İran'dan Nobel ödüllü Narges Mohammadi'ye 7 yıl daha hapis cezası

Nobel Barış Ödülü sahibi Narges Mohammadi açlık grevine başlamasının ardından 7 yılı aşkın ek hapis cezasına çarptırdı. Mohammadi’nin destekçileri, kararı pazar günü duyurdu.

Destekçileri, Mohammadi ile görüşen avukatı Mostafa Nili’ye atıfta bulundu. Nili, kararı X hesabından doğrulayarak, cezanın cumartesi günü İran'ın Meşhed kentindeki Devrim Mahkemesi tarafından verildiğini söyledi.

Nobel ödüllü aktivist, daha önce de başka suçlamalar kapsamında yaklaşık 14 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. İranlı yetkililer, yeni cezaya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı.

Nili, “Toplanma ve gizli anlaşma” suçlamasıyla altı yıl, propaganda suçlamasıyla ise bir buçuk yıl hapis cezası verildiğini, ayrıca iki yıl yurt dışına çıkış yasağı getirildiğini belirtti. Avukat ayrıca Mohammadi’nin, başkent Tahran’ın yaklaşık 740 kilometre güneydoğusundaki Hosf kentine iki yıl süreyle iç sürgüne gönderildiğini ekledi.

Destekçilerine göre Mohammadi, 2 Şubat’tan bu yana açlık grevinde. Aralık ayında, Meşhed’de yaşayan 46 yaşındaki İranlı avukat ve insan hakları savunucusu Khosrow Alikordi onuruna düzenlenen bir törende gözaltına alınmıştı. Gösteriden yayımlanan görüntülerde Mohammadi’nin bağırarak Alikordi ve diğerleri için adalet talep ettiği görülüyordu.

Mohammadi’ye verilen yeni cezalar, İran’ın ABD ile nükleer programı konusunda, ABD Başkanı Donald Trump’ın olası bir askeri saldırı tehdidini bertaraf etmeye yönelik müzakereler yürüttüğü bir döneme denk geldi. İran’ın en üst düzey diplomatı, pazar günü Tahran’ın gücünün “büyük güçlere hayır diyebilmesinden” geldiğini söyledi. Bu açıklama, ABD ile Umman’da yapılan görüşmelerin hemen ardından geldi.

Mohammadi’nin sağlığına ilişkin endişeler

Mohammadi’nin destekçileri, Aralık ayında gözaltına alınmadan aylar önce, sağlık sorunları nedeniyle Aralık 2024’te kendisine verilen geçici izin sonrasında yeniden cezaevine gönderilme riski taşıdığı uyarısında bulunmuştu.

Üç hafta sürmesi planlanan bu izin süresi, muhtemelen aktivistlerin ve Batılı ülkelerin baskısı sonucu uzamıştı.

Nobel Ödüllü Narges Mohammad, Mahsa Amini'nin bir fotoğrafı ile poz veriyor. Elinde Farsça "Cinsiyet ayrımcılığına son" yazıyor, 4 Aralık 2024. Narges Foundation Archive/AP

Mohammadi, serbest olduğu süre boyunca da aktivizmini sürdürdü; kamuoyuna açık protestolara katıldı, uluslararası medyaya demeçler verdi ve bir noktada daha önce tutulduğu Tahran’daki kötü şöhretli Evin Cezaevi önünde protesto yaptı.

Mohammadi, devlet güvenliğine karşı gizli anlaşma ve İran hükümetine karşı propaganda suçlamalarıyla 13 yıl 9 ay hapis cezası çekiyordu. Ayrıca 2022’de Mahsa Amini’nin ölümünün ardından ülke genelinde patlak veren protestolara destek vermişti. Bu protestolar sırasında kadınlar, başörtüsü takmayarak hükümete açıkça meydan okumuştu.

Destekçilerine göre Mohammadi, cezaevindeyken birden fazla kalp krizi geçirdi ve 2022 yılında acil ameliyata alındı. Avukatı, 2024’ün sonlarında doktorların kemikte kanser şüphesi taşıyan bir lezyon tespit ettiğini ve bunun daha sonra çıkarıldığını açıklamıştı.

İran Dışişleri Bakanı’ndan sert mesaj

Tahran’da düzenlenen bir zirvede diplomatlara hitap eden İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, ülkesinin uranyum zenginleştirme hakkından vazgeçmeyeceği yönündeki tutumunu yineledi. Bu konu, ABD Başkanı Donald Trump ile yaşanan en büyük anlaşmazlık başlıklarından biri.

Araghchi, “İran İslam Cumhuriyeti’nin gücünün sırrı, zorbalığa, tahakküme ve dış baskılara karşı durabilmesinde yatıyor” dedi. “Onlar bizim atom bombamızdan korkuyor, oysa biz atom bombası peşinde değiliz. Bizim atom bombamız, büyük güçlere hayır diyebilme gücümüzdür.”

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun bu hafta Washington’a gitmesi bekleniyor. Görüşmelerde İran’ın ana gündem maddesi olması öngörülüyor.

ABD ise İran’ı bir anlaşmaya zorlamak ve gerekirse askeri müdahalede bulunabilecek kapasiteyi göstermek amacıyla USS Abraham Lincoln uçak gemisini, beraberindeki gemileri ve savaş uçaklarını Orta Doğu’ya sevk etti.