Otomatik ameliyatlar ve seri implant üretimi: Neuralink’ten yeni adım

Dünyanın en zengin insanı Elon Musk’ın beyin implantı şirketi Neuralink, 2026 yılında beyin–bilgisayar arayüzü (BCI) cihazlarının yüksek hacimli üretimine geçeceğini ve cerrahi sürecin tamamen otomatik hale getirileceğini duyurdu. Musk, bu açıklamayı çarşamba günü sosyal medya platformu X üzerinden yaptı.

Şirketin geliştirdiği beyin implantı, omurilik felci gibi nörolojik rahatsızlıkları olan kişilere yardımcı olmayı amaçlıyor. İlk hastanın, implant sayesinde video oyunları oynayabildiği, internette gezinebildiği, sosyal medyada paylaşım yapabildiği ve bir dizüstü bilgisayarda imleci hareket ettirebildiği açıklandı.

Neuralink, ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA) 2022’de güvenlik gerekçeleriyle reddettiği başvurunun ardından gerekli düzenlemeleri yaparak 2024 yılında insanlı denemelere başlamıştı.

Şirket, eylül ayında yaptığı açıklamada dünya genelinde ağır felçli 12 kişinin beyin implantını kullandığını ve bu sayede dijital ya da fiziksel araçları yalnızca düşünce yoluyla kontrol edebildiklerini duyurdu. Neuralink ayrıca haziran ayında düzenlenen yatırım turunda 650 milyon dolar fon topladı.

Neuralink ne yapıyor?

Neuralink, Elon Musk tarafından 2016 yılında kuruldu. Şirket insan beyni ile bilgisayarlar arasında doğrudan iletişim kurmayı hedefleyen beyin–bilgisayar arayüzleri geliştirmeye odaklanıyor. Şirketin temel amacı, felç, ALS, omurilik hasarı ve nörolojik hastalıklar yaşayan bireylerin yaşam kalitesini artırmak.

Geliştirilen implant, beynin belirli bölgelerine yerleştirilen çok ince elektrotlardan oluşuyor. Bu elektrotlar, nöronlardan gelen sinyalleri algılayarak bir bilgisayara aktarıyor. Böylece kullanıcılar, düşünce yoluyla ekran üzerinde yazı yazabiliyor, dijital cihazları kontrol edebiliyor.

Neuralink’in en dikkat çekici hedeflerinden biri de cerrahi süreci tamamen otomatikleştirmek. Şirketin geliştirdiği özel bir robot, insan saçından daha ince elektrotları beyne yüksek hassasiyetle yerleştiriyor. Musk’a göre bu yöntem, insan cerrahların manuel müdahalesine kıyasla daha güvenli ve ölçeklenebilir bir sistem sunuyor.

Ancak şirket, geçmişte ciddi eleştirilerle de karşılaştı. Hayvan deneylerinde yaşanan ölümler ve etik ihlaller iddiaları nedeniyle ABD’de soruşturmalar açılmış, FDA 2022’de insan denemelerine izin vermemişti. Bu engeller, ancak güvenlik protokollerinin güçlendirilmesiyle aşılabildi.

Uzmanlar, Neuralink’in teknolojisinin özellikle felçli bireyler için devrim niteliğinde olabileceğini kabul etmekle birlikte, uzun vadeli etkiler, veri güvenliği ve beyin mahremiyeti gibi konularda ciddi etik tartışmaların devam ettiğini vurguluyor.

2026 itibarıyla seri üretime geçilmesi halinde Neuralink, beyin–bilgisayar arayüzlerini deneysel bir teknolojiden ticari bir ürüne dönüştüren ilk şirketlerden biri olabilir. Bu da sağlık teknolojilerinde yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.