İran gündemiyle toplanan BMGK'da 'topyekun savaş' uyarısı
BM Genel Sekreteri ve çok sayıda üye ülke, çatışmaların bölgesel bir savaşa dönüşmesini engellemek için saldırıların durdurulması ve müzakerelere dönülmesi çağrısında bulundu.
Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi'nin cumartesi günü gerçekleştirdiği acil oturumda ABD ve İsrail, İran ile karşı karşıya geldi.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve çok sayıda üye ülke, çatışmaların bölgesel bir savaşa dönüşmesini engellemek için saldırıların durdurulması ve müzakerelere dönülmesi çağrısında bulundu.
Genel Sekreter Guterres, Konsey’de yaptığı konuşmada, gerilimin tırmanmasını önlemek için her türlü çabanın gösterilmesi gerektiğini vurguladı.
Aksi takdirde, "hem masum sivilleri hem de tüm bölgenin huzurunu perişan edecek çok daha büyük bir savaşın patlak verebileceği" konusunda uyardı.
Guterres, ABD ve İsrail'in hava saldırılarının BM Şartı dahil olmak üzere "uluslararası hukuku ihlal ettiğini" belirtti.
Ayrıca, İran’ın yaptığı misilleme saldırılarının komşu ülkelerin (Bahreyn, Irak, Ürdün, Kuveyt, Katar, Suudi Arabistan ve BAE) sınırlarını ve bağımsızlıklarını çiğnemesini de sert bir dille eleştirdi.
ABD ve İsrail: "Nükleer silah kırmızı çizgimiz"
ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, Amerikan askeri müdahalesinin yasal olduğunu savundu.
Waltz, "İran nükleer silaha sahip olamaz. Bu ilke bir siyaset meselesi değil, küresel güvenlik meselesidir. ABD bu amaçla yasal adımlar atmaktadır," ifadelerini kullandı.
İsrail’in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon ise hava saldırılarını "varoluşsal bir tehdidi durdurmak için gerekli bir adım" olarak nitelendirdi.
Danon, "Aşırıcılığı engellenemez hale gelmeden önce durduruyoruz. Nükleer silahlar ve balistik füzelerle donatılmış radikal bir rejimin halkımızı veya tüm dünyayı tehdit etmesine izin vermeyeceğiz," dedi.
İran’ın BM Daimi Temsilcisi Emir Said İravani, hava saldırılarının yüzlerce İranlı sivilin ölümüne ve yaralanmasına yol açtığını belirterek, yaşananları "savaş suçu ve insanlığa karşı suç" olarak tanımladı.
İravani, Tahran’ın ABD’den gelen "savaş çığırtkanı açıklamalara" yönelik haftalardır yaptığı uyarıları dikkate almadığı gerekçesiyle BM Güvenlik Konseyi’ni eleştirdi.
İranlı diplomat, konuşması sırasında ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in saldırılarda öldürüldüğü yönündeki iddiasına değinmedi.
Yerine geçecek halefi henüz belirlenmemiş olan Hamaney’e yönelik olası bir suikastın, İran’ın misilleme tehditleri göz önüne alındığında çatışmayı daha da uzatmasından endişe ediliyor.
Uluslararası toplumdan farklı sesler
Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi Vassily Nebenzia, ABD ve İsrail’in saldırılarını kınayarak "saldırgan eylemlerin derhal durdurulmasını" talep etti.
Çin’in BM Daimi Temsilcisi Fu Cong ise bölgesel gerilimin ani artışından duyduğu endişeyi dile getirerek diplomatik müzakerelere dönülmesi çağrısını destekledi.
22 üyeli Arap Birliği’nin daimi gözlemcisi Maged Abdelaziz, İsrail’in nükleer silah gerekçesini "iki yüzlülük" olarak nitelendirdi.
Abdelaziz, İsrail’in kendi nükleer tesislerini BM denetçilerine açmayı reddettiğini hatırlattı.
İngiltere, Fransa ve Almanya liderleri ise ortak bir açıklama yaparak İran’ın nükleer programı konusunda müzakerelerin yeniden başlatılması çağrısında bulundu.
