İran savaşının tırmanacağı endişesi petrol fiyatlarını yükseltiyor

Avrupa borsaları, yükselen petrol fiyatlarının enflasyon endişelerini körüklemesiyle perşembe günü güne düşüşle başladı. Yatırımcılar, çarşamba günü yayımlanan ABD Merkez Bankası Fed'in eylül toplantı tutanaklarını değerlendirirken Avrupa Merkez Bankası'nınkini bekliyor.

Asya borsaları da, Wall Street'in S&P 500 ve Nasdaq endekslerinin rekor seviyelerden geri çekilmesinin ardından geriledi.

Seans açılışında Almanya'da DAX %0,76, Londra'da FTSE 100 %0,75 düştü. Fransa'nın CAC 40 endeksi %0,64 gerilerken Euro Stoxx 50 %1,06 değer kaybetti.

Petrol fiyatları, küresel ham petrol arzına ilişkin belirsizlik ortamında yeniden yükselişe geçti. ABD ile İran, aralarındaki savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya henüz varmış değil.

Haftanın başında, Orta Doğu'dan yapılan ihracatın savaş öncesi seviyelere doğru yaklaştığına ve G7 ülkelerinin stoklarını kullanma konusunda anlaşmaya vardığına işaret eden gelişmelerle ham petrol fiyatları gerilemişti.

Ancak kaygılar geri döndü; zira veriler, Tahran'ın Hürmüz Boğazı'nda tankerleri hedef alan saldırılarını artırdığını, Husilerin önemli bölgeleri kaybettikleri yönündeki iddiaları reddettiğini ve üst düzey petrol yetkililerinin küresel rezervlerin endişe verici ölçüde azaldığı uyarısında bulunduğunu gösterdi.

Çarşamba günü The Atlantic dergisi, Beyaz Saray'ın, gelecek ay yapılacak ABD ara seçimleri öncesinde Pentagon'dan İran hedeflerine yönelik olası saldırı seçenekleri hazırlamasını istediğini yazdı; Trump liderliğindeki Cumhuriyetçilerin Kongre'nin her iki kanadında da kontrolü kaybetme riski bulunuyor.

Haberde, muhtemel saldırıların kapsamı ve hedeflerinin hâlâ tartışma konusu olduğu, ancak 3 Kasım'daki oylamanın ardından daha geniş çaplı bir operasyonun gündeme gelebileceği de belirtildi.

Habere göre, önerilen saldırıları destekleyenler bile bunların İran'ı müzakere masasına getirmesini ya da Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişi yeniden sağlamasını beklemiyor. Ancak bu çevreler, askeri bir operasyonun Trump'ın seçim öncesi güç gösterisi yapmasına yardımcı olacağını umuyor.

Her iki ana ham petrol göstergesi de perşembe günü %3'ün üzerinde yükseldi; Meksika Körfezi'nde üreticilerin Kasırga Isaias öncesinde faaliyetlerini durdurmasıyla, bölgede günde 500 bin varilden fazla üretim kaybı yaşanıyor.

Perşembe günü Avrupa borsalarının açılışının hemen ardından, uluslararası gösterge Brent petrolü varil başına 103,91 dolarla %3,7 artıda seyretti. ABD gösterge petrolü West Texas Intermediate ise %3,45'in üzerinde yükselişle varil başına 91,41 doların üzerine çıktı.

Uluslararası Enerji Ajansı, çarşamba günü yaptığı açıklamada, üyelerinin mart ayında taahhüt edilen petrol stok satışlarını hızlandırmayı desteklediğini, mümkün olduğunda dizel piyasasına öncelik verileceğini bildirdi.

Petrol fiyatlarındaki artış, enflasyon korkularını yeniden canlandırdı ve çok yıllı zirvelere çıkan devlet tahvili getirileri üzerindeki yukarı yönlü baskıyı artırdı.

Fransa'nın 10 yıllık devlet tahvili faizi %4,89 seviyesinde bulunurken Almanya'nınki %3,48'de.

ABD 10 yıllık Hazine tahvili getirisi ise çok on yıllı zirvesine yakın, %5,32 seviyesinde seyrediyor. Çarşamba günü yayımlanan Fed'in eylül toplantısı tutanakları, yetkililerin çoğunun yıl sonuna kadar bir faiz artışının daha uygun olacağı görüşünde olduğunu gösterdi.

ABD'de enflasyon hâlâ Fed'in yüzde 2'lik hedefinin üzerinde. Fed, eylülde, Temmuz 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırarak politika faizini çeyrek puan yükseltip %3,75-%4 aralığına çıkardı.

Yükselen tahvil getirileri, borçlanma maliyetlerini artırarak şirket kârlarını baskılayabileceği ve tahvilleri yatırımcılar için daha cazip hâle getirdiği için hisse senetleri üzerinde de baskı yaratıyor.

Tokyo, Hong Kong, Sidney, Şanghay, Singapur, Seul, Wellington, Taipei ve Manila'nın da aralarında bulunduğu Asya piyasalarının tamamı geriledi.

Çarşamba günü Wall Street'in gösterge endeksi S&P 500, tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştıktan bir gün sonra %0,2 düştü. Dow Jones Sanayi Endeksi %0,7 gerilerken, teknoloji ağırlıklı Nasdaq Composite, rekor seviyesinden %0,2 aşağı indi.

Teknoloji hisseleri, yatırımcıların bilanço sezonuna hazırlanmasıyla son dönemdeki kazançlarından bir kısmını geri verdi; yüksek değerlemeler ve yapay zekâya yönelik büyük harcamalar, şirket kârlılığını mercek altına alıyor.

Samsung'un hisseleri, şirketin üçüncü çeyrek faaliyet kârının daha yüksek bellek çipi fiyatlarının desteğiyle 107,4 trilyon wona (yaklaşık 71,8 milyar euro) çıkarak %782,5 artmasını öngörmesine rağmen geriledi.

Bu arada euro, haziran 2025'ten bu yana en düşük seviyelerine yakın seyrini sürdürerek, Fransa'nın yüksek borç seviyelerine ilişkin endişelerin baskısı altında kalıyor.

Perşembe sabahı itibarıyla euro 1,12 dolar, sterlin 1,32 dolar ve dolar 158,13 yen seviyesinde işlem gördü. Altının ons fiyatı ise hafif yükselerek 4.143,90 dolara çıktı.