Macaristan’dan AB tepkisine rağmen Ukrayna’ya yönelik yeni hamle tehdidi

Macaristan Başbakanı Viktor Orban, ocak ayından bu yana Macaristan ve Slovakya'ya durdurulan Rus petrol sevkiyatının yeniden başlamasını sağlamak için hükümetinin Ukrayna'ya karşı daha ileri adımlar atabileceği ihtimalini gündeme getirdi.

Kiev'e verilecek 90 milyar euroluk krediyi tekrar bloke etmesinden bir gün sonra Brüksel'de basına konuşan Orban, kendisinin ve hükümetinin Ukrayna'nın silahlı kuvvetlerini donatmak ve ekonomisini ayakta tutmak için ihtiyaç duyduğu mali yardımı engellemenin ötesinde ellerinde "çok fazla koz" olduğunu söyledi.

"Ukrayna'nın elektrik arzının yüzde 40'ı Macaristan üzerinden gidiyor, buna henüz dokunmadık. (AB) sürekli olarak (Rusya'ya karşı) yeni yaptırımlar uygulamak istiyor. Bunun için oy birliği gerekiyor ve biz bunu yapmayacağız," dedi.

Druzhba boru hattı üzerinden yapılan petrol sevkiyatı, Ukrayna'nın Rus insansız hava aracı (İHA) saldırısının boru hattının altyapısına zarar verdiğini söylemesinin ardından kesintiye uğradı. Macaristan ve Slovakya Rus petrolünü ithal etmeye devam eden tek AB ülkeleri.

Doğu Almanya'da Schwedt'teki PCK rafinerisinde Druzhba petrol boru hattının sonundaki bir pompa istasyonunun genel görünümü, 19 Ocak 2007. AP Photo

Orban, Ukrayna'nın 12 Nisan'da yapılacak seçimler öncesinde bir enerji krizi yaratmak için boru hattını kasten sabote ettiği konusunda ısrar ediyor ve sevkiyatlar yeniden başlayana kadar AB'nin Kiev'e yardım için alacağı tüm tedbirleri engelleme sözü verdi.

Orban'ı kredi üzerindeki blokajını kaldırmaya ikna etmek için salı günü AB yetkilileri, bloğun Ukrayna'ya boru hattını onarmak için teknik destek ve finansman önerdiğini, Kiev'in de bu teklifi kabul ettiğini söyledi.

Orban ayrıca cuma günü, Ukrayna'ya mali yardım içermesi halinde AB'nin bir sonraki yedi yıllık bütçesini veto etmekle tehdit etti ve ekledi: "Elimizde çok fazla koz var, bu yüzden Macaristan ile kavga etmeye değeceğini düşünmüyorum."

AB liderlerinden kınama

Öfkeli AB liderleri perşembe günü Ukrayna'ya verilecek krediyi engellemeye devam eden Orban'a yüklenerek onu kritik yardımları geciktirmek ve ülkesinde seçim kazanmak için AB'nin karar alma mekanizmasını baltalamakla suçladı.

Kınamaya öncülük eden AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, zirvenin sonunda yaptığı açıklamada, "Liderler Viktor Orban'ın tutumunu kınamak, anlaşmanın anlaşma olduğunu ve tüm liderlerin bu söze sadık kalması gerektiğini hatırlamak için söz aldılar," diyerek Macar liderin yaptıkları karşısında aylardır yaşadığı hayal kırıklığını dile getirdi.

Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa Brüksel'de düzenlenen AB zirvesinin ardından düzenlenen basın toplantısında konuşuyor, 19 Mart 2026. AP Photo

"Hiç kimse AB Konseyi'ne şantaj yapamaz. Kimse Avrupa Birliği kurumlarına şantaj yapamaz," dedi ve kredinin geçen aralık ayında kararlaştırıldığı şekilde ödeneceği konusunda ısrar etti.

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Orban'ın Druzhba boru hattına zarar verilmesinde Ukrayna'nın sorumluluğu olduğu yönündeki iddialarının asılsız olduğunu söyledi ancak Orban'a da birçok kez kamuoyu önünde sert tepki gösterdi.

Bir diplomata göre Costa, her iki tarafın da söylemlerini yumuşatması gerektiğini söylerken, Rusya Ukrayna'yı füze ve insansız hava araçlarıyla vurmaya devam ederken Macaristan'ın transit geçişin güvenliğini sağlamak gibi imkânsız koşulları masaya koyduğuna dikkat çekti.

Costa, "Ne Avrupa Birliği'nin ne de üye devletlerin sağlayamayacağı bir koşul koyduğunuzda bu iyi niyetle hareket etmek değildir," dedi.

Avrupa Birliği devlet ve hükümet başkanları Brüksel'deki AB zirvesinde toplu fotoğraf çektiriyor, 19 Mart 2026. AP Photo

Orban 12 Nisan'da kariyerinin en zorlu seçimi olması beklenen bir seçimle karşı karşıya kalırken, Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskiy'i Macaristan için varoluşsal bir tehdit olarak gösteren Ukrayna karşıtı geniş bir kampanyaya giderek daha fazla bel bağladı.

Ukrayna liderinin Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile birlikte Macaristan'ı Rusya'nın beşinci yılına giren savaşına sürüklemek istediğini iddia etti ve yeniden seçilmesinin barış ve güvenliğin tek garantisi olduğunu savundu.