Olimpiyat Komitesi, trans kadınların kadın kategorilerinde yarışmasını yasakladı

Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC), Temmuz 2028’de ABD’nin Los Angeles kentinde düzenlenmesi planlanan bir sonraki yaz olimpiyatlarından başlayarak trans kadınların kadın kategorilerindeki müsabakalara katılmasını yasaklama kararı aldı.

Olimpiyat Komitesi, 2028 yaz olimpiyatları itibarıyla trans kadınların kadın kategorilerinde yarışmasını yasakladı

Karar, Uluslararası Olimpiyat Komitesi yöneticilerinin perşembe günü, 2024 Paris Yaz Olimpiyatları ile sadece birkaç hafta önce yapılan Milano-Cortina Kış Olimpiyatları’nın ardından gelen reform çağrıları sonrasında "Olimpik Sporda Kadın Kategorisinin Korunması" başlıklı yeni politikayı onaylamasının ardından geldi.

Ancak bu çağrıların önemli bölümü varsayımlara dayanıyordu. Sosyal medya platformlarında çok sayıda kişi, başta Cezayirli boksör Imane Khelif olmak üzere çeşitli kadın sporcuları avantaj sağlamak için sistemi kötüye kullanmakla suçladı.

Uluslararası Olimpiyat Komitesi, "Olimpiyat Oyunları’ndaki ya da IOC’nin diğer tüm etkinliklerindeki kadın kategorilerinde, bireysel ve takım sporları dahil olmak üzere, uygunluk artık yalnızca biyolojik kadınlarla sınırlıdır," açıklamasını yaptı.

Buna göre uygunluk, bir sporcunun kariyeri boyunca bir kez yapılacak zorunlu gen testiyle belirlenecek.

Cezayirli kadınlar 66 kg boks altın madalyası sahibi Imane Khelif, 21 Eylül 2024 Cumartesi günü İtalya'nın Milano kentinde düzenlenen Bottega Veneta defilesinde Luca Bruno/Copyright 2024 The AP. All rights reserved

Politika, bazı tıbbi durumlara sahip kadınları da etkileyecek

Kaç trans kadının olimpik düzeyde yarıştığı, eğer varsa, net değil. Erkek olarak doğup daha sonra geçiş yapan hiçbir kadın, 2024 Paris Yaz Olimpiyatları’nda yarışmadı. Ancak halterci Laurel Hubbard, 2021’de Tokyo Olimpiyatları’nda yer almış, madalya kazanamamıştı.

Uluslararası Olimpiyat Komitesi, Temmuz 2028’deki Los Angeles Olimpiyatları’ndan itibaren uygulanacak uygunluk politikasının "kadın kategorisinde adalet, güvenlik ve bütünlüğü koruduğunu" belirtti.

Spor yapma hakkının bir insan hakkı olduğunu belirten Olimpiyat Şartı’na sahip Uluslararası Olimpiyat Komitesi, "Bu düzenleme geriye dönük değil ve taban sporları ya da amatör spor programları için geçerli olmayacak," dedi.

ARŞİV - Güney Afrikalı atlet Caster Semenya, cinsiyet uygunluğu kurallarına karşı verdiği mücadelede kısmi bir zafer kazanmıştı, 10 Temmuz 2025. Antonin Utz/Copyright 2025 The AP. All rights reserved.

Yönetim kurulu toplantısının ardından IOC, cinsiyet gelişim farklılıkları (DSD) olarak bilinen tıbbi durumlara sahip, iki kez olimpiyat şampiyonu olan koşucu Caster Semenya gibi kadın sporcuları da kısıtlayan 10 sayfalık bir politika belgesi yayımladı.

Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) Başkanı Kirsty Coventry, politikayı açıklamak için düzenlenen çevrim içi basın toplantısında, "Bu konunun hassas olduğunu biliyoruz," dedi.

