Japonya eski Başbakanı Shinzo Abe'ye suikast düzenleyen zanlı müebbet hapis cezası aldı

Japonya’da mahkeme, eski Başbakan Shinzo Abe’yi öldürdüğünü kabul eden sanığı çarşamba günü müebbet hapis cezasına çarptırdı.

45 yaşındaki Tetsuya Yamagami, Temmuz 2022’de Japonya’nın batısındaki Nara kentinde bir seçim kampanyası konuşması sırasında Abe’yi öldürdüğünü daha önce kabul etmişti.

Japonya’nın en etkili siyasetçilerinden biri olan Abe, 2022’de suikasta uğradığında başbakanlık görevinden ayrılmıştı ve Nara’da yürütülen kampanya çalışmaları kapsamında halka hitap ediyordu.

Sıkı silah yasalarına sahip Japonya’da gerçekleşen suikast, ülkede büyük bir şok yaratmıştı.

Ekim ayında başlayan davada cinayeti kabul eden Yamagami hakkında Nara Bölge Mahkemesi, savcılığın talebi doğrultusunda suçlu kararı vererek müebbet hapis cezası verdi.

Sanığın avukatlarından Takashi Fumimoto, mahkemenin kendilerinin cezada indirim talebini dikkate almadığını belirterek kararı “üzücü” olarak nitelendirdi. Fumimoto, Yamagami ile görüştükten sonra temyize gitme seçeneğini değerlendireceklerini söyledi.

İnsanlar Tokyo'daki Zojoji tapınağında eski Başbakan Shinzo Abe için dua ediyor, 8 Temmuz 2023. AP Photo

Saldırının motivasyonu: Tartışmalı kiliseye duyulan nefret

Yamagami, Abe’yi, eski başbakanın Birleşme Kilisesi ile bağlantılı bir gruba gönderdiği video mesajını gördükten sonra öldürdüğünü söyledi.

Soruşturmacılara göre Yamagami, nefret ettiği bu kiliseye zarar vermeyi ve kilise ile Abe arasındaki bağları ifşa etmeyi amaçladığını ifade etti.

Savcılar, saldırının ağırlığına ve kalabalık bir seçim mitinginde yarattığı tehlikeye dikkat çekerek Yamagami için müebbet hapis cezası talep etti.

Sanığın avukatları ise, Yamagami’nin kiliseye bağlı bir ailenin çocuğu olarak yaşadığı sorunları gerekçe göstererek en fazla 20 yıl hapis cezası verilmesini istedi.

Dünya Barışı ve Birleşme için Aile Federasyonu'nun logosu Tokyo'daki binasının girişinde görülüyor, 7 Kasım 2023. AP Photo

Japon yasaları cinayet davalarında idam cezasına izin verse de, savcılar genellikle en az iki kişinin öldürüldüğü durumlar dışında bu cezayı talep etmiyor.

İktidardaki Liberal Demokrat Parti ile kilise arasındaki yakın ilişkilerin ortaya çıkması, partinin kiliseyle arasına mesafe koymasına yol açtı. Süreç, mahkemenin kilisenin Japonya’daki kolunun vergi muafiyetli dini statüsünü kaldırmasına ve feshedilmesine karar vermesiyle sonuçlandı.

Kilise bu karara itiraz etti; dosya hakkında nihai karar henüz verilmedi.

Suikastın ardından Ulusal Polis Teşkilatı, üst düzey isimler için uygulanan koruma önlemlerini artırdı.

Etkili bir siyasetçi

Shinzo Abe, Japonya’nın savaş sonrası dönemindeki en uzun süre görev yapan başbakanı olarak biliniyordu. Dokuz yıl boyunca iktidarda kalan Abe, 2021’de görevinden ayrıldı. İktidardaki partinin en büyük fraksiyonuna liderlik eden Abe, ABD Başkanı Donald Trump ile de yakın bir ilişki kurmuştu.

Abe, güvenlik ve tarih konularındaki katı muhafazakâr görüşleriyle hatırlanıyor; aralarında Birleşme Kilisesi’nin de bulunduğu sağcı grupların desteğini alıyordu.

Bu çizgiyi bugün Abe’nin siyasi mirasçısı olarak görülen Sanae Takaichi temsil ediyor. Takaichi, ekim ayında göreve başlayarak Japonya’nın ilk kadın başbakanı oldu.

Tetsuya Yamagami, Nara Eyaletinde silah seslerinin duyulduğu yerin yakınında gözaltına alındı, 8 Temmuz, 2022 AP Photo

Abe suikastına ilişkin yürütülen soruşturma, iktidardaki parti ile kilise arasındaki bağların 1960’lara, Abe’nin dedesi ve eski başbakan Nobusuke Kishi tarafından desteklenen anti-komünist harekete kadar uzandığını ortaya koydu.

Yamagami, saldırıyı planladığı sırada, Abe’nin kiliseyle bağlantılı Evrensel Barış Federasyonunun bir toplantısında gösterilen video mesajda yer aldığını gördüğünü söyledi.

Abe, 8 Temmuz 2022’de, Nara’da bir tren istasyonunun önünde konuşma yaparken vuruldu. Televizyon kameralarına yansıyan görüntülerde, Abe’nin yumruğunu havaya kaldırdığı sırada iki el silah sesi duyuluyor.

Göğsünü tutarak yere yığılan Abe’nin gömleği kana bulandı. Yetkililer, Abe’nin neredeyse anında hayatını kaybettiğini açıkladı.

Yamagami olay yerinde yakalandı. İlk planının Birleşme Kilisesi liderini öldürmek olduğunu, ancak ona yaklaşmanın zorluğu nedeniyle hedefini Abe’ye çevirdiğini söyledi.

Japonya’nın kamu yayıncısı NHK’ye göre Yamagami, geçen yıl mahkemede verdiği ifadede Abe’yi, Japon siyaseti ile kilise arasındaki bağı simgeleyen bir figür olarak gördüğü için seçtiğini anlattı.

Eski Japonya Başbakanı Shinzo Abe'nin bir portresi Tokyo'daki devlet cenaze töreni sırasında sahnede asılı, 27 Eylül 2022. AP Photo

NHK’nin aktardığına göre Yamagami, daha önceki bir duruşmada Abe’nin eşi Akie Abe’den özür diledi. Yamagami, Abe’nin ailesine karşı herhangi bir kin beslemediğini ve kendisini savunacak hiçbir mazereti olmadığını söyledi.

Yamagami davası, Japonya’da Birleşme Kilisesi’ne bağlı ailelerin çocuklarının yaşadığı sorunlara da dikkat çekti. Dosya, dini ve benzeri grupların kötü niyetli bağış taleplerini sınırlamayı amaçlayan bir yasanın hazırlanmasında etkili oldu.

Bu arada binlerce kişi Yamagami için cezada indirim talep eden bir dilekçeye imza attı. Bazı kişiler ise Yamagami’nin yakınlarına ve tutulduğu cezaevi merkezine yardım paketleri gönderdi.