İran ordusu Trump'ın müzakere söylemlerini reddetti; İsrail ve İran hava saldırıları düzenledi

Sert çizgideki Devrim Muhafızları'nın hakim olduğu İran Silahlı Kuvvetleri Birleşik Komutanlığı'nın müzakereleri reddetmesi, ABD'nin Tahran'a tartışılmak üzere 15 maddelik bir plan gönderdiği yönündeki haberlerin ortasında geldi.

İran'ın ortak askeri komutanlığının baş sözcüsü Ebrahim Zolfaqari, İran devlet televizyonunda, “İç çatışmalarının seviyesi, senin (Trump) kendinle pazarlık yapma aşamasına mı geldi?” dedi.

“Bizim gibiler, senin gibilerle asla anlaşamaz.”

“Her zaman söylediğimiz gibi... bizim gibiler seninle anlaşma yapmayacak. Ne şimdi, ne de hiçbir zaman.”

İran liderliği, Washington'un son iki yıl içinde üst düzey müzakereler sırasında ülkeyi iki kez saldırıya uğrattığı için ABD ile müzakere edemeyeceğini daha önce belirtmişti.

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Esmaeil Baghaei Salı günü India Today'e verdiği demeçte, İran'ın “Amerikan diplomasisiyle çok kötü bir deneyim” yaşadığını söyledi. İran silahlı kuvvetlerinin ülkeyi savunmaya odaklandığı için Washington ile herhangi bir diyalog veya müzakere yapılmadığını da sözlerine ekledi.

Binlerce kişinin hayatını kaybettiği, tarihin en kötü enerji krizine yol açan ve küresel enflasyon endişelerini tetikleyen savaşın dördüncü haftasında, Çarşamba günü İran ve İsrail’in hava saldırılarında herhangi bir azalma görülmedi.

İsrail ordusu, Telegram üzerinden yaptığı bir paylaşımda Tahran genelindeki altyapı tesislerini hedef alan bir dizi saldırı düzenlediğini duyurdu. Daha sonra hava kuvvetlerinin Tahran’daki iki deniz seyir füzesi üretim tesisini vurduğunu açıkladı.

Yarı resmi İran SNN Haber Ajansı, saldırıların şehirdeki bir yerleşim bölgesini vurduğunu ve kurtarma ekiplerinin enkazda arama yaptığını bildirdi.

Kuveyt ve Suudi Arabistan, nereden geldiğini belirtmeden yeni drone saldırılarını püskürttüklerini açıkladı. Kuveyt Sivil Havacılık Otoritesi, drone'ların Kuveyt Uluslararası Havalimanı'ndaki bir yakıt tankını hedef aldığını, yangına neden olduğunu ancak can kaybı yaşanmadığını belirtti.

İran devlet medyasının haberine göre, İran Devrim Muhafızları, Tel Aviv ve Kiryat Shmona dahil olmak üzere İsrail'deki bazı yerlerin yanı sıra Kuveyt, Ürdün ve Bahreyn'deki ABD üslerine yönelik yeni bir saldırı dalgası başlattığını açıkladı.

Trump Salı günü Beyaz Saray'da gazetecilere yaptığı açıklamada, ABD'nin savaşı sona erdirmek için İran'daki “doğru kişilerle” “müzakereler” yürüttüğünü söyledi ve İranlıların bir anlaşmaya varmayı çok istediklerini ekledi.

Çarşamba günü, ABD'nin bir aylık ateşkes istediği ve İran'a görüşülmek üzere 15 maddelik bir plan gönderdiği yönündeki haberler üzerine hisse senetleri yükseldi, petrol fiyatları düştü ve bu durum, Basra Körfezi'nden petrol ihracatının yeniden başlaması yönündeki umutları artırdı.

