Mahmud Abbas, gücünü pekiştirmek amacıyla seçim yasasında yine değişiklik yaptı

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, 28 Kasım'da yapılması planlanan yasama seçimleri öncesinde genel seçim yasasını yeniden değiştiren bir kanun hükmünde kararname yayımladı.

Merkezi Seçim Komisyonu (YSK), Abbas'ın yeni düzenlemesinin kendilerine ulaştığını açıklarken, haziran ayında yayımlanan ve Yasama Meclisi'ndeki sandalye sayısını 200'e çıkaran 10 sayılı kanun hükmündeki düzenlemenin yürürlükten kaldırıldığını bildirdi.

Yeni düzenlemeyle Yasama Meclisi'nin sandalye sayısı yeniden 132 olarak belirlendi. Abbas yönetimi haziran ayında yaptığı değişiklikle sandalye sayısını 132'den 200'e çıkarmış, seçim barajını da yüzde 2'den yüzde 1'e düşürmüştü.

Tartışmalı hükümler korunuyor

Yeni düzenleme yalnızca sandalye sayısını eski haline getirmekle kalmadı. Haziran ayında getirilen bazı önemli hükümler de korunmaya devam etti.

Buna göre seçim listelerinde kadınların temsil oranının artırılması amacıyla her üç adaydan en az birinin kadın olması şartı sürdürülürken, yüzde 1'lik seçim barajı da muhafaza edildi.

Yasama Meclisi üyeliğine adaylık için asgari yaş sınırı da 28'den 23'e indirilmiş haliyle kaldı. Ayrıca aday listelerinin, Filistin Kurtuluş Örgütünü (FKÖ) "Filistin halkının meşru ve tek temsilcisi" olarak kabul etmesi ve örgütün siyasi ve ulusal programı ile ilgili uluslararası meşruiyet kararlarına bağlılık göstermesi şartı korundu. Haziran ayındaki düzenleme de bu şartları içermişti.

Bu şartlar, özellikle siyasi program ve adayların örgütsel bağlılığı açısından seçimlerde yarışacak bazı siyasi yapıların hareket alanını sınırlandırdığı gerekçesiyle eleştiriliyor.

Adaylık süreçlerine yeni kurallar

Abbas'ın yeni kararnamesi adaylık işlemlerinde de bazı değişiklikler getirdi.

Buna göre seçim listelerine, eksik veya hatalı başvurularını tamamlamaları ya da düzeltmeleri için 3 günlük süre tanınacak. Ardından Merkezi Seçim Komisyonu başvurular hakkında karar verecek.

Devlet başkanlığına siyasi parti adına aday olacak kişiler için parti temsilcisinin adaylık başvurusunu imzalaması şartı da düzenlenirken, bu koşul bağımsız adaylar için aranmayacak.

Yeni düzenlemeyle bir kişinin aynı seçim döneminde hem Filistin Devlet Başkanlığı hem de Yasama Meclisi üyeliği için aday olması da yasaklandı.

Gazze'deki seçimler de düzenlendi

Kanun değişikliği, oy verme ve sonuçların açıklanmasına ilişkin bazı usulleri de yeniden belirledi.

Merkezi Seçim Komisyonuna okuma yazma bilmeyen seçmenler ile engelli seçmenlerin oy kullanmasına ilişkin özel kurallar belirleme yetkisi verildi. İlk ve kesin sonuçların açıklanması, sonuçların denetlenmesi ve seçim sonuçlarına yapılacak itirazların değerlendirilmesine ilişkin prosedürler de düzenlendi.

Ayrıca Gazze Şeridi'ndeki seçim işlemlerinin, oy verme, sayım ve sonuçların ilanı bakımından Kudüs'teki uygulamalara benzer şekilde yürütülmesine yönelik hükümler getirildi.

Seçim takvimi değişmedi

Merkezi Seçim Komisyonu, yeni yasal düzenlemenin seçim takvimini değiştirmeyeceğini ve 28 Kasım 2026 tarihindeki yasama seçimleri için hazırlıkların sürdürüleceğini açıkladı.

Komisyonun yayımladığı resmi takvime göre sahada seçmen kayıt işlemleri 15-19 Ağustos'ta yapılacak. Adaylık başvuruları ise 26 Eylül-7 Ekim tarihleri arasında alınacak.

Seçim kampanyasının 6 Kasım'da başlaması, genel seçimin ise 28 Kasım'da yapılması planlanıyor. Güvenlik güçleri için erken oy kullanma işlemi 26 Kasım'da gerçekleştirilecek.

Hristiyanlara en az 7 sandalye

Yeni seçim düzenlemesinin ardından Abbas ayrıca Yasama Meclisi'nde Filistinli Hristiyanlara en az 7 sandalye ayrılmasını öngören başkanlık kararnamesini de Merkezi Seçim Komisyonuna iletti.

Böylece Abbas yönetiminin seçim sürecini yalnızca sandalye sayısı üzerinden değil adaylık şartları, seçim barajı, kadın kotası ve farklı toplumsal grupların temsil biçimleri üzerinden de yeniden şekillendirdiği görülüyor.

Seçim yasasında iki ay içinde ikinci değişiklik

Son düzenleme, seçim mevzuatında kısa süre içerisinde yapılan ikinci kapsamlı değişiklik oldu.

Abbas, 14 Haziran'da çıkardığı düzenlemeyle Yasama Meclisi'ndeki sandalye sayısını 132'den 200'e yükseltmiş, seçim barajını yüzde 1'e indirmiş, liste başına asgari aday sayısını 16'dan 20'ye çıkarmış ve kadınların listelerdeki temsilini artıran düzenlemeler getirmişti. Aynı düzenlemeyle adaylık yaşı da 28'den 23'e düşürülmüştü.

Yaklaşık iki ay sonra sandalye sayısının yeniden 132'ye çekilmesi, seçimlere ilişkin yasal çerçevenin Abbas yönetimi tarafından seçim takvimi ilerlerken tekrar şekillendirildiğini ortaya koydu.

Filistin'de yasama seçimlerinin 28 Kasım'da yapılması planlanırken, Filistin Ulusal Konseyi seçimlerinin de 1 Kasım'da gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Abbas ayrıca 2027'de devlet başkanlığı seçimlerinin yapılacağını duyurmuştu. (İLKHA)