Karbon piyasasına pilot hazırlık
Türkiye, Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na uyum kapsamında karbon piyasasına geçiş için iki yıllık pilot süreci hızlandı. Gönüllülük esasına dayalı tamamlayıcı fiyat uygulamasıyla sanayinin yeni sisteme hazırlanması ve karbon maliyetinin mümkün olduğunca Türkiye'de yönetilmesi hedefleniyor.
Türkiye, Avrupa Birliği'nin 2026 itibarıyla mali yükümlülük aşamasına geçen Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na (SKDM) uyum amacıyla emisyon ticaret sistemine geçiş hazırlıklarını hızlandırdı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre, karbon piyasasının sanayi üzerindeki etkilerini en aza indirecek ve ihracatçıların rekabet gücünü koruyacak kademeli bir geçiş modeli benimsendi. Bu kapsamda 2026 yılında gönüllülük esasına dayalı "tamamlayıcı fiyat" uygulaması hayata geçirilirken, sistem iki yıl boyunca pilot ölçekte uygulanacak. Pilot dönemde karbon fiyatlandırmasının sanayi üretimi, ihracat, maliyet yapısı ve rekabet gücü üzerindeki etkileri yakından takip edilecek.
KAYNAĞIN YURT İÇİNDE KALMASI HEDEFLENİYOR
Bakanlık kaynakları, pilot uygulamanın temel amaçlarından birinin Avrupa Birliği'ne karbon maliyeti olarak aktarılması beklenen finansal kaynağın mümkün olduğunca Türkiye'de kalmasını sağlamak olduğunu belirtti. Gönüllülük esasına dayanan tamamlayıcı fiyat mekanizmasının, firmalara karbon maliyetlerini yurt içinde yönetebilme imkânı sunarken, zorunlu sisteme geçiş öncesinde kuralları deneyimleme ve hazırlık yapma fırsatı sağlayacağı ifade edildi. Böylece işletmelerin yeni karbon fiyatlama sistemine daha düşük maliyetle ve kontrollü şekilde uyum sağlaması hedefleniyor.
SANAYİ İÇİN KONTROLLÜ GEÇİŞ
Kaynaklar, SKDM'nin özellikle Avrupa Birliği'ne ihracat yapan sektörleri doğrudan etkileyeceğine dikkati çekerek, bu nedenle karbon piyasasının aceleci değil, kontrollü ve aşamalı biçimde devreye alınmasının tercih edildiğini vurguladı. Pilot uygulama süresince sektörlerden gelecek geri bildirimler, teknik değerlendirmeler ve piyasa verileri doğrultusunda emisyon ticaret sisteminin kapsamı, yükümlülükleri ve uygulama detayları yeniden değerlendirilecek. Kaynaklar, tamamlayıcı fiyat uygulamasına ilişkin yönetmelik hazırlıklarının tamamlandığını ve ilgili süreçlerin başlatıldığını bildirdi.
KARBON BORSASI 2027'DE DEVREDE
Pilot dönemin ardından 2027 yılında belirlenen sektörlerde karbon borsasının aşamalı olarak devreye alınması ve ulusal karbon piyasasının işletilmeye başlanması hedefleniyor. Bakanlık kaynakları, emisyon ticaret sisteminin yalnızca SKDM'ye uyum amacı taşımadığını, aynı zamanda Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda yeşil dönüşümü hızlandıracak temel politika araçlarından biri olacağını ifade etti.
SKDM NE GETİRECEK?
SKDM, demir-çelik, çimento, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen başta olmak üzere karbon yoğun sektörlerden Avrupa Birliği'ne yapılan ihracatı doğrudan etkileyecek. Mekanizma kapsamında üretim sırasında ortaya çıkan karbon emisyonu belirli seviyelerin üzerinde olan ürünler için Avrupa Birliği sınırında karbon maliyeti uygulanacak. Türkiye'nin oluşturmayı planladığı emisyon ticaret sistemi ise bu maliyetin mümkün olduğunca yurt içinde yönetilmesini, sanayinin karbon fiyatlamasına önceden uyum sağlamasını ve elde edilecek finansal kaynağın ülke ekonomisinde kalmasını amaçlıyor.2026 yılının ilk altı ayında en çok bu satılan 10 marka
Çivi düzelterek başladı: Asırlık antikaları restorasyonla hayata döndürüyor
139 yıllık pil üreticisi mali krize dayanamadı: İflas başvurusu yaptı
Türkiye'nin kurutulmuş domatesi 91 ülkenin sofrasında: 6 ayda 60 milyon 989 bin dolar gelir
