Ön soruşturma: İran'da bir ilkokula düzenlenen saldırıdan ABD sorumlu

Ön soruşturma bulgularına göre, eski istihbarat verilerinin kullanılması büyük olasılıkla ABD’nin bir Tomahawk füzesiyle İran’daki bir ilkokulu vurmasına yol açtı.

Konuya yakın bir ABD’li yetkili ile ABD ordusunun olayla ilgili soruşturması hakkında bilgilendirilen ikinci bir kişi tarafından değerlendirme paylaşıldı. İlk olarak New York Times tarafından duyurulan bulgulara göre ABD ordusu, okul binasının daha önce parçası olduğu bitişikteki bir İran askeri üssünü bombalıyordu ve hedef koordinatları güncel olmayan veriler kullanılarak belirlenmişti.

28 Şubat’ta İran’ın güneyindeki Minab kentinde bir ilkokula düzenlenen füze saldırısında, aralarında çok sayıda çocuğun da bulunduğu 165 kişi hayatını kaybetti. Saldırı, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı ve halen süren savaşın ilk günlerinde gerçekleşti.

Okulun bombalanması ve çocukların da aralarında bulunduğu can kayıpları savaşın en çok tartışılan olaylarından biri haline geldi. Saldırının nihayetinde ABD tarafından gerçekleştirildiğinin doğrulanması halinde, son yirmi yılda ABD askeri operasyonlarında yaşanan en yüksek sivil kayıplardan biri olarak kayıtlara geçebilir.

ABD Başkanı Donald Trump başlangıçta saldırının sorumlusunun İran olabileceğini öne sürdü. Ancak İran’ın Tomahawk füzelerine sahip olmadığı biliniyor.

Trump daha sonra soruşturmanın ortaya çıkaracağı sonuçla “yaşayabileceğini” söyledi. Çarşamba günü New York Times’ın haberine ilişkin soruları yanıtlayan Trump, “Bunu bilmiyorum,” dedi.

Ön bulguların ortaya çıkmasının ardından Pentagon’dan daha fazla bilgi talep edildi. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise “soruşturmanın hâlâ devam ettiğini” söyledi.

ABD’nin sorumluluğuna işaret eden kanıtlar artıyor

Uydu görüntüleri, uzman analizleri, bir ABD’li yetkilinin açıklamaları ve ABD ordusunun kamuoyuna açıkladığı bilgiler saldırının büyük olasılıkla ABD tarafından gerçekleştirildiğine işaret ediyor.

Pazartesi günü ortaya çıkan yeni görüntülerde de uzmanların ABD yapımı bir Tomahawk seyir füzesini tanımladığı bir füzenin, okulun bulunduğu bölgeden dumanların yükseldiği sırada askeri yerleşkeye çarptığı görülüyor.

Herkese açık uydu görüntüleri, okul binasının yaklaşık 2017 yılına kadar askeri yerleşkenin bir parçası olduğunu, ancak o tarihte iki alanı ayırmak için yeni bir duvar inşa edildiğini gösteriyor. Arazide bulunan bir gözetleme kulesi de kaldırılmıştı.

Aynı dönemde çekilen görüntülerde binayı çevreleyen duvarların çoğunlukla mavi ve pembe olmak üzere canlı renklerde duvar resimleriyle boyandığı görülüyor.

Okul, çevrimiçi haritalarda açık şekilde “okul” olarak işaretlenmiş durumda ve öğrenciler, öğretmenler ve yöneticiler hakkında bilgiler içeren kolay erişilebilir bir internet sitesine sahip.

Savaş hukukunu düzenleyen uluslararası kurallar, askeri hedef veya muharip olmayan yapı, araç ve kişilere yönelik saldırıları yasaklıyor. Sivil konutlar, okullar, sağlık tesisleri ve kültürel alanlar genel olarak askeri saldırıların dışında tutuluyor.

Washington merkezli düşünce kuruluşu Atlantic Council’de kıdemli hukuk danışmanı olan Elise Baker, bir okulun geçerli bir askeri hedefe yakın olmasının onun sivil statüsünü değiştirmediğini söyledi.

ABD’nin sorumlu olduğunun ortaya çıkması halinde, Senatör Tim Kaine çarşamba günü gazetecilerle yaptığı bilgilendirmede şunları söyledi: “Ya geleneksel hedef belirleme kurallarımızı değiştirdik ya da bir hata yaptık.”

Kaine, “Eğer geleneksel hedefleme kurallarımızı değiştirdiysek ve sivillere artık aynı düzeyde koruma sağlamıyorsak, bu trajik olur” dedi.