İran'da kara harekatı neden Kürtler tarafından yürütülebilir?
Altı gündür ABD ve İsrail, İran'daki hedefleri hava saldırılarıyla vuruyor. Yakında kara harekatı da başlayabilir mi? Belki. Ama Amerikan askerleri tarafından değil.
Irak'ın kuzeyinde sürgünde yaşayan İranlı Kürt muhalefet grupları BBC'ye, sınırdan geçme planları olduğunu ve bu planların on yıllardır var olduğunu söylediler, ancak savaşçılarının bunu çoktan yaptıkları iddialarını kesin bir dille yalanladılar.
En büyük silahlı güce sahip olduğunu iddia eden Kürdistan Özgürlük Partisi'nden (PAK) Hana Yazdanpana, “İslam Cumhuriyeti'nin kurulduğu günden bu yana, 47 yıldır bunun için hazırlık yapıyoruz” dedi.
Ancak “tek bir peşmerge bile hareket etmedi” diye ısrar etti. Kürtçe ‘peşmerge’ kelimesi “ölümle yüzleşenler” anlamına geliyor.
Yazdanpana, yakın zamanda bir koalisyon oluşturan altı muhalif grubun siyasi ve askeri olarak birbirleriyle koordinasyon içinde olduğunu söyledi. “Kimse tek başına hareket etmiyor” dedi. “Kardeşlerimizin harekete geçip geçmeyeceğini bileceğiz.”
Savaşçıların bu hafta ilerlemesini beklemiyor. Öncelikle ABD'nin yolu açması gerekiyor.
“Üzerimizdeki hava temizlenmezse harekete geçemeyiz” dedi. “Rejimin silah depolarının yok edilmesi gerekiyor. Aksi takdirde bu intihar olur. Rejim çok acımasız ve elimizdeki en gelişmiş silah Kalaşnikof.”
ABD'nin Kürt savaşçıları korumak için uçuşa yasak bölge ilan etmesini istiyor. “Bunu birçok kez talep ettik” dedi. “Acilen buna ihtiyacımız var” diyen e-postaları gönderen bendim.
Beyaz Saray, ABD Başkanı Donald Trump'ın Kürtleri silahlandırmayı düşündüğü yönündeki haberleri yalanladı. Kürtlerin çoğu, Irak'ta İslam Devleti (IŞİD) örgütüyle savaşmak için geçmişte ABD güçleri tarafından eğitilmişti.
Ancak İranlı Kürt güçlerinin olası bir ilerleyişi hakkındaki söylentiler arttıkça, Tahran'ın onlara yönelik saldırıları da artıyor. İki farklı gruba yönelik saldırıların sonuçlarını gördük, bunlardan biri PAK üssünü yerle bir eden ve bir savaşçıyı öldüren balistik füze saldırısıydı.
Bazı gruplar üslerini boşaltıp güçlerini saldırılardan korumak için başka yerlere taşıdı.
Rejime karşı savaşa katılmak büyük bir risk olacaktır ve Trump'ın karşılığında ne sunacağı belirsizdir.
Orta Doğu'nun dördüncü büyük etnik grubu olan Kürtler, İran, Irak, Suriye ve Türkiye arasında dağılmış durumdadır. Uzun bir zulüm ve ihanet geçmişleri vardır. Kürtlerin dediği gibi, “dağlardan başka dostumuz yok”.
ABD'nin vereceği sözleri tutacağına güvenilebilir mi? Suriye'deki birçok Kürt - IŞİD'e karşı mücadelede ABD'nin sadık müttefikleri - Trump'ın Şam'daki geçiş hükümetinin tarafını tutmasıyla öfkelendi.
Ancak bazı üst düzey İranlı Kürt liderler pragmatik bir bakış açısına sahip.
