Macaristan, Druzhba boru hattını incelemek üzere Kiev'e heyet gönderdi

Macaristan hükümetine bağlı bir heyet, geçtiğimiz ocak ayında Rusya'nın insansız hava aracı (İHA) saldırısıyla hasar gören Druzhba petrol boru hattını incelemek üzere Ukrayna'ya gitti. Ancak Kiev yönetimi, heyeti tanımayı reddederek üyelerini "turist" olarak nitelendirdi.

Ocak ayından bu yana devre dışı olan boru hattını denetlemek isteyen heyette, Macaristan Enerji Bakanlığı Bakan Yardımcısı Gabor Czepeka ve petrol endüstrisi uzmanları yer alıyor.

Bu hamle, hattın kendi topraklarından geçen kısmını kontrol eden Ukrayna ile boru hattı üzerinden Rus ham petrolü ithal etmeye devam eden son iki ülke olan Macaristan ve Slovakya arasında aylardır süren anlaşmazlığın ardından geldi.

Czepeka, Ukrayna sınırını geçmeden önce yaptığı açıklamada, "Macaristan'ın doğu boru hattı ağındaki konumu stratejik bir varlıktır ve Druzhba hattının açık tutulması ülke için hayati önem taşımaktadır," ifadelerini kullandı.

Ukrayna: "Resmi bir statüleri yok"

Ukrayna Dışişleri Bakanlığı ziyarete sert tepki göstererek, grubun resmi bir yetkisi olmadığını ve Kiev'in heyeti kabul etme gibi bir planı bulunmadığını duyurdu.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, "Bu grubun Ukrayna topraklarında resmi bir statüsü ve planlanmış resmi bir görüşmesi yoktur. Bu nedenle kendilerini 'heyet' olarak tanımlamak tamamen yanlıştır. Ukrayna'ya saygı duyan ve turizm de dahil olmak üzere genel giriş kurallarına uyan yabancı ülke vatandaşları Ukrayna topraklarında kalabilirler," denildi.

Macaristan seçimleri öncesi "Enerji Güvenliği" kozu

Boru hattı meselesi, Başbakan Viktor Orban'ın Fidesz partisinin, Peter Magyar liderliğindeki Tisza Partisi karşısında zorlu bir sınav vereceği nisan ayındaki parlamento seçimleri öncesinde Macar iç politikasının ana gündem maddesi haline geldi.

Enerji güvenliğini seçim kampanyasının merkezine oturtan Orban, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy'i boru hattı krizini kullanarak hükümetini istikrarsızlaştırmaya çalışmakla suçladı.

Orban sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, "Cumhurbaşkanı Zelenskiy, petrol ablukasıyla Macar aileleri ve girişimcileri cezalandırmak istiyor. Ukrayna yanlısı bir hükümeti iktidara getirmek için Macaristan'a şantaj yapıyor ve tehdit ediyor. Buna izin vermeyeceğiz," dedi.

Kiev: "Onarım için ateşkes şart"

Kiev yönetimi ise boru hattının şu an çalışabilir durumda olmadığını savunuyor ve herhangi bir onarım çalışması için Rusya ile ateşkes yapılması gerektiğini ileri sürüyor. Ukrayna Cumhurbaşkanı Zelenskiy, onarımın altı hafta kadar sürebileceğini ancak bu işe öncelik vermek için somut bir neden görmediğini belirtti.

Macaristan ve Slovakya, hattı incelemek üzere ortak bir uzman paneli kurmuş ve bölgeye erişim talep etmişti fakat Ukrayna bu talebe yanıt vermedi.

Avrupa Komisyonu ise iki ülkenin hasarlı bölümü incelemek üzere bir araştırma misyonu gönderme önerisini, taraflar arasındaki çıkmazı gidermek adına olumlu bir adım olarak değerlendirdi.

Her iki hükümet de altyapının işlevsel olduğunu ve bunun bağımsız olarak doğrulanabileceğini kanıtladığını iddia ettikleri uydu görüntülerini kamuoyuyla paylaştı.

Gerilim ekonomik misillemelere dönüştü

Macaristan, Ukrayna'nın onarım çalışmalarını siyasi amaçlarla kasıtlı olarak geciktirdiğini iddia ederek, Kiev'e yönelik 90 milyar euroluk AB kredi paketini bloke etti.

Geçtiğimiz hafta ise Macar yetkililer, Budapeşte yakınlarında yüklü miktarda nakit ve altın taşıyan bir Ukrayna konvoyuna el koyarak kara para aklama soruşturması başlattı. Macaristan Ulaştırma Bakanı Janos Lazar, bu el koyma işleminin boru hattı kriziyle doğrudan bağlantılı olduğunu ve Druzhba üzerinden petrol akışı yeniden başlayana kadar bu varlıkların iade edilmeyeceğini belirtti.