulukla hareket etmeye devam ediyoruz. Bugün korkuya teslim olmamak ve yalnız kalmamak özellikle önemli. Topluluğumuz her türlü etiketten daha güçlüdür ve tarih bunu kanıtlamıştır," ifadelerine yer verildi.

Coming Out, Rusya Yüksek Mahkemesi'nin 2023 yılında LGBTQ+ aktivizmini fiilen yasaklayan kararından bu yana doğrudan "aşırılıkçı" olarak tanımlanan ilk hak grubu oldu. Benzer davalar St. Petersburg ve Samara bölgelerindeki diğer iki LGBTQ+ grubu aleyhine de açılmış durumda ve bu davalarla ilgili kararların henüz çıkmadığı belirtiliyor.

Rusya’daki LGBTQ+ topluluğu 10 yılı aşkın bir süredir yasal ve toplumsal baskı altında olsa da, bu baskılar özellikle Kremlin’in Ukrayna’yı işgalinden bu yana şiddetlendi. Putin, Ukrayna’daki savaşı Batı ile bir "vekalet savaşı" olarak tanımlıyor ve Batı'nın LGBTQ+ haklarını savunarak Rusya'yı ve "geleneksel aile değerlerini" yok etmeye çalıştığını iddia ediyor.

Rusya'da eşcinsel ve trans bireylerin olumlu, hatta tarafsız bir şekilde tasvir edilmesi dahi yasaklanmış durumda. Ayrıca ülkede cinsiyet uyum operasyonları ve resmi belgelerde cinsiyet değişikliği yapılması da tamamen engellendi.

Kasım 2023'te Rusya Yüksek Mahkemesi, hükümetin "uluslararası LGBT hareketi" olarak adlandırdığı yapıyı aşırılıkçı bir örgüt ilan ederek, bu toplulukla bağlantılı herkesi kovuşturma ve hapis cezası riskine maruz bırakmıştı. Karardan günler sonra Moskova ve St. Petersburg'da eşcinsel barlarına ve gece kulüplerine polis baskınları düzenlenmişti. Bazı kişiler, yetkililerin "aşırılıkçı sembol" olarak kabul ettiği gökkuşağı bayrağı taşıdıkları gerekçesiyle para cezalarına çarptırıldı.

Coming Out grubunun yönetici direktörü Denis Oleinik, Rus yetkililerin LGBTQ+ topluluğunu "olabildiğince savunmasız ve yalnız" bırakmaya çalıştığını söyledi.

Eskiden St. Petersburg merkezli olan grup, Ukrayna'nın tam kapsamlı işgalinden bu yana tamamen yurt dışından faaliyet gösteriyor.

Oleinik, şubat ayında ABD menşeli haber ajansı Associated Press’e (AP) verdiği demeçte, artık fiziksel destek grupları düzenlemediklerini ancak uzaktan psikolojik ve hukuki destek sağlamaya devam ettiklerini belirtmişti.

Oleinik, son mahkeme kararının ardından grubun içeriklerini sosyal medyada paylaşmanın veya Rusya içinden gruba bağış yapmanın artık güvenli olmadığını vurguladı. Ayrıca "aşırılıkçı" damgasının, yardıma ihtiyacı olan kişileri korkutabileceğini ve diğer hak örgütlerinin kendileriyle çalışmaktan çekinmesine neden olabileceğini de sözlerine ekledi.