Noelia Castillo’nun ötenazi öncesi röportajı yaşamıyla ilgili asılsız iddiaları artırdı
Ötanazi uygulanmadan önceki televizyon yayını, sosyal medyada sağlık durumu, karar verme yetisi ve talebinin nedenleri hakkında yanlış yorumlar ve asılsız iddialar içeren bir mesaj seli doğurdu.
Noelia Castillo'nun televizyona çıkması, ötanazi uygulanmasından birkaç saat önce gerçekleşti ve sosyal medyada yoğun tepki yarattı; platformlarda destek mesajlarının, itirazların ve ayrıca dava dosyasındaki tıbbi ve idari belgelerle çeliştiği belirtilen bazı iddiaların hızla yayıldığı görüldü.
Genç kadın, 2022'deki bir intihar girişiminin ardından parapleji gelişen, Antena 3'te yayınlanan 'Y ahora Sonsoles' programına röportaj verdi ve bu yayında kişisel hayat öyküsünü ve ölme hakkı yardımı talep etmesine yol açan nedenleri anlattı. Bu müdahalenin ardından farklı hesaplar ve kullanıcılar, klinik ve kişisel durumuna ilişkin çeşitli yorumlar paylaştı.
Bir merkezde gerçekleştiği öne sürülen saldırıya ilişkin paylaşımlar
Sosyal medyada en çok dolaşan iddialardan biri, Noelia'nın Generalitat'ın sosyal hizmetlerinin vesayeti altındayken refakatsiz yabancı küçükler tarafından toplu cinsel saldırıya uğradığını öne sürüyor. Bu anlatı, farklı profiller ve bazı kamuoyu figürleri tarafından tekrarlandı.
Ancak vaka dosyasındaki sağlık ve idari kayıtlara göre, genç kadının Temmuz 2015 ile Şubat 2019 arasında kaldığı yatılı merkezlerde bu türde bir olaya dair kayıt bulunmuyor. Generalitat'ın Çocukluğun Önlenmesi ve Korunması Genel Müdürlüğü'nden kaynaklar, bu dönemde hiçbir cinsel saldırı olayının kayda geçmediğini doğruladı.
Televizyon röportajında, Noelia üç ayrı olay halinde saldırı veya istismar girişimi yaşadığını anlattı. İlkinde, dört yıl birlikte olduğu sevgilisinin kendisine saldırdığını söyledi; ikincisinde, bir gece kulübünde iki erkeğin kendisine zorla yaklaşmaya çalıştığını; üçüncüsünde ise yine bir eğlence mekânında üç kişi tarafından saldırıya uğradığını belirtti. Anlatımına göre bu son olay, onu paraplejiye bırakan intihar girişiminden birkaç gün önce, 4 Ekim 2022'de, 21 yaşındayken meydana geldi.
Ötanazi ve depresyon tartışması
Sosyal medyada dolaşan bir diğer iddiaya göre bu vaka, İspanya'da bir kişiye 'depresyon nedeniyle' verilen ilk ötanazi kararı. Oysa klinik belgeler, başvurunun paraplejinin fiziksel sekelleri ve buna eşlik eden acı nedeniyle onaylandığını gösteriyor.
Psikiyatrik raporlar, genç kadında kronik depresif belirtiler ile anksiyete ve depresyon eşlik eden uyum bozukluğu bulunduğunu, ancak karar verme kapasitesini sınırlayan bir majör depresif bozukluğun söz konusu olmadığını belirtiyor. Ayrıca obsesif kompulsif bozukluk ve sınırda kişilik bozukluğu tanıları da kayıtlarda yer alıyor.
Katalonya Garanti ve Değerlendirme Komisyonu, 18 Temmuz 2024'te Noelia'nın geri dönüşü olmayan klinik durumu, ağır bağımlılığı, ağrı ve kronik ıstırabının özerkliğini etkilediği sonucuna vararak yardımlı ölüm talebini onayladı. Ardından verilen çeşitli yargı kararları, sürecin yasallığını ve genç kadının bu kararı verebilme ehliyetini teyit etti.
Başvuru, karar verme yetisini sorgulayan babasının açtığı dava nedeniyle bir yıl sekiz ay boyunca askıda kalmıştı. Dosyayı değerlendiren uzmanlar, genç kadının aldığı kararın kapsamını anladığı ve özerk biçimde hareket edebildiği sonucuna vardı.
Fiziksel sekellerin boyutu
Röportajın yayımlanmasının ardından, genç kadının bazı aktiviteleri yardımla gerçekleştirebildiğinin görülmesi üzerine, fiziksel durumunun ciddiyetini sorgulayan paylaşımlar da yaygınlaştı.
Tıbbi dosyaya göre L3 seviyesindeki tam omurilik hasarı, paraplejiye, nöropatik ağrıya, duyu bozukluğuna, dışkı inkontinansına ve her altı saatte bir idrar sondası takılmasını gerektiren bir duruma yol açtı; ayrıca belirgin bir işlevsel bağımlılık durumu söz konusu. Ayrıca tekerlekli sandalyeyle sınırlı bir hareket kabiliyeti ve uyarlanmış iç mekânlarda sınırlı yürüme kapasitesi bulunuyor.
Tıbbi raporlar bu sekelleri kalıcı ve geri döndürülemez olarak tanımlıyor. Kaza sonrası Noelia önce Tarragona'daki Joan XXIII Hastanesi'ne, ardından da yoğun nörorehabilitasyon gördüğü Guttmann Kliniği'ne yatırıldı ve burada Haziran 2023'e kadar kaldı. On ay sonra, yaşamına son verme yardımı talebinde bulundu.
Mahkeme ifadesinde genç kadın, fiziksel ağrının ve günlük yaşamına etkisinin sürekli olduğunu aktardı. Belgelerde yer alan bilgilere göre çektiği ıstırap, kalıcı kabul edildi ve anlamlı bir işlevsel iyileşmeyle bağdaşmaz olarak değerlendirildi; bu da yürürlükteki mevzuat uyarınca ötanazinin onaylanmasına yol açtı.