İran Kürdistan Demokratik Partisi (KDPI) başkan yardımcısı Mustafa Mauludi, “Amerika ve İsrail bu savaşı bizim umutlarımız için değil, kendi çıkarları için başlattı” dedi. “Ancak İslam Devrim Muhafızları'nın (IRGC) üslerini hedef alıyorlar ve bu bizim için iyi olacak ve içeri girmemize yardımcı olacak.”
67 yaşındaki Mauludi, hayatının büyük bir bölümünü İslam rejiminin düşmesini bekleyerek geçirdi.
Geleneksel Kürt kıyafetleri giyen Mauludi, acı dolu aile tarihini anlattı: Bir kuzeni 13 yaşında rejim tarafından öldürüldü, bir diğeri ise muhalefetle işbirliği yaptığı şüphesiyle 31 yıldır hapiste. Mauludi, ailesinin %60'ının siyasi faaliyetleri nedeniyle tutuklandığını ve kötü muamele gördüğünü söyledi.
Mauludi, memleketine döndüğü ilk anları zihninde canlandırıyor.
“İlk köye vardığımda,” dedi, “yüksek sesle şöyle diyeceğim: ‘Sizin için savaştım, siz benim halkımsınız ve şimdi daha da fazla savaşacağım.’” 21 Mart'ta kutlanan Kürt yeni yılı bayramı Nevruz'u kutlamak için zamanında orada olacağına inanıyor.
Kürtler, İran'ın 90 milyonluk nüfusunun yaklaşık %10'unu oluşturuyor. Buradaki liderleri, uluslararası toplumu Trump'ı ve kendilerini desteklemeye çağırıyor.
İran Kürdistanı Komala Partisi Genel Sekreteri Abdullah Mohtadi, “İran'da siyasi olarak en iyi organize olmuş grubuz” dedi. “Ve bu [değişim] fırsatını boşa harcamayacağız.”
Mohtadi, İngiltere'nin tutumundan hayal kırıklığı duyuyor.
Mohtadi, “İngiltere'nin [Avrupa] kıtasında IRGC'yi terör örgütü olarak kaydetmeyen tek ülke olmasına şaşırıyorum” dedi. Ayrıca, İngiltere'nin ABD'nin İran'ı vurmak için üslerini kullanmasına izin verme konusunda “tereddütlü” davranmasını eleştirdi.
Kürtlerin kaç asker toplayabileceğini tahmin etmek zor. Kürt olan bir yerel gazeteciye göre, “Halihazırda içeride olanlar da dahil olmak üzere birkaç bin kişi olabilir.”
“İran'daki değişimin bir parçası olmak, geleceğin bir parçası olduklarından emin olmak istiyorlar. Tarihin derslerine rağmen umutlarını sürdürüyorlar.”
Bazı İranlı Kürtler, Amerikan vaatleri olsun ya da olmasın, harekete geçme zamanının geldiğini söylüyor.
İran sınırına yakın Süleymaniye şehrinde bir kadın, “Vatanımızı görebilme umudumuz varsa, bu bizim için yeterlidir” dedi.
“Biz [İran'ı] cellatların İslam rejimi olarak adlandırıyoruz. Onlardan çok nefret ediyoruz. Çok fazla insanı öldürdüler.”
Tüm bunlar Irak'ı zor bir durumda bırakıyor ve komşusundaki savaşa sürüklenmekten korkuyor. Bağdat hükümeti, grupların “Irak topraklarından terörist eylemler gerçekleştirmek için İran sınırına sızmasına veya sınırdan geçmesine” izin vermeyeceğini söyledi.
Kürt güçleri sınırı geçerse, PAK'tan Hana Yazdanpana için bu acı tatlı bir an olacak.
“Toprağıma geri dönmek çok duygusal olacak” dedi. “Amcalarım ve dedemler burada [Irak'ın kuzeyinde] öldü. Nasıl hissedeceğimi bilmiyorum, mutlu mu üzgün mü, çünkü bu günü gerçekten görmeyi hak edenler artık yok.”
(BBC)
