Pakistan ve Afganistan, Çin arabuluculuğunda ateşkes görüşmelerine yeniden başladı

Pakistan ve Afganistan'daki Taliban yönetimi, bir aydan uzun süredir devam eden çatışmaların ardından kalıcı bir ateşkes sağlamak amacıyla iki taraf arasında arabuluculuk yapan Çin'in girişimiyle yeniden görüşmelere başladı.

Çin'in arabuluculuk çabaları hakkında bilgi sahibi konumdaki üçüncü bir kişi de görüşmelerin mevcut çatışmaları sona erdirmeyi amaçladığını belirtti.

Medya ile konuşma yetkileri olmadığı için isimlerinin açıklanmaması koşuluyla çarşamba günü Associated Press'e (AP) konuşan iki Pakistanlı yetkili, iki ülkeden temsilcilerin Çin'in kuzeyindeki Urumçi kentinde bir araya geldiğini söyledi.

Çin ise konuya ilişkin yorum yapmadı.

Pakistan Dışişleri Bakanlığı da son gelişmeyi ne doğruladı ne de yalanladı.

Ancak yetkililer, Pakistan ile komşusu Afganistan'da yaşayan milyonlarca kişi için potansiyel bir rahatlama olarak görülen görüşmelerin Urumçi'de başladığını söyledi.

Pakistan, Afganistan'ı, özellikle Pakistan Talibanı olmak üzere Pakistan içinde saldırılar düzenleyen militanlara güvenli sığınak sağlamakla suçluyor.

Bu grup, 2021'de ABD öncülüğündeki birliklerin kaotik çekilmesinin ardından Afganistan'da yönetimi ele geçiren Afgan Talibanı'ndan ayrı olsa da onunla yakın ittifak içinde. Kabil ise bu suçlamayı reddediyor.

Gerilim geçen aydan bu yana yüksek seyrediyor. Kabil yönetimi, Pakistan'a ait bir hava saldırısının Afgan başkentindeki bir uyuşturucu tedavi hastanesini vurduğunu ve 400'den fazla kişinin öldüğünü açıklamıştı.

Birleşmiş Milletler (BM) İnsani İşler Ofisi ise can kaybı sayısının hâlâ doğrulama aşamasında olduğunu bildirdi. Pakistan, sivilleri hedef aldığı iddiasını reddederek bir mühimmat deposunu vurduğunu savundu.

Geçen ay Pakistan Enformasyon Bakanı Attaullah Tarar, AP'ye yaptığı açıklamada Pakistan'ın Kabil'de "sadece terör altyapısını" hedef aldığını, herhangi bir hastaneyi vurmadığını söyledi.

Tarar, "Biz yalnızca Afgan Taliban rejimini, onların askeri yapılanmalarını, terör altyapılarını ve teröristleri destekleyen ya da teşvik eden tüm yapılanmaları hedef aldık," dedi.

Taraflar Ramazan Bayramı sırasında geçici ateşkes konusunda anlaşmış olsa da, daha sonra çatışmalar yeniden başladı.

Ancak şiddet düzeyi, Pakistan hava kuvvetlerinin şubat ve mart aylarında Pakistan Talibanı mevzileri ile Afgan askeri noktalarını defalarca hedef aldığı ağır çatışmalara kıyasla daha düşük kaldı.

Çatışma son yıllarda çok sayıda can aldı. Pakistan, şubat ayında Afganistan ile "açık savaş" halinde olduğunu ilan etmişti. Bölgede El Kaide ve Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) gibi militan grupların varlığını sürdürmesi ve yeniden toparlanmaya çalışması nedeniyle şiddet, uluslararası toplumda da alarm yarattı.

Kaynaklara göre son tur görüşmeler, iki tarafın da Çin'in arabuluculuk teklifini kabul etmesinin ardından başladı.

İki ülke arasındaki gerilim aylardır sürüyor. Son çatışmalar, ekim ayında Katar arabuluculuğunda sağlanan ve daha önce onlarca sivilin, güvenlik görevlisinin ve militanın öldüğü çatışmaları durduran ateşkesi de zayıflattı.

Taraflar, can kaybı sayıları konusunda anlaşamıyor.

Kasım ayında İstanbul'da yapılan önceki barış görüşmeleri ise kalıcı bir anlaşmayla sonuçlanmamıştı.