Karar 'biyolojik araştırmalara' dayandırıldı

Coventry ve Uluslararası Olimpiyat Komitesi, daha önce kendi kurallarını hazırlayan spor federasyonlarına tavsiye vermeyi sürdürmek yerine açık bir politika oluşturmak istiyordu.

İki kez olimpiyat yüzme şampiyonu olan Coventry, açıklamasında, "Olimpiyat Oyunları’nda en küçük farklar bile zaferle yenilgi arasındaki fark olabilir," dedi.

Coventry, "Dolayısıyla biyolojik erkeklerin kadın kategorisinde yarışmasının adil olmayacağı son derece açıktır," ifadelerini kullandı.

Uluslararası Olimpiyat Komitesi Başkanı Kirsty Coventry, İtalya'nın Verona kentinde düzenlenen 2026 Kış Olimpiyatları'nın kapanış töreninde. / 22 Şubat 2026 Pazar Natacha Pisarenko/Copyright 2026 The AP. All rights reserved

IOC belgesinde, erkek olarak doğmanın fiziksel avantajlar sağladığı ve uzmanlardan oluşan çalışma grubunun bu avantajların korunduğuna inandığı yönündeki araştırmalara yer verildi.

Belgede, "Erkekler testosteronda üç önemli zirve yaşar: Rahim içinde, bebeklikteki mini ergenlik döneminde ve ergenliğin başlamasından yetişkinliğe kadar," denildi.

Belgede ayrıca bunun erkeklere, "güç, kuvvet ve/veya dayanıklılığa dayanan sporlar ve branşlarda cinsiyete dayalı bireysel performans avantajları" sağladığı ifade edildi.

Trump'tan IOC kararına övgü

ABD Başkanı Donald Trump, bu politikanın güçlü destekçilerinden biri olarak, IOC’nin kararını Truth Social platformundaki paylaşımında övdü.

Trump, "Uluslararası Olimpiyat Komitesi’ni, Erkekleri Kadın Sporlarından men etme kararı nedeniyle tebrik ediyorum," diye yazdı. "Bu, yalnızca benim kadınları ve kız çocuklarını savunan güçlü başkanlık kararnamem sayesinde oluyor!"

Screen grab of US President Donald Trump's post on Truth Social in reaction to IOC ruling banning transgender women from female Olympic events @realDonaldTrump/TruthSocial

Trump, geçen yıl şubat ayında, ikinci başkanlık döneminin başlarında, ABD içinde trans sporcuların kadın spor kategorilerinde yarışmasını yasaklayan bir başkanlık kararnamesi imzalamıştı.

ABD Başkanı daha önce de "uyanıklık siyaseti güden sol gruplar (woke left)" olarak tanımladığı çevreleri, kendi ideolojilerini ilerletmek için "temel biyolojiyi" görmezden gelmekle suçlamıştı. Ayrıca kadınların, hile yapmaya çalışan erkeklerden korunması gerektiğini söylemişti.

Trump aynı zamanda dönemin İç Güvenlik Bakanı Kristi Noem’e, "kendilerini kadın sporcu olarak tanımlayarak hileli biçimde ABD’ye girmeye çalışan erkeklerin yaptığı tüm vize başvurularını reddetmesi" talimatını verdiğini de söylemişti.

İtiraz yolu açık mı?

IOC politikası, olimpiyat kurumunun İsviçre’deki merkezi Lozan’da bulunan Spor Tahkim Mahkemesi’nde itiraz konusu yapılabilir ve büyük olasılıkla yapılacak da. Bu başvuruyu tek başına bir sporcu da yapabilir.

Hindistanlı atlet Dutee Chand ile Güney Afrikalı atlet Caster Semenya, branşlarının uygunluk kurallarının önceki versiyonlarını aynı mahkemeye taşımıştı.

Olası bir itirazda, perşembe günü yayımlanmayan IOC araştırmasının dayandığı bilimsel temel incelenecek. Böyle bir dava, Los Angeles Olimpiyatları’nın başlamasına kalan yaklaşık 28 aylık sürenin büyük bölümünü kapsayabilir.