İRAN'A GÖNDERİLEN 15 MADDELİK PLAN HABERİ

New York Times Salı günü, Washington'un Orta Doğu'daki savaşı sona erdirmek için İran'a 15 maddelik bir plan gönderdiğini bildirdi. İsrail'in Channel 12 kanalı, üç kaynağa atıfta bulunarak, ABD'nin 15 maddelik planı görüşmek üzere bir aylık ateşkes talep ettiğini aktardı.

Konuya yakın bir kaynak, ABD'nin İran'a bir plan gönderdiğini doğruladı ancak daha fazla ayrıntı vermedi.

İsrail basını, planın İran'ın nükleer programının sonlandırılmasını, Lübnan'daki Hizbullah gibi vekil gruplara verilen desteğin kesilmesini ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını içereceğini belirtti.

ABD ve İsrail, İran'ın nükleer programını sona erdirmeyi amaçlayan görüşmelerde yeterli ilerleme kaydedilemediğini açıklayarak 28 Şubat'ta İran'a saldırılar düzenledi; ancak arabulucu Umman, önemli ilerleme kaydedildiğini belirtti. ABD, Haziran 2025'te İran'ın nükleer tesislerine saldırdı.

Şubat ayında ABD'nin başlattığı “Epic Fury Operasyonu”ndan bu yana İran, ABD üslerine ev sahipliği yapan ülkeleri saldırdı, Körfez'deki enerji altyapısını vurdu ve dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapattı.

Reuters'ın Salı günü gördüğü bir nota göre İran, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ve Uluslararası Denizcilik Örgütü'ne, “düşmanca niyetleri olmayan gemilerin” İranlı yetkililerle koordinasyon halinde Hormuz Boğazı'ndan geçebileceğini bildirdi.

Dünyadaki petrol ve gazın %20’sinin normalde geçtiği bu su yolunun fiilen kapanması, tarihin en kötü enerji arz şokuna yol açtı, yakıt fiyatlarını fırlattı ve küresel havacılık sektörünü felç etti.

Hürmüz Boğazı'ndan geçen ham petrolün %80'inden fazlasını satın alan Asya, yakıt krizinin en ön saflarında yer alıyor ve bölgedeki hükümetler, COVID pandemisi döneminde uygulanan zorunlu evden çalışma ve teşvik tedbirleri gibi politikalarla yakıt kıtlığına yanıt vermeye çalışıyor. Bazı ülkeler resmi tatil ilan etti ve okulları kapattı.

Jiji Press'in haberine göre, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) krizi çözmek için stratejik stoklardan yaklaşık 400 milyon varil petrolün rekor düzeyde serbest bırakılmasını kabul etti ve Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, Çarşamba günü IEA Başkanı Fatih Birol ile yaptığı görüşmede ek petrol serbest bırakılması talebinde bulundu.

PAKİSTAN, ABD-İRAN GÖRÜŞMELERİNE EV SAHİPLİĞİ YAPMAYI TEKLİF ETTİ

Pakistan Başbakanı Shehbaz Sharif Salı günü, Trump’ın “verimli” olarak nitelendirdiği görüşmelerin ardından İran’daki elektrik santrallerini bombalama tehditlerini ertelemesinin ertesi günü, savaşın sona erdirilmesi konusunda ABD ile İran arasında yapılacak görüşmelere ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu açıkladı.

Pakistan, komşusu İran İslam Cumhuriyeti ile uzun süredir bağları olan bir ülke ve Trump ile ilişkilerini geliştiriyor.

Müzakerelere dair haberlere rağmen, konuyu yakından takip eden iki kişi Salı günü Reuters'a, Pentagon'un ABD Ordusu'nun seçkin 82. Hava İndirme Tümeni'nden binlerce askeri Orta Doğu'ya göndereceğini ve bunun ABD'nin bölgedeki devasa askeri yığınağını daha da artıracağını söyledi.

Bu güçler, bölgede halihazırda bulunan 50.000 ABD askerine eklenecek ve Washington'un bölgedeki devasa askeri yığınaklanmasını hızlandıracak, bu da daha uzun süreli bir çatışma korkusunu körükleyecek.