Karanlık Enerji Deneyi Einstein'ın Evren Teorisine Meydan Okuyor

Bazı bilim insanları, astronomi alanında bir kuşak için en büyük keşiflerden birinin eşiğinde olabileceklerine inanıyor - bu keşif, temel bir yeniden düşünmeyi zorlayabilir.

Erken aşamadaki bu bulgu, kısmen Albert Einstein tarafından geliştirilen mevcut teori ile çelişiyor.

Bu sonuçları doğrulamak için daha fazla veriye ihtiyaç var, ancak University College London'dan Prof Ofer Lahav gibi çalışmaya katılan en temkinli ve saygın araştırmacılardan bazıları bile artan kanıtlar karşısında şaşkınlığa uğruyor.

BBC News'e verdiği demeçte “Bu dramatik bir an” dedi.

“Evreni kavrayışımızda bir paradigma değişimine tanıklık ediyor olabiliriz.”

1998'de Karanlık Enerji'nin keşfi başlı başına şok ediciydi. O zamana kadar evreni yaratan Büyük Patlama'dan sonra evrenin genişlemesinin yerçekiminin etkisiyle yavaşlayacağı düşünülüyordu.

Ancak ABD'li ve Avustralyalı bilim insanlarının gözlemleri aslında genişlemenin hızlandığını ortaya koydu. Buna neden olan kuvvetin ne olduğu hakkında hiçbir fikirleri yoktu, bu yüzden de bu kuvvete anlamadıklarını gösteren bir isim verdiler: Karanlık Enerji.

Karanlık Enerjinin ne olduğunu bilmesek de - bilimdeki en büyük gizemlerden biridir - astronomlar onu ölçebilir ve Evrenin tarihinin farklı noktalarında galaksilerin birbirlerinden uzaklaşma ivmelerini gözlemleyerek değişip değişmediğini anlayabilirler.

Cevapları bulmak için Tucson Arizona yakınlarındaki Kitt Peak Ulusal Gözlemevi'nde bulunan Karanlık Enerji Spektroskopik Aleti (DESI) de dahil olmak üzere çeşitli deneyler yapılmıştır. Her biri galaksileri yüksek hızda tarayan robot kontrollü bir teleskop olan 5.000 optik fiberden oluşuyor.

Geçen yıl DESI araştırmacıları karanlık enerjinin uyguladığı kuvvetin zaman içinde değiştiğine dair ipuçları bulduklarında, birçok bilim insanı bunun verilerde kaybolup gidecek bir hata olduğunu düşündü.

Bunun yerine, bir yıl sonra, bu hata büyüdü.

Portsmouth Üniversitesi'nden Prof Seshadri Nadathur, “Kanıtlar artık eskisinden daha güçlü” dedi

“Ayrıca ilk yıla kıyasla birçok ek test gerçekleştirdik ve bu testler, sonuçların verilerde hesaba katmadığımız bilinmeyen bir etkiden kaynaklanmadığından emin olmamızı sağlıyor” dedi.

'Tuhaf' sonuçlar

Veriler henüz bir keşif olarak tanımlanma eşiğini geçmemiş olsa da Edinburgh Üniversitesi'nden İskoçya Kraliyet Astronomu Prof Catherine Heymans gibi birçok gökbilimcinin dikkat kesilmesine yol açtı.

Peki bu farklılığa ne sebep oluyor?

“Kimse bilmiyor!” Prof Lahav neşeyle itiraf ediyor.

“Eğer bu yeni sonuç doğruysa, o zaman varyasyona neden olan mekanizmayı bulmamız gerekiyor ve bu da yepyeni bir teori anlamına gelebilir, bu da bunu çok heyecan verici kılıyor.”

DESI önümüzdeki iki yıl boyunca daha fazla veri almaya devam edecek ve gözlemlerinin kesin olarak doğru olup olmadığını tespit etmek amacıyla yaklaşık 50 milyon galaksi ve diğer parlak nesneleri ölçmeyi planlıyor.

Kaliforniya'daki Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuarı'nda doktora sonrası araştırmacı olan Andrei Cuceu, “Evrenin bize nasıl çalıştığını söylemesine izin verme işindeyiz ve belki de bize düşündüğümüzden daha karmaşık olduğunu söylüyor” dedi.

Karanlık Enerjinin doğası hakkında daha fazla ayrıntı, Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) DESI'den daha fazla araştırma yapacak ve daha da fazla ayrıntı elde edecek bir uzay teleskobu olan Euclid misyonu tarafından elde edilecek. 2023 yılında fırlatılacak olan uzay aracından elde edilen yeni görüntüler bugün ESA tarafından yayınlandı.

DESI işbirliği, Birleşik Krallık'tan Durham, UCL ve Portsmouth Üniversitesi de dahil olmak üzere dünya çapında 70'ten fazla kurumdan 900'den fazla araştırmacıyı kapsamaktadır.

(BBC)