Küresel enerjide çifte şok: ABD'nin İran hamlesi petrol fiyatlarını ateşledi

Brent petrolün varili, uluslararası vadeli piyasalarda 76,60 dolardan işlem görüyor. Dün 76,60 dolara kadar yükselen Brent petrolün vadeli varil fiyatı, günü 74,16 dolardan tamamladı.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.20 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 3,29 artarak 76,60 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 72,65 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, ABD'nin İran'a yönelik yeni askeri saldırıları düzenlemesi, İran'ın petrol satışına imkan tanıyan lisansı iptal etmesi ve Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik saldırıların ardından arz güvenliğine ilişkin endişelerin artmasıyla yükseldi.

Fiyatlardaki artışta, ABD'nin dün İran'da 80'den fazla hedefe yönelik hava saldırısı düzenlediğini açıklaması ve İran'ın uluslararası piyasalara petrol satışını kolaylaştıran lisansını iptal etmesi etkili oldu.

Söz konusu gelişmeler, Hürmüz Boğazı'nda 3 ticari tankerin hedef alınmasının ardından küresel enerji arzında aksama yaşanabileceğine yönelik endişeleri güçlendirdi.

ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanlığı, saldırılarda İran Devrim Muhafızları Ordusu'na ait deniz unsurlarının yanı sıra hava savunma sistemleri, kıyı gözetleme sistemleri ve gemisavar füze altyapısının da hedef alındığını duyurdu.

İran ise saldırıları "açık bir saldırganlık" olarak nitelendirerek sert karşılık verileceğini açıkladı. Tahran yönetimi ayrıca Hürmüz Boğazı'nın yönetimine dış müdahaleye izin vermeyeceğini bildirdi.

Öte yandan, Katar bayraklı sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankeri Al Rekayyat'ın insansız hava aracıyla hedef alındığını açıklanırken deniz güvenliği kaynakları Umman açıklarında Suudi Arabistan bayraklı bir ham petrol tankerinin de hasar gördüğünü bildirdi.

Küresel piyasalarda deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı'ndan geçerken boğazda yaşanabilecek herhangi bir aksamanın petrol ve LNG arzını olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Piyasalarda ayrıca ABD Hazine Bakanlığının İran menşeli ham petrol ile petrol ve petrokimya ürünlerinin uluslararası piyasalarda satışına imkan sağlayan geçici lisansı iptal etmesi de arz görünümünü sıkılaştırabilecek bir gelişme olarak öne çıktı.

Bölgede barış sürecinin kalıcı olmayabileceğine yönelik endişelerle yükselen petrol fiyatları, enflasyon görünümü ve buna bağlı olarak merkez bankalarının para politikalarına yönelik beklentilerdeki değişimler yakından izleniyor.

Uzmanlar, jeopolitik gerilimin tırmanması ve Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik risklerinin artmasının petrol piyasasında arz kesintisi endişelerini güçlendirdiğini belirterek, bölgede çatışmaların yayılması veya deniz trafiğinin aksaması halinde fiyatlardaki yükseliş eğiliminin sürebileceğini ifade ediyor.

Buna karşın uzmanlar, taraflar arasında diplomatik temasların yeniden başlaması ve Hürmüz Boğazı'nda petrol sevkiyatının kesintisiz sürmesi durumunda jeopolitik risk priminin azalabileceğini ve petrol fiyatlarındaki yükselişin sınırlanabileceğini kaydediyor.

Brent petrolde teknik olarak 75,92 doların destek, 77,08 doların ise direnç bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

ABD İRAN'IN LİSANSINI İPTAL ETTİ

ABD yönetimi, 21 Haziran'da yayımlanan ve İran petrolünün üretimi, teslimatı ve satışına izin veren 60 günlük genel lisansı geri çektiğini açıkladı. ABD Hazine Bakanlığı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC), konuya ilişkin yeni bir genel lisans yayımladı. Bu lisans, 21 Haziran'da yayımlanan ve İran menşeli ham petrol, petrokimya ile petrol ürünlerinin üretimine, teslimatına ve satışına izin veren geçici lisansın yerini aldı. Böylelikle 7 Temmuz itibarıyla İran menşeli söz konusu ürünlerin satın alınması veya yüklenmesi dahil hiçbir işleme izin verilmeyeceği kaydedildi. Önceki lisans kapsamında izin verilen mevcut işlemlerin olağan şekilde tamamlanması ve tasfiye edilmesi için ise 17 Temmuz'a kadar süre tanındı.

ABD Başkanı Trump Beştepe'de: İran ile ateşkes bitti

İran Dışişleri Bakanlığı: ABD saldırıları mutabakat zaptının temel hükümlerini geçersiz kılmıştır

Erdoğan-Trump görüşmesi İsrail ve Yunanistan basınında büyük ses getirdi: En büyük kazanan Erdoğan