İsrail'den 'şeffaflık' gerekçesiyle Gazze’deki 37 STK’ya yasak

İsrail, perşembe günü yaptığı açıklamada Gazze’de faaliyet gösteren 37 uluslararası sivil toplum kuruluşunun (STK), özellikle Filistinli personellerine ilişkin bilgilerin paylaşılması başta olmak üzere “güvenlik ve şeffaflık standartlarını” karşılamak için tanınan süreye uymadığını ve faaliyetlerine yönelik yasağı uygulayacağını duyurdu.

Söz konusu kuruluşların 1 Mart’a kadar çalışmalarını durdurmaları gerekecek. Birleşmiş Milletler, bu adımın İsrail saldırılarının harabeye çevirdiği Gazze Şeridi’ndeki insani krizi daha da ağırlaştıracağı uyarısında bulundu.

Diaspora İşleri ve Antisemitizmle Mücadele Bakanlığı, perşembe günü yaptığı açıklamada, “Gerekli güvenlik ve şeffaflık standartlarını karşılamayan kuruluşların lisansları askıya alınacak,” ifadelerini kullandı.

Birçok STK, bu şartların uluslararası insancıl hukuka aykırı olduğunu ya da kurumsal bağımsızlıklarını tehlikeye attığını savunurken, İsrail de son tarihe yaklaşılırken uluslararası eleştirilerle karşı karşıya kaldı.

İsrail, yeni düzenlemenin, terörizmi desteklemekle suçladığı yapıların Filistin topraklarında faaliyet göstermesini engellemeyi amaçladığını belirtiyor.

Bakanlık açıklamasında, “Tespit edilen temel eksiklik, çalışanlara ilişkin eksiksiz ve doğrulanabilir bilgilerin sağlanmamasıdır. Bu, insani yapılara terör unsurlarının sızmasını önlemek için kritik bir gerekliliktir,” denildi.

Diaspora İşleri ve Antisemitizmle Mücadele Bakanı Amichai Chikli ise “Mesaj çok net: İnsani yardım memnuniyetle karşılanır, insani çerçevelerin terör için istismar edilmesine izin verilmeyecektir,” dedi.

Sınır Tanımayan Doktorlar ve Oxfam da listede

İsrail, mart ayında STK’lara yeni kurallara uymaları için 10 aylık süre tanımıştı. Bu kurallar, “personel, finansman kaynakları ve operasyonel yapıların eksiksiz şekilde açıklanmasını” öngörüyor. Süre ise çarşamba günü doldu.

Bakanlığa göre 37 kuruluş, lisanslarının 1 Ocak 2026 itibarıyla iptal edileceği ve faaliyetlerini en geç 1 Mart 2026’ya kadar tamamen sonlandırmaları gerektiği konusunda resmen bilgilendirildi.

Bakanlığın yayımladığı listeye göre, yasaktan etkilenenler arasında Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), World Vision International ve Oxfam gibi önde gelen insani yardım kuruluşları da bulunuyor.

İsrail, MSF özelinde iki çalışanın Filistinli silahlı gruplar olan İslami Cihad ve Hamas üyesi olduğunu iddia etti.

MSF ise hafta başında yaptığı açıklamada, personel listesinin paylaşılmasının “İsrail’in uluslararası insancıl hukuk kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal edebileceğini” belirtmiş ve “askerî faaliyette bulunan kişileri bilerek asla istihdam etmeyeceklerini” vurgulamıştı.

Perşembe günü İsrail merkezli 18 sivil toplum kuruluşu da uluslararası meslektaşlarına yönelik yasağı kınayarak, “yeni kayıt çerçevesinin insani yardımın temel ilkeleri olan bağımsızlık ve tarafsızlığı ihlal ettiğini” söyledi.

BM Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı (UNRWA) Başkanı Philippe Lazzarini ise kararın “tehlikeli bir emsal” oluşturduğunu belirtti.

Lazzarini, X platformunda yaptığı paylaşımda, “Yardım kuruluşlarının çalışmalarını kontrol etmeye yönelik girişimlere karşı çıkılmaması; tarafsızlık, bağımsızlık, ayrım gözetmeme ve insanlık gibi temel insani ilkeleri dünya genelinde daha da aşındıracaktır,” ifadelerini kullandı.