Maersk bir Asya-Avrupa hattını Süveyş'e geri yönlendirdi, geniş dönüş ufukta değil

Denizcilik şirketleri Maersk ve Hapag-Lloyd, Asya ile Avrupa arasındaki bir başka büyük konteyner hattını Süveyş Kanalı’na geri aldı; bu adım, deniz taşımacılığının güzergâha kademeli dönüşünde yeni bir aşamaya işaret ediyor.

Şirketlerin Gemini Cooperation ortaklığı kapsamında birlikte işlettiği AE19 servisi, Asya’yı, Akdeniz’i, Suudi Arabistan’ı ve Avrupa’yı birbirine bağlıyor. Hat daha önce Ümit Burnu üzerinden dolaşıyordu.

İki taşıyıcı pazartesi günü yaptıkları açıklamada, değişikliğin Berlin Maersk’in batı yönlü seferiyle birlikte derhal yürürlüğe gireceğini duyurdu.

Hapag-Lloyd, AE19 hattının Süveyş’e alınmasının, Ümit Burnu’nu dolaşmaya kıyasla yaklaşık dört haftalık tasarruf sağlayacağının öngörüldüğünü Euronews’e bildirdi.

Maersk, kararın Kızıldeniz’deki güvenlik koşullarına ilişkin bir değerlendirmenin ardından alındığını açıkladı. Hapag-Lloyd ise bunu “seçilmiş tek bir hat için hedeflenmiş bir düzenleme, ağ genelinde kapsamlı bir dönüş değil” diye nitelendirdi.

Hapag-Lloyd, olası diğer güzergâh kararlarının güvenliğe, hattın operasyonel açıdan uygulanabilir olup olmadığına ve müşteriler üzerindeki etkisine bağlı olacağını söyledi.

Danimarkalı denizcilik grubu, AE19’un, temmuz başından bu yana Ümit Burnu’ndan Süveyş’e kaydırdığı dört hattan biri olduğunu Euronews’e aktardı. Diğerleri AE15, MECL ve WAF6.

‘Vilnia Maersk’ adlı konteyner gemisi, Almanya’nın Wilhelmshaven kentindeki JadeWeserPort konteyner terminalinde, Salı, 15 Kasım 2022 günü boşaltılıyor. (AP Photo/Michael Sohn) AP Photo

Maersk, Kızıldeniz ve Süveyş rotasından fayda sağlayabilecek dokuz başka hattın hâlâ Ümit Burnu üzerinden seyrettiğini, ancak olası gelecekteki değişiklikler hakkında yorum yapamayacağını söyledi.

Deniz taşımacılığı analistleri de birkaç hattın geri dönmesinin, kanala daha geniş kapsamlı bir dönüşle karıştırılmaması gerektiğini belirtiyor.

Denizcilik danışmanlık şirketi Drewry’de konteyner araştırmalarından sorumlu kıdemli müdür Simon Heaney, Süveyş trafiğinin toparlanma hızının, Hürmüz Boğazı krizi ve Orta Doğu’daki daha geniş çaplı çatışmanın seyrine yakından bağlı kalmaya devam ettiğini Euronews’e söyledi.

“İkincisi çözüme kavuşmadığı sürece, Asya’dan Avrupa’ya uzanan hatların Süveyş üzerinden kayda değer ölçüde geri döneceğini beklemiyoruz” dedi.

Dönüş neden kademeli olacak

Güvenlik koşulları iyileşse bile, denizcilik şirketlerinin tüm hatlarını bir anda yeniden Süveyş’ten geçirmesi beklenmiyor.

Heaney, dönüşün muhtemelen aşamalı olacağını, daha düşük değerli yükler taşıyan Avrupa çıkışlı seferlerle başlayacağını söyledi. Taşıyıcıların, daha değerli yükleri bu rota üzerinden göndermeden önce çatışmaların yeniden başlamayacağına dair güven duyması gerekecek.

Bunun yavaş ilerlemesinin ticari bir gerekçesi de var.

Afrika’yı dolaşmak, her seferin daha uzun sürmesi nedeniyle daha fazla gemi gerektiriyor. Çok sayıda hattın aynı anda yeniden Süveyş’e kaydırılması, bu gemilerin, taşıyıcıların halihazırda çok sayıda yeni gemi teslim aldığı bir dönemde boşa çıkması anlamına gelecek.

Heaney, “Taşıyıcıların, çok sayıda yeni geminin filoya katılması nedeniyle kapasiteyi dikkatli yönetmesi gerekiyor. Hat sürelerini topluca kısaltmak, navlun oranlarının dramatik biçimde düşmesine yol açacaktır” dedi.

Avrupalı ithalatçılar için bu, Süveyş’e dönüşün avantajlarının bir anda hissedilmeyeceği anlamına geliyor. Yalnızca bazı hatların yeniden açılması, belirli güzergâhlarda seyahat sürelerini kısaltabilir, ancak daha geniş ağda normal transit sürelerine hemen dönülmeyecek.

Mısır ve Avrupa için kritik bir rota

Süveyş Kanalı, Asya ile Avrupa arasındaki en kısa deniz bağlantısını sağlayarak, Ümit Burnu’nu dolaşmayı gerektiren çok daha uzun yolculukları önlüyor.

Güzergâh değişiklikleri, seferlere süre ve yakıt maliyeti eklerken, Mısır’ı önemli bir döviz kaynağından da mahrum bıraktı.

Süveyş Kanal İdaresi, denizcilik şirketlerini kanala geri dönmeye teşvik etmeye yönelik çağrılarını defalarca yineledi. Haziranda Başkan Amiral Osama Rabiee, daha kısa geçiş süreleri ve işletme maliyetlerindeki tasarrufların, dünyanın en büyük konteyner gemilerinden bazılarını yeniden kanala çekmeye yardımcı olduğunu söyledi.

Rabiee bu açıklamaları, 24 bin TEU kapasiteli CMA CGM Vendôme’un, Asya ile Kuzeybatı Avrupa arasındaki hattında Süveyş’ten geçtiği sırada yaptı.

Bu sefer, FAL 3 hattının ocaktan bu yana Süveyş üzerinden güneye yaptığı ilk geçişi işaret etti. İdareye göre, Fransa merkezli CMA CGM’nin işlettiği gemiler ocak-mayıs döneminde kanaldan toplam 12,5 milyon tonluk 104 sefer gerçekleştirdi.

Birkaç hattın geri dönmesi, Süveyş üzerinden trafiğin yeniden canlanacağına dair ilk işaretleri veriyor, ancak hem Hapag-Lloyd hem de Drewry, AE19’un henüz daha geniş kapsamlı bir dönüş anlamına gelmediğini belirtiyor.