Kritik mineraller evde saklı
Evimizde ‘Bir gün lazım olur’ mantığıyla sakladığımız eski telefon, tablet ve bilgisayarlar; kobalt, paladyum ve bakır gibi kritik mineralleri içeriyor. Mevcut cihazlarda dünyaya yeniden kazandırılabilecek yaklaşık 62 milyar dolar değerinde stratejik ham madde bulunduğu tahmin ediliyor. Uzmanlar, elektronik atıkları "şehir madenciliği"nin en önemli kaynaklarından biri olarak değerlendiriyor.
Akıllı telefonlar, tabletler, dizüstü bilgisayarlar ve diğer elektronik cihazlar teknoloji hızla gelişirken daha kısa sürede kullanım dışı kalıyor. Ancak çoğu zaman evlerde çekmecelerde bekletilen bu cihazlar, aslında önemli bir ekonomik değeri beraberinde taşıyor. Elektronik atık olarak tanımlanan eski cihazların içinde altın, gümüş, bakır, paladyum, kobalt ve nadir toprak elementleri gibi kritik ham maddeler bulunuyor. Uzmanlar, bu nedenle elektronik atıkları "şehir madenciliği"nin en önemli kaynaklarından biri olarak değerlendiriyor. Geri dönüşüm sayesinde hem yeni maden yatırımlarına olan ihtiyaç azalıyor hem de kritik mineraller yeniden ekonomiye kazandırılıyor.
E-ATIK KÜRESELDE 62 MİLYON TONA ULAŞTI
Dünyada elektronik atık miktarı her yıl rekor seviyelere ulaşıyor. Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) ile Birleşmiş Milletler Eğitim ve Araştırma Enstitüsü'nün (UNITAR) hazırladığı Global E-Waste Monitor raporuna göre, küresel elektronik atık miktarı 62 milyon tonu aştı. Buna karşın bu atıkların yalnızca yüzde 22,3'ü kayıtlı şekilde geri dönüştürülebildi. Mevcut eğilimin devam etmesi halinde elektronik atık miktarının 2030 yılında 82 milyon tona ulaşacağı öngörülüyor. Rapora göre geri dönüştürülemeyen elektronik atıkların içinde ekonomiye yeniden kazandırılabilecek yaklaşık 62 milyar dolar değerinde altın, bakır, alüminyum ve diğer stratejik ham maddeler yer alıyor.
ÜLKELER İÇİN STRATEJİK HAM MADDE KAYNAĞI
Kullanım ömrünü tamamlayan cihazların çöpe atılması, içerdiği kurşun, cıva ve diğer zararlı maddelerin toprağa ve su kaynaklarına karışmasına neden olurken; geri dönüşüm sayesinde sera gazı emisyonları, enerji tüketimi ve doğal kaynak kullanımı da önemli ölçüde azaltılabiliyor. Özellikle elektrikli araçlar, bataryalar ve yenilenebilir enerji teknolojilerinde kullanılan kritik minerallere yönelik küresel talebin arttığı bir dönemde elektronik atıklar, ülkeler için stratejik bir ham madde kaynağı olarak öne çıkıyor. Bu nedenle birçok ülke elektronik atıkları artık yalnızca bir çevre sorunu değil, döngüsel ekonominin önemli bir parçası olarak görüyor.
TÜRKİYE’DEKİ ATIĞIN %5’İ DÖNÜŞTÜRÜLDÜ
Elektronik Atıkların Geri Dönüşümünü Destekleme Derneği (EAGD) verilerine göre Türkiye'de her yıl yaklaşık 700 bin ton elektronik atık oluşurken, bunların geri kazanımla ekonomik değeri yaklaşık 700 milyon avroya ulaşıyor. Buna rağmen elektronik atıkların yalnızca yaklaşık yüzde 5'i geri dönüştürülebiliyor. Evde yıllardır bekleyen eski telefonların, tabletlerin, bilgisayarların ve elektronik ekipmanların lisanslı toplama noktalarına teslim edilmesi halinde hem ithal ham madde ihtiyacının azalacağı hem de dev bir değerin yeniden ekonomiye kazandırılabileceği belirtiliyor.Bakan Bayraktar: Irak'tan Ceyhan'a petrol akışı devam edecek
Dev bankadan altın için radikal karar: Tahminlerini birden değiştirdiler
Emekliye ÖTV'siz araç markaları 2026: Togg, Toyota ve Opel de listede
